Κυριακή, Οκτωβρίου 15, 2017

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΟΒΑΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΛΟΙΟ

Ο γελοίος είναι ο ανάξιος λόγου, ο ασήμαντος που προκαλεί με τη συμπεριφορά του τα ειρωνικά σχόλια των άλλων. Των άλλων,  όχι γενικά και αόριστα,  αλλά του ίδιου του θανάτου που προσωποποιείται σε ανθρώπους! 

Ο άνθρωπος αναμετρήθηκε μπροστα στον θάνατο πάντα ως γελοιογραφία του εαυτού του. Έτσι, πίστευε ότι θα τον παραπλανούσε. Αν στην περίοδο της σωματικής και της πνευματικής του ακμής διατηρούσε μια κάποια σοβαρότητα, αυτή έμοιαζε να εξανεμίζεται με την μετάβασή του στην περίοδο της παρακμής και της εγγύτητας του θανάτου! Είναι, ακριβώς, η χρονική στιγμή όπου η σοβαρότητα  δείχνει να συγχωνεύεται από το γελοίο. 

Ελάχιστοι άνθρωποι αντέχουν αυτήν την θεμελιώδη εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα στην σοβαρότητα και το γελοίο. Οι περισσότεροι παραδίδουν τις ψυχές τους ως γελοιογραφίες του εαυτού τους! Νομίζω ότι θα θέλαμε να γελάσουμε πολύ με τον ίδιο μας τον θάνατο! Ίσως αυτό,  να είναι ο πιο κρυφός μας πόθος απέναντι στον αγέλαστο θάνατο...

Δευτέρα, Οκτωβρίου 09, 2017

ΚΟΥΛΟΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΛΙΤΣΑΣ ΜΠΗΤΙΟΥ


ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΛΙΤΣΑ ΜΠΗΤΙΟΥ

Η παρουσίαση της πολύχρονης δουλειάς της Λίτσας και Χριστίνας Μπήτιου θα έμοιαζε ανολοκλήρωτη εάν δεν γινόταν και η παρακάτω συνέντευξη. Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά και η ανάγκη για περισσότερη πληροφόρηση είναι ανεξάντλητη. Η συνέντευξη δόθηκε διαδικτυακά ώστε  να υπάρχει χρόνος και περίσκεψη  για τις απαντήσεις. Και εγώ και η Λίτσα, προτιμήσαμε να αφήσουμε τον χρόνο να κυλήσει χωρίς να εκβιάσουμε τίποτε!

1)Ονομάζεις την ενασχόληση με την τέχνη του κουκλοθεάτρου ως μια περιπέτεια μέσα από την οποία προσεγγίζεις διαφορετικούς κόσμους και ανθρώπινους χαρακτήρες. Νομίζεις ότι την περιπέτεια την αναζητούν όλοι οι άνθρωποι ή είναι , κατά κάποιο τρόπο, προνόμιο των δημιουργικών ανθρώπων;

Ολοι οι άνθρωποι συμμετέχουν στην περιπέτεια, άλλοτε συνειδητά και άλλοτε ασυνείδητα. Αυτό που κάνει πιο ενδιαφέρουσα την περιπέτεια  είναι οι αιφνίδιες συναντήσεις και ο τρόπος που τις ζει ο καθένας.

2) Ο Καμί λέει κάτι πολύ όμορφο:"Όταν δημιουργείς είναι σαν να ζεις δυο ζωές".Πόσο το συμμερίζεσαι κάτι τέτοιο; Αισθάνεσαι ότι μέσα από την άκρως δημιουργική πράξη με την οποία εμψυχώνεις τον κόσμο της κούκλας ζεις μια ζωή εις διπλούν;

Ζω ένα κομμάτι της ζωής μου που το διερευνώ. Κάθε φορά που παίζουμε κάτι καινούργιο αντιλαμβανόμαστε κάποια διαφορετική απόχρωση των πραγμάτων που βλέπουμε μπροστά μας. Η πολλαπλότητα είναι στοιχείο της μίας και μόνης πραγματικότητας.

3) Ακροθιγώς, είχαμε θίξει ορισμένα πράγματα την προηγούμενη φορά που βρεθήκαμε. Γιατί πιστεύεις ότι οι άνθρωποι επιλέγουν να εκφράζονται μέσα από τις καταστροφικές ή τις αυτοκαταστροφικές παρορμήσεις τους και όχι μέσα από τη δημιουργική δύναμη που υπάρχει μέσα τους; Τι μας εμποδίζει να στραφούμε σε κάτι πιο δημιουργικό και γιατί βρίσκουμε μεγαλύτερη ευχαρίστηση να καταστρέφουμε;

Η καταστροφή είναι πολύ πιο εύκολη από τη δημιουργία. Ο ναός της Αρτέμιδος χρειάστηκε χρόνια για να  ολοκληρωθεί αλλά ήταν αρκετός ένας πυρσός για να καταστραφεί. Η δημιουργία είναι μία πρόκληση που απαιτεί αντοχές και επιμονή • τα αποτελέσματα της αργούν να φανούν. Η καταστροφή έχει το πλεονέκτημα του στιγμιαίου αποτελέσματος και γίνεται αισθητή ως μια οριστική διέξοδος.

4) Αντιλαμβάνομαι ότι θέλετε να έχετε την αποκλειστική ευθύνη των παραστάσεων που δίνετε.Αυτό προϋποθέτει πέρα από τις τεχνικές λεπτομέρειες(φωτισμός, έλεγχος της ποιότητας του ήχου, στήσιμο των σκηνικών) και συντονισμό με την υπόλοιπη ομάδα. Θα ήθελα να μας πεις με ποιούς συνεργάζεσαι για το καλύτερο αποτέλεσμα της δουλειάς;

Ο πυρήνας του κουκλοθεάτρου είμαστε εμείς οι δυο. Ανάλογα με το έργο μοιραζόμαστε και την εμψύχωση των κουκλών ή των συμβόλων.
Ο κύριος Χατζάκης είναι σύμβουλος και μέντορας μας στα θεατρικά κείμενα, στην δραματουργία και σκηνοθεσία.
Η κινησιολογία της κούκλας είναι αποκλειστικά έμπνευση της Χριστίνας η οποία έχει σπουδάσει κλασσικό χορό. Κάτι τέτοιο, βοηθάει πολύ στην σκηνική παρουσία της κούκλας, στο ρυθμό και στη δραματουργία του ρυθμού.
Υπεύθυνη εργαστηρίου είμαι εγώ. Ο σχεδιασμός και η κατασκευή της κούκλας γίνεται πάντα με τη βοήθεια της Χριστίνας Τα σκηνικά ,επίσης, είναι δικά μας και φιλοτεχνημένα στην αυλή του σπιτιού μας με τη βοήθεια φίλων μας.

5) Οι κούκλες γεννιούνται μέσα από την χειροποίητη εργασία σας. Ποιές είναι οι δυσκολίες και τα εμπόδια που συναντάτε; Φαντάζομαι ότι υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση πριν οριστικοποιηθεί η μορφή και το ύφος μιας κούκλας. Ποιό είναι το πιο δύσκολο σημείο στην κατασκευή μιας κούκλας και τι νιώθετε όταν είστε έτοιμες να παρουσιάσετε στο κοινό την κούκλα στην οριστική της μορφή; Υπήρξαν στιγμές που αποσύρατε κούκλες που νιώθατε ότι δεν ήταν όπως επιθυμούσατε;

Το κείμενο το οποίο μας δεσμεύει, κατά δεύτερο λόγο παλαιότερες υλοποιήσεις του ίδιου θέματος από παλαιότερες εποχές, σύγχρονες αισθητικές αναζητήσεις, προβλήματα της επικαιρότητας τα οποία μορφοποιούνται μέσα στην κούκλα, δυνατότητες και δεσμεύσεις που σχετίζονται με τα υλικά της κατασκευής και την γενικότερη σκηνική οικονομία του έργου. Ακόμη, ιδέες που εξελίσσονται μέσα στο χρόνο και οριστικοποιούνται με τη μορφή μιας κούκλας. Ασφαλώς και αποσύραμε κούκλες που δεν ανταποκρίνονταν στους ρόλους. Κούκλες που από καθαρά τεχνική άποψη μπορεί να είναι άψογες, αν από την άποψη της εμψύχωσης παρουσιάζουν στέρηση, πρέπει να αποσυρθούν και αυτό το διαπιστώνουμε αργότερα, δηλαδή πάνω στη σκηνή. Αν υπάρχει περιθώριο βελτίωσης είναι εντάξει, αλλιώς τις αντικαθιστούμε.

6) Νομίζω ότι μια συνηθισμένη ερώτηση που σας γίνεται είναι τα κριτήρια επιλογής των ιστοριών. Ποιά είναι η θεματολογία σας; Τι είναι αυτό που θέλετε να μεταδώσετε στα παιδιά που σας παρακολουθούν; Τελικά, πίσω από μια ωραία κουκλοθεατρική παράσταση κρύβεται πάντα ένα δυνατό κείμενο από λέξεις;

Αντλούμε τη θεματολογία κυρίως από τα κλασσικά παραμύθια.Μας ενδιαφέρει η ελληνική  μυθολογία, καθώς και λαογραφικά θέματα που έχουν έναν ισχυρό διδακτικό πυρήνα. Ενα έργο χωρίς ισχυρό πυρήνα, χωρίς αρχή, μέση και τέλος γίνεται πιο δύσκολα αποδεκτό από τα μικρά παιδιά,  καθώς το ίδιο το έργο προκαλεί τη διάσπαση της προσοχής. Οι απαιτήσεις ,όσον  αφορά την επιλογή ενός έργου, είναι πολύ συγκεκριμένες και κάθε παρέκκλιση από αυτές μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα.
. Αντιθέτως, μέσα σε ένα έργο με στέρεη δομή και σαφείς χαρακτήρες μπορεί πιο εύκολα να παρεισφρήσει μια σκέψη αμφισβήτησης ή μια παρέκκλιση΄από τα καθιερωμένα. Αυτό μπορεί να γίνει με χιούμορ με  ελαφρότητα και χωρίς τους κινδύνους τους στείρου διδακτισμού.

7) Η εμψύχωση μιας κούκλας είναι σαν να εμψυχώνουμε ανθρώπους στην κανονική ζωή; Πιστεύεις ότι υπάρχουν άνθρωποι που μοιάζουν σαν τις κούκλες που θέλουν εμψύχωση για να αποδείξουν ότι ζουν;

Οι κούκλες είναι κούκλες και οι άνθρωποι είναι άνθρωποι. Παραλληλισμοί και αναλογίες είναι δυνατά και θεμιτά όχι όμως και οι ταυτίσεις. Η κούκλα δεν είναι αυθύπαρκτο πρόσωπο όπως ο άνθρωπος στην πραγματικότητα • είναι ένα μέσο, ένα προσωπείο. Η κούκλα μπορεί να πει τις απώτερες αλήθειες που κανείς ηθοποιός δεν θα ήταν αρεστός να τις ξεστομίσει.
Ότι δεν μπορούν να πούν οι άνθρωποι, η κούκλα εξ ορισμού διαφορετική από τους ανθρώπους, μπορεί να το εκφράζει από την απόσταση της απώτερης αλήθειας και γιαυτό δεν παρεξηγείται. Μέσα από αυτήν την ανατροπή βγαίνουν και οι αλήθειες για τη ζωή.

8) Σε μια συνέντευξή σου μιλάς για τα παράδοξα στην σημερινή κατάσταση του κουκλοθεάτρου. Θα ήθελες να μας δώσεις κάποιες παραπάνω διευκρινίσεις πάνω σε αυτό το ζήτημα;

Η επαγγελματοποίηση που παρατηρείται σήμερα έχει στερήσει από το κουκλοθέατρο μέρος της παλιάς του μαγείας. Η εκπληκτική εκείνη συνενοχή μεταξύ κούκλας κουκλοπαίκτη και θεατή τείνει να χαθεί ανάμεσα στα εύκολα κλισέ και στην αυτοϋποτίμηση ακόμη και στην απαξίωση από τους ίδιους τους θεράποντες του.

9) Ποιές είναι οι εμπειρίες σας από την επικοινωνία με το κοινό των παιδιών; Τι ενισχύει την πίστη σας σε αυτό που κάνετε και τι νιώθετε να σας απογοητεύει;

Τα παιδιά ξαναζωντανεύουν την παιδικότητα που έχουμε όλοι μας μέσα μας και εμείς νοιώθουμε τυχερές που μας συμβαίνει ενώ είναι το κύριο επάγγελμα μας. Η επικοινωνία μαζί τους έχει αμεσότητα, ειλικρίνεια και εντιμότητα  που λείπουν σε μεγάλο βαθμό από επικοινωνία μεταξύ ενηλίκων. Το κακό στην εποχή μας είναι ότι τα ίδια τα παιδιά πιέζονται από πολύ νωρίς συνειδητά ή ασυνείδητα να αποβάλουν από νωρίς την παιδικότητα τους.

10) Ποιό είναι το μέλλον του κουκλοθεάτρου; Πιστεύεις ότι υπάρχει μια δυναμική στην πόλη της Θεσσαλονίκης που θα δώσει μεγαλύτερη ώθηση στην ανάπτυξη μιας κουλτούρας κουκλοθεάτρου; Έχουμε κατανοήσει την αξία και τη συμβολή της κούκλας στην ψυχαγωγία, τη συναισθηματική παιδεία και την γνωστική ανάπτυξη των παιδιών;

Το μέλλον του κουκλοθέατρου δεν μπορεί να διαφέρει ριζικά από το μέλλον των καλών τεχνών στο σύνολο τους αλλά και της ίδιας της παιδείας σε μια Ελλάδα που γίνεται ολοένα πιο κυνική και υλιστική. Σε επιστημονικό επίπεδο έχει γίνει κατανοητή η αξία της συμβολής της κούκλας αλλά σε επίπεδο εφαρμογής είμαστε πολύ πίσω.Ας μην ξεχνάμε ότι το κουκλοθέατρο έχει ισχυρή θεραπευτική επίδραση.Η νέα αυτή αντίληψη στην Ελλάδα (γιατί στο εξωτερικά εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει σαν μέσο παιδοψυχολόγων, ιατρών ειδικών παθήσεων κτλ) έχει σαν στόχο να φέρει σε επικοινωνία τους καλλιτέχνες του κουκλοθεάτρου με τους ειδικούς θεραπευτές που χρησιμοποιούν στην εργασία τους την κούκλα, σε μια προσπάθεια να σκιαγραφηθεί η αξία της ως θεραπευτικό μέσο.

Λίτσα, σε ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη.

Σάββατο, Σεπτεμβρίου 02, 2017

Ο ΧΑΡΒΕΙ ΣΤΟ ΑΡΧΕΙΟ

Οι  φυσικές καταστροφές από τον τυφώνα Χάρβει υπήρξαν εκτεταμένες! Ο πονόψυχος Τραμπ ακούστηκε ότι θα βάλει το χέρι βαθιά μέσα στην τσέπη και θα κάνει δωρεές! Ηθοποιοί, επιφανείς τραγουδιστές και άλλοι φιλάνθρωποι του θεάματος έσπευσαν να δηλώσουν και να παροτρύνουν κι άλλους για παροχή οικονομικής βοήθεια στους πληγέντες! Ο Χάρβει έχει γίνει παγκοσμίως πρώτο θέμα! Έχει όλα αυτά που θα συγκινούσαν έναν κοινό τηλεθεατή: είχε την απειλή μιας μεγάλης καταστροφής, τον κόσμο που προετοιμάζεται για να αντιμετωπίσει μια τέτοια απειλή, τις σκηνές της " Αποκάλυψης" με τα τηλεοπτικά συνεργεία να 'χουν λάβει θέσεις μάχης, τις παροτρύνσεις στους πολίτες να εγκαταλείψουν τις κατοικίες ή να αποφεύγουν τις μετακινήσεις, είχε δραματικές διασώσεις, κατεστραμμένα σπίτια, ανθρώπινες απώλειες και , κυρίως, έμπρακτη αλληλεγγύη από πολιτικούς και διάσημους του θεάματος! Οι καταστροφές αυτού του είδους είναι ένα γοητευτικό " αφήγημα" που διαβάζεται από εκπαιδευμένους τηλεθεατές στην ανάγνωση  εικόνων!

Σάββατο, Αυγούστου 26, 2017

ΣΤΟΝ ΟΙΚΟ ΤΩΝ ΜΑΤΖΙΡΗΔΩΝ

Έχω έναν φίλο που δουλεύει ως ελεύθερος επαγγελματίας σε ό,,τι σχετίζεται με το φυσικό αέριο! Το πελατολόγιό του περιλαμβάνει καλούς πελάτες που εκτιμούν την εργασία του και πληρώνουν, πελάτες που τα κουτσοβολεύουν  οικονομικά αλλά είναι αξιοπρεπείς και, τέλος, ματζίρηδες και κουτοπόνηρους που διαθέτουν λεφτά, αλλά κοιτάζουν να υποβαθμίσουν την παροχή των υπηρεσιών ώστε να εξοικονομήσουν χρήματα και να πετύχουν το χαμηλότερο επίπεδο αμοιβής! Κάπου κάπου ο φίλος κάνει διευκολύνσεις όπου και όποτε μπορεί! Για παράδειγμα, κάποιες επισκέψεις που αφορούν μικρές και ασήμαντες εργασίες αποφεύγει να τις πληρωθεί. Από όλες τις προαναφερόμενες κατηγορίες πελατών, η τρίτη κοιτάζει να επωφεληθεί απ' αυτές τις διευκολύνσεις! 

Προχτές, τηλεφώνησε ένας πελάτης και βολιδοσκόπησε τις προθέσεις του φίλου. Είχε χαλάσει κάτι και πόνταρε στην προθυμία του φίλου μου για επισκευή άνευ ή ελάχιστης αμοιβής! Για να μην φανεί ο πελάτης ότι ζητάει κάτι στο τζάμπα, ανέφερε και έναν άλλο τεχνίτη που θα λάμβανε 50 ευρώ! Ουσιαστικά, ο πελάτης δεν ήθελε να ρίξει τον εγωισμό του κι από την άλλη ήθελε να παζαρέψει το ποσό σε εξευτελιστική τιμή  κάτω των 50 ευρώ! Η παρουσία ενός άλλου τεχνίτη που καραδοκεί να πάρει την δουλειά, κρίνεται απαραίτητη ώστε να επισπεύσει ο φίλος μου και να αποδεχτεί την δουλειά με μικρότερη αμοιβή! Τέτοιες πρακτικές,  είναι συνηθισμένες από τους  ματζίρηδες που, παρεμπιπτόντως, δεν έχουν  την ανάγκη των χρημάτων!

Πέμπτη, Αυγούστου 24, 2017

ΓΙΑ ΤΙΣ ΨΥΧΩΜΕΝΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

Γύρω απ' αυτό που ονομάζουμε αληθινή γλώσσα, υπάρχει μια παλλόμενη ζωή. Ο Χάιντεγκερ στην διάλεξη για τον Νίτσε, λέει ότι "η ζωή της αληθινής γλώσσας συνίσταται στην πολυπλοκότητα της σημασίας"! Για τον Χάιντεγκερ, η λέξη έχει ψυχή που δοκιμάζεται  και κινδυνεύει  ανά πάσα στιγμή  να μετατραπεί σε κρίκο μιας  αλυσίδας "μονοφωνικής και μηχανικά προγραμματισμένης ακολουθίας σημείων" ! Το ενδεχόμενο να συμβεί κάτι τέτοιο, θα σήμαινε τον θάνατο της γλώσσας που θα καθήλωνε τον άνθρωπο σε μια αξιοσημείωτη ακινησία που ισοδυναμεί με θάνατο!  Αν ανακαλύψουμε την ψυχή μέσα σε μια λέξη, έχουμε ανακαλύψει μια μικρή και αφώτιστη πλευρά της δικής μας ψυχής!

Τετάρτη, Αυγούστου 23, 2017

Η ΘΛΙΨΗ ΤΟΥ ΦΗΜΙΣΜΕΝΟΥ ΡΟΛΟΓΙΟΥ

Από το 1858 τα τέσσερα ρολόγια του Μπιγκ Μπεν είναι συνδεδεμένα με την καμπάνα που δονεί την ατμόσφαιρα. Ο πύργος κοντεύει σε ύψος τα εκατό μέτρα και είναι ο τρίτος ψηλότερος στον κόσμο! Ο πύργος του Μπιγκ Μπεν είναι το σύμβολο τόσο σε επίπεδο χώρας όσο και παγκοσμίως!  Εκατομμύρια τουρίστες κάνουν τη διέλευσή τους από κει, για να θαυμάσουν από κοντά το μεγαλοπρεπές κτίσμα και τον εντυπωσιακό φωτισμό που 'χει τα βράδια. 

Το Μπιγκ Μπεν  θα χρειαστεί εργασίες συντήρησης και θα σιγήσει για τέσσερα ολόκληρα χρόνια. Κάτι τέτοιο, είναι καθαρός παραλογισμός  για αρκετούς Βρετανούς που έχουν ταυτίσει τα μεγάλα γεγονότα της χώρας με τους ήχους του Μπιγκ Μπεν! Ήδη, υπάρχουν σφοδρές αντιδράσεις από κατοίκους και πολιτικούς που νιώθουν ότι η διακοπή της λειτουργίας του ρολογιού είναι μια διαταραχή των δικών τους εσωτερικών ρυθμών!  Ως γνωστόν, οι  Άγγλοι έχουν μια παραδοσιακή σχέση με τα ρολόγια. Σ'αυτήν την χώρα άνθισε η βιομηχανία κατασκευής ρολογιών!  Στα τέλη του 18ου αιώνα απασχολούνταν μόνο στο Λονδίνο 20 χιλιάδες εργαζόμενοι και η συνολική παραγωγή μπορούσε να φτάσει μέχρι τις 192 χιλιάδες ρολόγια. (Ε. Π. Τόμσον, Χρόνος, Εργασιακή Πειθαρχία και Βιομηχανικός Καπιταλισμός, εκδ. Νησίδες). Να το παραδεχτούμε: το επιβλητικό ρολόι και ο χρόνος είναι μπίζνες στην γηραιά Αλβιώνα...