ΜΟΝΟΜΑΝΙΕΣ

Σε ηλικία 2,5 χρονών μάζευα από κάτω τα πεταμένα αποτσίγαρα του παππού μου. Στη συνέχεια τα έβαζα στο στόμα μου και έπαιρνα την πόζα του καπνιστή. Οι μιμήσεις ήταν επιτυχείς και ο συνονόματος παππούς μου τις έβρισκε διασκεδαστικές. Το τσιγάρο δεν σκότωσε τον παππού μου πρόωρα, όπως δεν τον σκότωσαν πρόωρα τα κρυοπαγήματα και οι κακουχίες στο αλβανικό μέτωπο. Ο παππούς μου υπήρξε μανιώδης καπνιστής. Συνήθιζε να λέει πως άρχισε το κάπνισμα κατόπιν υπόδειξης ενός γιατρού που του είχε συστήσει να βγάζει τον καπνό από την μύτη. Ο παππούς μου είχε συχνά επεισόδια ρινορραγίας και ο κομπογιαννίτης γιατρός τον βεβαίωνε πως έτσι θα τα αντιμετώπιζε . Ο παππούς μου, λοιπόν, κάπνιζε με τις ευλογίες της ιατρικής επιστήμης. Κατά βάθος πίστευα πως έλεγε ψέματα προκειμένου να αποκρούσει όλες τις σύγχρονες έρευνες και αντιλήψεις που μιλούσαν για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος.

Ο παππούς μου υπήρξε ο πρώτος και ο τελευταίος που προσπάθησε να με μυήσει στο τσιγάρο. Αυτό συνέβαινε παρουσία όλης της οικογένειας. Ήμουν δεν ήμουν έξι χρονών και το αναμμένο τσιγάρο το έβαζα στο στόμα. Θυμάμαι πως θεωρούσα σχεδόν μαγικό να ξεφυσάω τον καπνό. Δεν νομίζω να τα είχα καταφέρει. Αυτές οι τελετές μύησης ήταν ελάχιστες και γεμάτες αθωότητα. Δεν υπήρχαν απαγορεύσεις ούτε και ηθικολογίες! Διασκεδάζαμε αφάνταστα!

Τα χρόνια περνούσαν και εγώ δεν έδειχνα καμία ιδιαίτερη προθυμία να καπνίσω. Η μάρκα των τσιγάρων που προτιμούσε ο παππούς μου ήταν το «5 Φίλτρο»(έτσι νομίζω πως το έλεγαν).Τον πείραζα πως αυτή η μάρκα ήταν παλαιομοδίτικη και θα έπρεπε να την αλλάξει. Για έναν φανατικό καπνιστή, όμως, η αλλαγή της μάρκας ήταν θέμα τιμής. Ο παππούς δεν άλλαξε μάρκα πάρα μόνο όταν σταμάτησε η πώληση των συγκεκριμένων τσιγάρων στην αγορά!

Όλοι οι συνομήλικοι μου κάπνιζαν κυρίως από περιέργεια και ανάγκη αναγνώρισης μέσα σε μια παρέα καπνιστών. Φίλοι και γνωστοί μου υπενθύμιζαν πως όταν πάω στον στρατό θα έχω τόσες σκοτούρες και άγχος που θα αρχίσω να καπνίζω. Οι κουβέντες τους είχαν σχεδόν απειλητικό τόνο και βεβαίωναν πως ήμουν προγραμματισμένος να καπνίσω μια συγκεκριμένη και ζόρικη στιγμή της ζωής μου. Λυπάμαι που τους διέψευσα, αλλά, υπηρετώντας την στρατιωτική μου θητεία, δεν ένιωσα ούτε στιγμή την ανάγκη και επιθυμία να βάλω την νικοτίνη στο αίμα μου!

Στο μεταξύ ο παππούς μου αρνιόταν να διακόψει το τσιγάρο. Τα έντονα προβλήματα υγείας δεν τον πτοούσαν. Είχε εισαχθεί κάμποσες φορές στα νοσοκομεία .Από την μία είχε την φιάλη οξυγόνου και από την άλλη το πακέτο τσιγάρα. Όσες φορές του κρύβαμε τα τσιγάρα παρουσίαζε σύνδρομο στέρησης και υπέφερε πραγματικά. Όταν ένιωθε καλά, κάπνιζε. Όταν λιγόστευε η αναπνοή του και ένιωθε δύσπνοια έκανε χρήση της φιάλης οξυγόνου.

Ο παππούς μου πέθανε στα 82 του χρόνια υπερασπιζόμενος μέχρι θανάτου το δικαίωμα να επιλέγει ο ίδιος τις εξαρτήσεις του. Απεχθάνομαι τον καπνό, αλλά διαφυλάξτε ως κόρη οφθαλμού τις μονομανίες* των ανθρώπων…

*Μονομανίες σύμφωνα με την μεταφορική σημασία στο Ελληνικό Λεξικό του Τεγόπουλου-Φυτράκη:εντονότατη κλίση σε κάτι που απορροφά κάθε σκέψη και δραστηριότητα του ανθρώπου.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ (2)

Το σύνθημα και η ουσία του θεραπευτικού προγράμματος ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ είναι η ομαλή ένταξη στο κοινωνικό σύνολο -κάποια στιγμή θα πρέπει να αναρωτηθούμε πάνω στο τι καπνό φουμάρει αυτό το περίφημο κοινωνικό σύνολο- όλων αυτών που έχουν περάσει επιτυχώς τα στάδια θεραπείας των εξαρτημένων χρηστών.

Η Θεραπευτική κοινότητα ΙΘΑΚΗ λειτουργεί από το 1983 και έχει έδρα του την Σίνδο Θεσσαλονίκης. Οι υπηρεσίες που προσφέρει είναι δωρεάν.Το ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ αποτελείται από θεραπευτικές μονάδες που αντιστοιχούν στα στάδια θεραπείας των εξαρτημένων χρηστών.

Ο πρώτος χώρος επαφής για έναν εξαρτημένο χρήστη είναι το Συμβουλευτικό Κέντρο Θεσσαλονίκης .Για να ενταχθεί κάποιος στο θεραπευτικό πρόγραμμα θα πρέπει να παραπεμφθεί από το Συμβουλευτικό Κέντρο. Διαβάζω στο ενημερωτικό έντυπο πως το θεραπευτικό πλαίσιο της κοινότητας είναι "στεγνό" δηλαδή χωρίς υποκατάστατα και φάρμακα και βασίζεται στην εθελοντική συμμετοχή των μελών της.Τα άτομα μέσα στην κοινότητα αναλαμβάνουν την ευθύνη της απόφασής τους να απεξαρτηθούν. Επίσης, η θεραπεία είναι μια προσπάθεια που αναλαμβάνουν από κοινού άτομα που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα εξάρτησης.

Τα μέλη της κοινότητας μπορούν να δέχονται επισκέψεις αλλά και μπορούν να βγαίνουν για μερικές ώρες της ημέρας ή για ολόκληρα Σαββατοκύριακα. Μεγάλο βάρος δίνεται στις θεραπευτικές διαδικασίες που συντονίζονται από ειδικά εκπαιδευμένους θεραπευτές. Σε όλη τη διάρκεια της παραμονής τους τα μέλη της κοινότητας απασχολούνται σε δημιουργικές δραστηριότητες.

Το Τμήμα Εκπαίδευσης και οι παραγωγικές μονάδες με το εργαστήριο κεραμικής, το ξυλουργείο και το αγρόκτημα προσφέρουν τη δυνατότητα στα μέλη να εκφράζονται δημιουργικά.

Ολοκληρώνοντας την παραμονή τους στην κοινότητα τα μέλη εντάσσονται στο κέντρο κοινωνικής επανένταξης.Τα μέλη θα πρέπει σταδιακά να ενταχθούν ξανά στο κοινωνικό σύνολο. Για να γίνει αυτό χρειάζονται δουλειά, αμοιβή και δικιά τους μόνιμη στέγη. Για όσους δεν έχουν οικογένεια η κοινότητα μεριμνά για την παραμονή τους σε ξενώνα της πόλης μέχρι να αποκτήσουν οικονομική ανεξαρτησία.Το κέντρο κοινωνικής επανένταξης αποτελεί το τελευταίο στάδιο θεραπείας.

Παράλληλα με την θεραπευτική κοινότητα και το κέντρο κοινωνικής επανένταξης λειτουργεί το κέντρο οικογενειακής υποστήριξης ( το πρόβλημα δεν υπάρχει μόνο στον χρήστη αλλά και στο οικογενειακό του περιβάλλον) και το τμήμα έρευνας που συλλέγει, επεξεργάζεται τα δεδομένα που αφορούν στο προφίλ των χρηστών οι οποίοι απευθύνονται στο πρόγραμμα και παρακολουθεί την θεραπευτική τους πορεία.

Κάνετε λάθος αν νομίζετε πως εξαρτημένοι χρήστες υπάρχουν μόνο στην κοινότητα Ιθάκη. Μόλις τώρα, ως χρήστης του διαδικτύου, έχω αναρτήσει το συγκεκριμένο post!

Καλή δύναμη σε όσους παλεύουν!

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ(1)

(Μουσικο-θεατρικό δρώμενο από τα μέλη της κοινότητας που στοχεύουν στην άρση των αρνητικών προκαταλήψεων και στιγματίζουν την περιφρόνηση και τον χλευασμό των συνανθρώπων τους)

Για τους χρήστες ναρκωτικών ουσιών τα παγκάκια είναι θεμελιώδη σημεία αναφοράς στο χώρο. Εκεί μοιράζονται το υπαρξιακό βάρος ενός κοινού προβλήματος που απειλεί την ίδια τους τη ζωή και εκεί είναι ο τόπος συνάντησης με τον έξω "ευηπόληπτο" κόσμο! Τα μέλη που συμμετέχουν στο θεραπευτικό πρόγραμμα ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ, συνεπικουρούμενα από το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης τέχνης, την Σχολή Καλών Τεχνών και το τμήμα Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ, διοχετεύουν όλη τη δημιουργική τους δύναμη σε μια εικαστική παρέμβαση με "θέα τα παγκάκια". Αυτά μεταμορφώνονται αμέσως. Γεμίζουν με πολύχρωμα σχέδια, κείμενα και φωτογραφίες. Στις αισθήσεις των χρηστών τα παγκάκια μπορούν να προσφέρουν βελούδινη απαλότητα, αλλά μπορούν να κρύβουν καρφιά που πληγώνουν τις πλάτες των ανθρώπων. Για τους χρήστες ναρκωτικών ουσιών τα παγκάκια είναι κρεβάτια που υποδέχονται τις ορμές θανάτου. Ενίοτε, γίνονται τάφοι με διάσπαρτα λουλούδια. Εκεί ξεψυχάνε διάφανες ψυχές ανθρώπων που δεν κατάφεραν ποτέ να απεξαρτηθούν απ' τα ναρκωτικά. Όταν τα χέρια της αλληλεγγύης έχουν κοπεί, τα παγκάκια γίνονται στηρίγματα για τους απελπισμένους! Στα παγκάκια στεγάζονται οι ελπίδες, οι φόβοι, οι προσδοκίες και οι διαψεύσεις. Εκεί μειώνονται οι προσωπικές αποστάσεις ανάμεσα στους χρήστες και στους "φυσιολογικούς" ανθρώπους. Άνθρωποι με διαφορετικές ανάγκες πλησιάζουν κοντά και θυμίζουν τους σκαντζόχοιρους του Σοπενάουερ που όσο περισσότερο συσπειρώνονται τόσο περισσότερο πληγώνονται απ' τα αγκάθια τους! Όλα τα υπάρχοντα της ζωής μπορούν να στριμωχτούν σε μια βαλίτσα πάνω σε ένα παγκάκι. Αυτή η βαλίτσα έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει!

Το ημερολόγιο δείχνει 26 Ιουνίου 2009. Λίγα μέτρα μακρύτερα από το άγαλμα του Μ. Αλεξάνδρου ένα ζευγάρι νεαρών παιδιών ρουφάει τη σκόνη. Μ΄αυτόν τον τρόπο συμμετέχει στην παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ-ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009

Στην αρχή υπάρχει η απόσταση ανάμεσα στην εμψυχώτρια και τα μικρά παιδιά. Οι ρυθμικές ασκήσεις και τα παιχνίδια γνωριμίας καταργούν τις αποστάσεις.Τα παιδιά αρχίζουν να δείχνουν εμπιστοσύνη στην εμψυχώτρια. Γίνονται μια μεγάλη ομάδα που χάνεται στο δάσος των γαλάζιων ονείρων! Γνωρίζουν τον Γουίνι και τον Λαγό τη στιγμή που ζωγραφίζουν τη σκηνή για το νέο τους θεατρικό έργο.Τα μικρά και μεγαλύτερα παιδιά βρίσκουν μοβ, πράσινα και πορτοκαλιά ίχνη στο ύφασμα της σκηνής και είναι έτοιμα να ανακαλύψουν όλη την μαγεία που προσφέρει η ανάμειξη των διαφόρων χρωμάτων.
Την ευθύνη για την οργάνωση της εκδήλωσης είχαν οι εκδόσεις "Ελληνικά Γράμματα", στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ-ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009

(Έγραψα τα παρακάτω με αφορμή κάποιες κουβέντες που πρόλαβα να ακούσω στο τέλος της παρουσίασης του βιβλίου "Σαν το λίγο το νερό" του Σωτήρη Δημητρίου. Στο κέντρο της φωτογραφίας η πρόσφατα βραβευμένη Σταυρούλα Σκαλίδη που διατηρεί ιστολόγιο- Διεθνής Έκθεση Βιβλίου, Θεσσαλονίκη 2009)

-Θέλω να σε σώσω!
-Δεν θέλω να με σώσεις.
-Όχι, ΕΓΩ είμαι αυτός που θα σε σώσει!
-Μην επιμένεις, δεν θέλω να με σώσεις!

Η παραπάνω στιχομυθία θα μπορούσε να αφορά έναν βουλευτή και έναν απηυδυσμένο πολίτη αυτής της χώρας. Η κατάσταση έχει φτάσει πια στο απροχώρητο.Τα κόμματα μας αντιπροσωπεύουν όλο και λιγότερο.Υπάρχει μια μεγάλη κρίση αντιπροσώπευσης στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Για αυτήν την κρίση που βιώνουμε, μιλάνε πολλοί, οι εξής δύο:

-Θέλω να σε σώσω, εσύ είσαι ανίκανος για κάτι τέτοιο!
-Όχι, δεν σου επιτρέπω να με σώσεις! Προικισμένε, κράτα τις ικανότητες για σένα και κοίταξε να σώσεις, πρώτα απ'όλα, τον ίδιο σου τον εαυτό.
-Σκάσε τιποτένιε! Η σωτηρία της ψυχής είναι κάτι που εσύ δεν μπορείς να το κάνεις από μόνος σου.
-Μεγαλομανιακέ, ΑΡΝΟΥΜΑΙ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΠΟΥ ΜΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙΣ! Μην με ξαναενοχλήσεις!

Η παραπάνω στιχομυθία θα μπορούσε να αφορά έναν βουλευτή και έναν εξοργισμένο πολίτη. Στο τέλος του ζωηρού διαλόγου ο βουλευτής ορμάει να κατασπαράξει τον πολίτη που τόλμησε να αρνηθεί.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ-ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009

Ποιήματα, βιβλία, ηχητικά αποσπάσματα και φωτογραφίες στην μικρή Έκθεση για τον Ρίτσο. Στο stand του ΕΚΕΒΙ έγινε και εκδήλωση- αφιέρωμα στον ποιητή.

Ο χώρος στον οποίο γίνονταν οι προβολές των ντοκιμαντέρ. Πολλά από τα ντοκιμαντέρ ήταν του Φώτου Λαμπρινού, του Εθνικού Οπτικοακουστικού Αρχείου, της τηλεοπτικής σειράς του ΣΚΑΪ "Εμείς οι Έλληνες". Επίσης, προβλήθηκε και υλικό από το ιστορικό αρχείο της ΕΡΤ.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ-ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009

Φέτος ο διάδρομος ανάμεσα στα δύο περίπτερα που φιλοξενούσαν τη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου, ήταν κατειλημμένος με τραπεζοκαθίσματα. Σάντουιτς, καφέδες και αναψυκτικά προσφέρονταν σ' όλους αυτούς που ζητούσαν λίγο χρόνο να ξαποστάσουν από τις συνεχόμενες εκδηλώσεις.

Η αίθουσα Γ.Ρίτσος και η αίθουσα Π.Πρεβελάκης όπου έγιναν οι περισσότερες από τις συζητήσεις.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΥΦΑΝΤΗΣ

Ο Γιάννης Υφαντής παρουσιάζει το βιβλίο του «Οι μεταμορφώσεις του μηδενός» στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βιβλίου, στην παραλία της Θεσσαλονίκης. «Οι μεταμορφώσεις του μηδενός» εκδόθηκαν για πρώτη φορά από τις εκδόσεις Ερατώ το 1993. Ακολούθησε το 2006 μια δεύτερη έκδοση με δύο συλλογές και, τέλος, η φετινή τρίτη έκδοση που περιλαμβάνει 7 ποιητικές συλλογές. Ο Γιάννης Υφαντής «ιερουργεί με στολή μέλισσας» για κάμποσα χρόνια στο νέκταρ της ποίησης. Τα πρώτα του ποιήματα έχουν εκδοθεί το 1977. Τη συνεργασία του με ξενόγλωσσες και ελληνικές εφημερίδες θα μπορούσα να την δω ως μια προσπάθεια να κατακτήσει την προσωπική του γραφή. Άφησε το στίγμα του σ’ όλα σχεδόν τα λογοτεχνικά περιοδικά. Δούλεψε στο κρατικό ραδιόφωνο της Θεσσαλονίκης για δύο χρόνια. Μερικές από τις ποιητικές του συλλογές είναι : “Μυστικοί της Ανατολής” (1980),”Ο καθρέφτης του Πρωτέα” (1986) , “Αθανάτου μνήμης σημεία”(ποιητικά και φιλοσοφικά δοκίμια για τον Οιδίποδα και το Μαντείο των Δελφών(1987), «Ποιήματα-κεντήματα στο δέρμα του διαβόλου»(1988), «Ναός του κόσμου»(1997). Σε ντοκιμαντέρ του Χρήστου Αρώνη πρωταγωνιστούν ο Γιάννης Υφαντής μαζί με την κόρη του Αριάνδη. Άλλες ποιητικές συλλογές, «Ο κήπος της ποίησης» , «Αλέκτωρ Εράσμιος» (ερωτικά ποιήματα του Υφαντή και χαλκογραφίες του Γιώργου Σταθόπουλου). Επίσης, «Το Ιδεόγραμμα του φιδιού» (Θρύλοι, όνειρα και ερμηνεία τους, πραγματικά γεγονότα), οι «Μάσκες του τίποτα»(2005), «Κάτω από το Εικόνισμα των Άστρων»(2006). Ο ποιητής διαβάζει ποιήματά του στο cd «Ο Γιάννης Υφαντής διαβάζει Υφαντή» ,διάρκειας 73 λεπτών. Η ανθολογία «Στις αμμουδιές του Ομήρου-3000 χρόνια ελληνικής ποίησης» ετοιμάζεται για έκδοση. Ποιήματα του Υφαντή έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και στίχοι του έχουν μελοποιηθεί .Το 1995 του απένειμαν το βραβείο Καβάφη. Το Υπουργείο Πολιτισμού της Γερμανίας τον προσκάλεσε για τρεις μήνες στο Μόναχο. Αγαπάει τον Αναξίμανδρο και το βιβλίο του βασίζεται στην αρχή της «αενάως αυτοτρεφόμενης ενέργειας του σύμπαντος». Η δυστυχία του ανθρώπου, λέει ο Υφαντής, είναι ότι δεν μπορεί να ενώσει το τέλος με την αρχή. Τα ποιήματα και τα όντα είναι μεταμορφώσεις του μηδενός. Το «μηδέν δαγκώνει την ουρά του με ηδονή και πόνο». Για τον Δημοσθένη Κούρτοβικ ο Υφαντής είναι «αιρετικός και βλάσφημος αλλά ίσως και ο πιο ένθεος ποιητής (εφημ.Τα Νέα, 17/7/1992). Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος, το 2002, κατακεραυνώνει τις “ μαφίες των μετρίων και τις κλίκες των γραμμάτων” που αντιμετωπίζουν τον ποιητή με μια συνομωσία της σιωπής. Για τον Θανάση Μαρκόπουλο ο Υφαντής είναι ένας Έλληνας μυστικός οργισμένος και σαρκαστικός γήινος και οραματικός που ποιεί τον κόσμο εξαρχής, σπάζοντας τις κατασκευές- κλουβιά που δεν αφήνουν τους ανθρώπους να χαρούν τη ζωή.Ο Γιάννης Υφαντής «ψάχνει την ιαματική ομορφιά» και δηλώνει με το στίχο «βρίσκομαι πάντα εδώ» την σταθερή και ακλόνητη θέση του. Θα τον δείτε να κουβαλάει ένα « τσουβάλι άστρα με μάσκα φεγγαριού». Διαδίδει πως ο καλύτερος ορισμός ενός πράγματος είναι το ίδιο το πράγμα. Ομοίως, ο καλύτερος ορισμός της ποίησης είναι η ίδια η ποίηση. Ποίηση είναι τα παραμύθια των μεγάλων σε ένα μεγάλο βιβλίο που το ονομάζει Βιβλιόκοσμο:

ένα βιβλίο-κόσμος

ένα βιβλίο μόνο έχει γραφτεί και έχει γραφτεί με πράγματα και όχι με λόγια

ένα βιβλίο μόνο έχει γραφτεί και έχει γραφτεί από τον κόσμο με τον κόσμο για τον κόσμο

ο κόσμος είναι το βιβλίο του κόσμου,

τέλος δεν έχει ο κόσμος ούτε αρχή

μα ο ποιητής αποκαλύπτοντας τον κόσμο είναι σαν να τον φτιάχνει από την αρχή

υπάρχει μόνο ένα βιβλίο να διαβαστεί και τούτο είναι το βιβλίο του κόσμου

γράφω θα πει διαβάζω το βιβλίο του κόσμου

όλα μου τα γραφτά δεν είναι παρά μόνο υπογραμμίσεις στο βιβλίο του κόσμου

όλα μου τα γραφτά δεν είναι παρά μόνο σημειώσεις, ζωγραφιές στα περιθώρια των σελίδων του

γράφω θα πει πως δείχνω στους ανθρώπους πως

προσπαθώ να μοιραστώ μαζί τους την ομορφιά ή την φρίκη

που διαβάζω στο βιβλίο του κόσμου

γιατί κανένας δεν αντέχει να διαβάζει μόνος το βιβλίο του κόσμου.