Πέμπτη, Απριλίου 12, 2007

ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟ!

(Ο Δελμούζος με την γυναίκα του Φροσύνη Μαλικοπούλου στην Ελβετία-1909)

Αυτός ο κόσμος είναι υποφερτός για όλους αυτούς που δεν θέλουν να αλλάξουν τίποτα. Αυτοί, όλως περιέργως, είναι πολλοί και μοιάζουν αρκετά μεταξύ τους. Οι λίγοι και διαφορετικοί που θέλουν να αναδείξουν την δημιουργική πλευρά του εαυτού τους , συμβάλλοντας στην εξέλιξη και πρόοδο της κοινωνίας, αντιλαμβάνονται πως ο κόσμος που τους περιβάλλει δεν είναι και τόσο φιλόξενος. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, αυτός ο κόσμος επιδεικνύει και εχθρική διάθεση. Αυτήν την εχθρική συμπεριφορά την νιώθει για τα καλά, έναν αιώνα πριν, ο φωτισμένος παιδαγωγός Αλέξανδρος Δελμούζος που τολμάει (!!!) να διευθύνει το 1908 στο Βόλο, το Ανώτερο Δημοτικό Παρθεναγωγείο. Το σχολείο απαλλαγμένο από την νεύρωση της επαγγελματικής αποκατάστασης έχει σαν στόχο να παρέχει στις μαθήτριες ανθρωπιστική μόρφωση αλλά και πρακτικές γνώσεις για τη ζωή. Τα κορίτσια προέρχονται από ευκατάστατες οικογένειες σε μια πόλη που ακμάζει το εμπόριο και η βιομηχανία. Ο Δελμούζος ως διευθυντής του Παρθεναγωγείου θέλει να εφαρμόσει τις δικές του παιδαγωγικές αρχές. Για πρώτη φορά διδάσκεται συστηματικά η δημοτική γλώσσα και η αρχαία ελληνική γραμματεία από μετάφραση. Στα τρία χρόνια λειτουργίας αυτού του σχολείου ο Δελμούζος ενδιαφέρεται για την ελεύθερη και χωρίς εμπόδια επικοινωνία των μαθητριών με τους δασκάλους. Οι μαθήτριες δεν θα πρέπει να είναι παθητικές αποδέκτριες της γνώσης και ούτε να φοβούνται. Ο φόβος οδηγεί σε συμπεριφορές ψεύτικες και υποκριτικές. Στις παιδαγωγικές αρχές του Δελμούζου συμπεριλαμβάνεται η κατάργηση της τιμωρίας ενώ αποθαρρύνεται η απομνημόνευση. Αντίθετα επιδοκιμάζεται η αυτενέργεια, η ανάληψη πρωτοβουλιών και ο αυθορμητισμός. Όλα αυτά δεν είναι δυνατόν να συνυπάρξουν με την αυστηρή τήρηση των θρησκευτικών κανόνων. Το σχολείο απεχθάνεται την τυπολατρεία που οργανώνεται γύρω από την θρησκευτική ζωή. Αυτό δεν αρέσει σε κάποιους. Με την έναρξη των μαθημάτων το σχολείο μπαίνει στο στόχαστρο μιας τοπικής εφημερίδας με το όνομα ΚΗΡΥΞ. Η εφημερίδα δημοσιεύει πύρινα άρθρα μισαλλοδοξίας μέσα από τα οποία κατηγορεί τον Δελμούζο πως διαφθείρει τις μαθήτριες. Οι κακές φήμες εξαπλώνονται. Το σχολείο δυσφημείται. Οι μαθήτριες δεν κάνουν πρωινή προσευχή και η καθηγήτρια Χριστάκου αποφεύγει να χειροφιλήσει τον Επίσκοπο Δημητριάδος, Γερμανό Μαυρομμάτη. Αυτός επισκέπτεται το σχολείο για να διαπιστώσει από κοντά το είδος της αγωγής που παρέχει. Η πράξη της καθηγήτριας θεωρείται προσβλητική και αποτελεί μέγιστη πράξη ασέβειας. Η εκκλησία δυσανασχετεί και μπαίνει δυναμικά στο παιχνίδι της κατασυκοφάντησης του σχολείου. Η κοινή γνώμη επηρεάζεται από όλα αυτά που διαδίδει η εκκλησία μέσα από το φερέφωνο της ,την εφημερίδα ΚΗΡΥΞ. Διοργανώνεται συλλαλητήριο και οι διαδηλωτές τυφλωμένοι από το πάθος ζητούν να κάψουν το σχολείο αλλά και τον Δελμούζο. Ο ίδιος για να αποφύγει το μένος του κόσμου παραμένει έγκλειστος στο σπίτι του. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί για την ασφάλεια του. Το σχολείο αναστέλλει την λειτουργία του. Η περιβόητη κοινή γνώμη, το άθυρμα του ιερατείου, βάζει ταφόπλακα, προσωρινά, στα σχέδια του οραματιστή Δελμούζου.
Ο Δελμούζος δικάζεται το 1914 στο Ναύπλιο. Τον σκληρό πυρήνα των μαρτύρων κατηγορίας αποτελούν ο Δεσπότης Δημητριάδος, ο δημοσιογράφος Δημοσθένης Κούρτοβικ και ο βουλευτής Μιλτιάδης Μπουφίδης. Στους μάρτυρες υπεράσπισης βρίσκουμε τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου, τον Νικόλαο Πολίτη, τον Δημήτρη Γληνό. Ο κατηγορούμενος λοιδορείται ως άπατρις και άθεος που κατευθύνει τους νέους ανθρώπους προς την ανηθικότητα. Το δικαστήριο δεν πείθεται και τον αθωώνει πανηγυρικά .Το Ανώτερο Δημοτικό Παρθεναγωγείο περνάει στην ιστορία σαν μια πρώτη και ουσιαστική απόπειρα για να αναβαθμιστεί το εκπαιδευτικό σύστημα.

[θα συνεχίσω]

1 σχόλια:

Τη 10:17 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger Λευκιμμιώτες για την Λευκίμμη είπε...

Πολλά συγχαρητήρια γιά την αναφορά σου στον πρωτεργάτη της αντιαυταρχικής εκπαίδευσης στην χώρα μας.Έπεσα τυχαία στο blog σου ψάχνοντας στην μηχανή αναζήτησης για τον Δελμούζο. Δεν ανίχνευσα ακόμη τις άλλες καταχωρήσεις σου. Θα τις ψάξω οπωσδήποτε μόλις βρώ χρόνο ελπίζοντας στο ανάλογο επίπεδο. Είμαι κι εγώ εκπαιδευτικός διωγμένος από τον δεσπότη αφού αγωνίστηκα για 10 χρόνια στα ίδια χνάρια του Δελμούζου του A.S.Neel και του Τολστόη. Τα πρότυπα σχολεία τους στάθηκαν φάροι για μένα και πολλούς άλλους όπως κι εσύ καλιώρα. Για το σχολείο Summerhill του Neel βρήκα ωραιότατα βίντεο στο you tube. Κατέβασα ένα σχετικό με το Δημοκρατικό σύστημα λήψης αποφάσεων και θα το αναρτήσω αύριο ίσως. Χαίρομαι που σε συνάντησα.

 

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα