Δευτέρα, Δεκεμβρίου 31, 2007

Ο ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

"Αν αυτό που ζει προχωράει, εάν αυτό που στέκει στάσιμο νεκρώνεται, δεν είναι δυνατόν να λέμε πως ο ζωντανός ,ο αληθινά ζωντανός, κινείται προς το θάνατο όπως πιστεύει η Δύση (προς το θάνατο κινείται όχι ο ζωντανός αλλά ο επιβιώνων , δηλαδή αυτός για τον οποίο ο χρόνος δεν είναι εμπειρία αλλά κατεύθυνση): τουναντίον, ο ζωντανός προχωράει εκκινώντας από το θάνατο( από το θάνατο του άλλου όντος ή πράγματος).Η κατάσταση αυτού του ζωντανού, του αυθεντικά ζωντανού, είναι για μένα το πρόσωπο"
Ευγένιος Αρανίτσης, Παράδοξα ( 21 Ιανουαρίου 2001)
Έχεις ολόκληρο το 2008 για να καταλάβεις πως ο Χρόνος έχει και είναι
Π Ρ Ο Σ Ω Π Ο...

Πέμπτη, Δεκεμβρίου 27, 2007

ΤΟ ΥΨΙΤΕΝΕΣ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ!

Φίλος μου διηγήθηκε τα παρακάτω:

Η ώρα είναι 11 το βράδυ, τοπική Πράγας. Βρίσκεται στο αεροδρόμιο για να επιστρέψει στην Ελλάδα. Μαζί με αυτόν και αρκετοί συμπατριώτες μας που γκρινιάζουν για το κατάστημα με τα αφορολόγητα είδη που είναι κλειστό. Υπάρχουν μουρμούρες και βρισιές για τους Τσέχους. Ξαφνικά, ένας από τα γκρούπ φωνάζει πως το κατάστημα δεν έχει κλείσει ακόμα. Δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει τη φράση του και ακούγονται ποδοβολητά και φωνές. Ο νυσταγμένος φίλος μου ξυπνάει για τα καλά! Βλέποντας το πανδαιμόνιο με γυναίκες, παιδιά και πατεράδες να τρέχουν, νομίζει πως συμμετέχει σε άσκηση εκκένωσης του αεροδρομίου εξαιτίας τρομοκρατικής επίθεσης.

Τα duty Free, πράγματι, έχουν μισοκατεβασμένα στόρια. Περιμένουν την αποχώρηση και των τελευταίων εναπομεινάντων πελατών για να κλείσουν. Αυτό το βλέπουν οι συμπατριώτες μας και μερικοί προσπαθούν να χωθούν κάτω από τα στόρια. Οι υπάλληλοι του καταστήματος προλαβαίνουν και τους απαγορεύουν την είσοδο. Τους εξηγούν πως υπάρχει συγκεκριμένο ωράριο που δεν πρέπει να παραβιάζεται. Αυτό, κάποιοι από τους απείθαρχους Έλληνες, το ακούν βερεσέ. Κάνουν παραγγελίες απ’ έξω. Σχεδόν εκλιπαρούν να αγοράσουν (δεν είναι υπερβολή!!!). Μέσα στο καταναλωτικό τους παραλήρημα αδιαφορούν για την κούραση των υπαλλήλων και για την αυστηρή τήρηση του ωραρίου εργασίας. Ο ιερός σκοπός τους είναι να αγοράσουν και να ξοδέψουν λεφτά.

Αυτό που με εντυπωσιάζει στο παραπάνω γεγονός δεν είναι φυσικά οι σεσημασμένοι Έλληνες καταναλωτές που κάνουν καταδρομικές επιχειρήσεις στα πολυκαταστήματα του εξωτερικού, αλλά η απόλυτη στάση των υπαλλήλων. Οι συμπατριώτες μας πήγαν με άγριες καταναλωτικές διαθέσεις και θα μπορούσαν να αφήσουν πολλά λεφτά που θα ανέβαζαν τον τζίρο του καταστήματος. Αυτή η προοπτική του κέρδους φαίνεται πως δεν επηρέασε καθόλου τους Τσέχους που έκλεισαν το κατάστημα στην ώρα που προβλεπόταν.

Θα μπορούσε να συμβεί αυτό στη χώρα μας; Επίσης, μήπως ήρθε ο καιρός να συμπεριλάβουμε στις σεξουαλικές και επιθετικές ορμές και τις καταναλωτικές;

Τρίτη, Δεκεμβρίου 25, 2007

TO AΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ


Αφού οι άνθρωποι δεν πάνε στο Αγιον Ορος (μετάφραση:Εγώ), τότε το Αγιον Ορος πηγαίνει στους ανθρώπους. Στο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης παρουσιάζεται η έκθεση «Το Αγιον Ορος στην Ελληνική Τέχνη». Κίνητρο για να επισκεφτώ την έκθεση υπήρξε η παραγωγή έργων από ένα πλήθος καλλιτεχνών που μετέβησαν κατά καιρούς στο Αγιον Ορος και εντρύφησαν στην τέχνη της ζωγραφικής. Ο πρώτος σημαντικός μελετητής είναι ο Θεόδωρος Ράλλης που επισκέπτεται το Αγιον Ορος το 1885. Από το 1910 μέχρι το 1921 πηγαίνουν οι ζωγράφοι, Ουμβέρτος Αργυρός, Βασίλειος Χατζής, Τάσος Λουκίδης, Λυκούργος Κογεβίνας και Δήμος Μπραέσας. Ο Φώτης Κόντογλου παρακινημένος από την μεγάλη του αγάπη για την «άγρια φύση και τις περίεργες περιπέτειες» ζει για τρεις μήνες στο Αγιον Ορος. Εκεί αναθεωρεί τις απόψεις του για τη Βυζαντινή Τέχνη που την θεωρεί ισάξια ή ανώτερη των έργων της Ιταλικής Αναγέννησης. Το 1923 γράφει το βιβλίο «Η τέχνη του Άθω» με ξυλογραφίες του Άγγελου Θεοδωρόπουλου και το 1924 τη «Βασάντα». Ο Σπύρος Παπαλουκάς πηγαίνει το 1923 και τον επόμενο χρόνο εκθέτει αγιορείτικα έργα στη Θεσσαλονίκη. Το 1927 βρίσκεται στη Χερσόνησο του Άθω ο Τζούλιο Καίμη. Ο Καίμη γνωρίζεται με τον Φώτη Κόντογλου. Εκατέρωθεν οι καλλιτέχνες, ως δείγμα αμοιβαίου σεβασμού, φτιάχνουν τις προσωπογραφίες ο ένας για τον άλλον. Το 1929 βρίσκουμε ως επισκέπτες τους Ανδρέα Βουρλούμη και τον Θεόφιλο Χατζημιχαήλ. Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης περνάει από το «περιβόλι της Παναγίας» το έτος 1933. Δημιουργεί ιδιαίτερες σχέσεις με τα μοναστήρια και τους μοναχούς. Παρομοιάζει την αγιορείτικη εκκλησία με ανθισμένη νύφη. Περιηγείται, όπως λέει, στο Άγιον Όρος ως τουρίστας. Τον ενθουσιάζει η ιδέα πως στην εκκλησία καταξιώνεται το παράλογο. Από την μοναστηριακή αρχιτεκτονική και τις ζωγραφιές αναζητά την ποίηση και την μουσική. Μαζί του και ο Γιώργος Παραλής. Το 1934 ο Πολύκλειτος Ρέγκος εκδίδει στο Παρίσι ένα λεύκωμα χαρακτικών με τίτλο «Mont Athos». Ο Νίκος Κεσσανλής φιλοτεχνεί τα πορτρέτα δύο Αγιορειτών. Ο Σπύρος Βασιλείου έρχεται σε επαφή με την αγιορείτικη τέχνη το 1943 και εικονογραφεί το βιβλίο του Θωμά Μαλαβέτα «Αγιον Ορος». Το 1961 κάνει την επίσκεψη του ο Νίκος Σαχίνης. Ο Κώστας Γραμματόπουλος δημιουργεί λιθογραφίες με αγιορείτικα θέματα για τη διακόσμηση ξενοδοχείου.

Δεν ξέρω τι αποκόμισαν όλοι αυτοί οι σημαντικοί καλλιτέχνες από την επαφή τους με το σύνολο της αγιορείτικης παραγωγής. Αρκετοί από αυτούς «αντικρίζουν τον Άθω ως απλοί τοπιογράφοι». Άλλοι, πάλι, εμβαθύνουν και επιθυμούν να αναπαραστήσουν τη πνευματική παράδοση του Αγίου Όρους. Άλλοι, φαντάζομαι, παρασυρμένοι από τον μύθο και υποκινούμενοι από ένα βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα, αναζητούν την υπέρβαση στην ένωση του θείου με το ανθρώπινο.

Όπως και να έχει, η παρέλαση τόσων σπουδαίων καλλιτεχνών είναι ένα αξιοσημείωτο γεγονός που μου δημιουργεί απορίες και προβληματισμούς. Εσάς;

ΔΙΕΘΝΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Έλαβα το παρακάτω ηλεκτρονικό μήνυμα και το δημοσιεύω:

Σας γράφω για να σας ενημερώσω για τον Διεθνή Μαθηματικό Διαγωνισμό"Καγκουρό", ο οποίος από φέτος διενεργείται και στην Ελλάδα.

Παρακαλώ δείτε την επισυναπτόμενη επιστολή για κάποιες πρώτες πληροφορίες, για δείγμα των θεμάτων και για δείγμα από ένα βιβλίο που παίρνουν όλοι οι διαγωνιζόμενοι.

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να αποταθείτε στην ιστοσελίδα www.kangaroo.gr

Ο επόμενος διαγωνισμός θα γίνει το Σάββατο 29 Μαρτίου 2008, στις 9 το πρωί.

Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων.


Με εκτίμηση,


Οι επιστημονικοί υπεύθυνοι του Καγκουρό στην Ελλάδα,


Μιχαήλ Λάμπρου Καθηγητής στο Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης,


καιΝικόλαος Σπανουδάκης,Καθηγητής στο Πειραματικό Γυμνάσιο Ηρακλείου.

Σάββατο, Δεκεμβρίου 22, 2007

ΖΩΓΡΑΦΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ



Ολοκληρώθηκε στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο θεσσαλονίκης η έκθεση ζωγραφικής του Κωνσταντίνου Κοντογιάννη. Ο ζωγράφος γεννήθηκε το 1926 στους Αγίους θεοδώρους Αλμυρού. Σπουδάζει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και στην Ακαδημία Καλών τεχνών της Φλωρεντίας. Τα ταξίδια του στην Ευρώπη δείχνουν έναν ανήσυχο καλλιτέχνη που ενδιαφέρεται πολύ για την εξέλιξη και τις τάσεις που διαμορφώνονται στο χώρο της ζωγραφικής. Πολυβραβευμένος, με πολλές διακρίσεις. Έργα του παρουσιάζει σε ατομικές εκθέσεις αλλά και σε ομαδικές . Στα σαράντα του χρόνια είναι αναγνωρισμένος καλλιτέχνης και στέκεται δίπλα σε ονόματα καταξιωμένων ζωγράφων, όπως των De Chirico, Carra, Sironi και De Pisis. Έργα του βρίσκονται σε διάφορες συλλογές στην Ευρώπη και στις Η.Π.Α.

Αρκετοί από τους πίνακες της έκθεσης είναι πορτρέτα γυναικών με ονόματα όπως Δέσποινα, Μαίρη, Βάλια, Αναστασία, Gianna, Daniela, Eleonora, Laura. Ζωγραφίζει αρκετές φορές το εργαστήριο στο οποίο δουλεύει τους πίνακες του. Νέοι με μηχανάκια, μια ποδηλάτισσα, τον εντυπωσιάζουν.


Μέχρι το τέλος της ζωής του δεν εγκαταλείπει τη ζωγραφική. Μικρές τρίπτυχες συνθέσεις και μια μεγάλη σύνθεση με τίτλο «Τετράπτυχο- Άλογα» με ημερομηνία το 1998. Οι τρεις πίνακες με τίτλο «Μικρό φανταστικό τοπίο» και η «Φαντασίωση», μάλλον, προκύπτουν από το προβληματισμό κάθε γνήσιου καλλιτέχνη για τα σύνορα ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία.


Ο Κώστας Κοντογιάννης που διάλεξε για πατρίδα της καλλιτεχνικής του δημιουργίας την Ιταλία, υπήρξε εξπρεσιονιστής. Αδιαφορούσε για την πιστή αναπαράσταση της πραγματικότητας.Θεωρούσε πως τα συναισθήματα του δημιουργού παραμορφώνουν την αντικειμενική πραγματικότητα.Βλέπω τους πίνακες και συλλαμβάνω με ευκολία τις κινήσεις που κάνει ο ζωγράφος με το πινέλο. Ακόμα, παρατηρώ πως τα σχήματα αναγνωρίζονται πιο εύκολα όταν βλέπω τους πίνακες από κάποια απόσταση.


Ο ζωγράφος πέθανε το 2000. Για αυτόν έγινε μια ταινία μικρού μήκους "Η μπαλάντα ενός ζωγράφου" που γύρισε ο σκηνοθέτης Γιώργος Λαγδάρης. Η ταινία συνοδεύεται από τις μουσικές συνθέσεις του γιου , Δημήτρη Κοντογιάννη.

Με εντυπωσιάζει η ευκολία και η ταχύτητα με την οποία η Πολιτεία αναγνώρισε την προσφορά του ζωγράφου. Εγκαίρως, η Πολιτεία ξεπέρασε τις γραφειοκρατικές διαδικασίες και του χορήγησε ισόβια τιμητική σύνταξη Α’ κατηγορίας.


Αλήθεια, υπάρχουν και τιμητικές συντάξεις Β’ κατηγορίας; Αν ναι , με τι κριτήρια;

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 14, 2007

EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΡΟΥΣΑΛΗΣ*

(Δεξιά στην άκρη ο εκπαιδευτικός Δημήτρης Προύσαλης)

Για το βιβλίο μιλάει ο δημοσιογράφος, Στρατής Αγγελής. Με τη δημοσιογραφική του ιδιότητα (δεν αποφεύγει να αποτίσει φόρο τιμής στο δάσκαλό του στο Δημοτικό που, όπως λέει, δεν πρόλαβε να του πει μια καλή κουβέντα) και με την πλούσια εμπειρία του ως πολεμικού ανταποκριτή στην Μέση Ανατολή, ο Αγγελής μας μεταφέρει τις φριχτές εικόνες και τα βιώματα του. Μικρά παιδιά στο Ιράκ να πατάνε νάρκες και έτσι να καθαρίζονται τα ναρκοπέδια, το πολύβουο παζάρι με τα μπαχαρικά και τα αρώματα, το γεμάτο φεγγάρι, τα τζαμιά και τα λυχνάρια, τα παιδιά της Παλαιστίνης που ονειρεύονται να γίνουν πιλότοι για να βομβαρδίσουν το Τελ Αβίβ. Μόνο έτσι γίνονται οι πρωταγωνιστές στα παραμύθια του μέλλοντος και εξασφαλίζουν μια θέση στον παράδεισο! Σ’ ολόκληρη την αραβική τέχνη και κουλτούρα οι άνθρωποι είναι συμπαίκτες στο παιχνίδι του θανάτου. Υπάρχει μια βαθιά εξοικείωση με το οριστικό και αναπόφευκτο γεγονός του θανάτου. Ο Αγγελής αναρωτιέται τι είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους στην Γάζα, στο Ιράκ, στην Παλαιστίνη, να αψηφούν τον θάνατο. Είναι η πατριδολατρεία τους και η πλύση εγκεφάλου που τους γίνεται; Είναι η επιρροή της θρησκείας και αυτό το «Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΟΣ» που ακούγεται σε στιγμές οδυνηρές; Μήπως είναι τελικά η Μοίρα από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς; Με καταγωγή από Μυτιλήνη δεν αρνείται πως κουβαλάει μέσα του μια δόση μοιρολατρείας! Ποτέ δεν τον φόβισαν τα παραμύθια που άκουγε από τους άλλους και παρουσίαζαν τους Τούρκους ως τέρατα. Ταξιδεύοντας γνωρίζει και καταλαβαίνει πως οι αγωνίες, οι φόβοι και οι ελπίδες είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπους. Ο θάνατος απασχολεί παντού το ίδιο. Ο πλούτος προέρχεται από την κατανόηση της κοινής μας υπαρξιακής μοίρας. Η ανάγνωση των παραμυθιών είναι λυτρωτική. Τα παραμύθια αποτελούν παρηγοριά μπροστά στις ατέλειωτες ώρες παρακολούθησης τηλεοπτικών προγραμμάτων που διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά βίαιο συλλογικό ασυνείδητο. Ευτυχώς , λέει ο δημοσιογράφος, πάντα θα βρίσκονται άνθρωποι που θα αγωνίζονται να αποτρέψουν αυτήν την εξέλιξη. Μια πράξη αντίστασης είναι το βιβλίο «Τα παραμύθια του Κάτω Κόσμου», του εκπαιδευτικού Δημήτρη Προύσαλη.


Ο Δημήτρης Προύσαλης ευχαριστεί το Ιανό που φιλοξενεί πρωτότυπες εκδηλώσεις. Δεν θεωρεί τον εαυτό του συγγραφέα. Τα παραμύθια που συμπεριλαμβάνει στο βιβλίο του είναι ιστορίες που ζουν από παλιά. Ο Προύσαλης, απλά, είναι αυτός που αποκτά το δικαίωμα να τα αφηγηθεί! Χρειάζονται τέσσερα χρόνια έρευνας για τη συλλογή 250 παραμυθιών απ' όλο τον κόσμο. Η ανάγκη για τη συγγραφή του βιβλίου προκύπτει από τη δυσκολία διαχείρισης προβλημάτων απώλειας και πένθους. Ο Προύσαλης είναι εκπαιδευτικός που βρίσκεται στη δυσάρεστη θέση να κάνει μάθημα σε παιδιά που βιώνουν την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Σαν εκπαιδευτικός χρειάζεται να βρίσκεται γνωστικά και συναισθηματικά κοντά σε αυτούς τους μαθητές. Ένα ετήσιο σεμινάριο που κάνει στην εταιρία «Μέριμνα», που ασχολείται με ζητήματα πένθους και απώλειας, είναι το ερέθισμα για να ξεκινήσει την έρευνα. Από τη συλλογή των 250 παραμυθιών επιλέγει τα 64 που τα κατηγοριοποιεί σε εφτά θεματικές ενότητες. Ο Προύσαλης γνωρίζει πως το θέμα με το οποίο καταπιάνεται είναι αρκετά δύσκολο. Δεν έχει καμιά διάθεση να θανατολογήσει, αλλά να μας θέσει προβληματισμούς σχετικά με το νόημα της ζωής. Αν παραδεχόμαστε πως ζωή έχει νόημα, τότε το ίδιο συμβαίνει και με τον θάνατο. Τα παραμύθια του κάτω κόσμου δεν έχουν σκοπό να φοβίσουν. Διαπραγματεύονται την έννοια του θανάτου με σκοπό να την εξηγήσουν. Η εξήγηση οδηγεί στην κατανόηση και με την κατανόηση οι αναγνώστες των παραμυθιών κάνουν ένα βήμα συμφιλίωσης με το αναπόφευκτο του θανάτου. Αναζητούμε τα νοήματα αυτής της ζωής ως πεπερασμένα όντα που δεν θα ζήσουν αιώνια σ' αυτόν τον κόσμο. Όλα είναι δανεικά στη ζωή και ο θάνατος «έρχεται για να σπάσει τη ψευδαίσθηση πως μπορούμε να διαχειριζόμαστε αδιάκοπα τον χρόνο». Κατά τη συγκέντρωση του υλικού ο Προύσαλης ανακαλύπτει πανομοιότυπες ιστορίες από τόπους μακρινούς μεταξύ τους. Για του λόγου το αληθές, η ιστορία του Ορφέα και της Ευριδίκης συναντιέται και στην Νέα Ζηλανδία. Ο Προύσαλης λέει πως η μόνη εξήγηση που ευσταθεί είναι οι κοινές ψυχικές ανάγκες των απανταχού ανθρώπων. Τελειώνοντας, ευχαριστεί την Ανθή θάνου που μιλάει μαζί με τον Στρατή Αγγελή για το βιβλίο. Για την Άννα Αγγελοπούλου που προλογίζει το βιβλίο του, κάνει ιδιαίτερη αναφορά. Το θεωρεί μεγάλη του τιμή. Ολοκληρώνει την παρουσίαση, λέγοντας πως τα έσοδα από την πώληση του βιβλίου θα δοθούν στην Μέριμνα.


Ακολουθεί αφήγηση παραμυθιού από τον ίδιο τον εκπαιδευτικό.


*Ο Δημήτρης Προύσαλης γεννήθηκε στην Ολλανδία το 1965. Σπούδασε παιδαγωγικά στη Μυτιλήνη και είναι τελειόφοιτος του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών(2004). Έχει πραγματοποιήσει σπουδές Βιβλιοθηκονομίας και Μετεκπαίδευσης στην Ειδική Αγωγή. Από το 1988 εργάζεται στη δημόσια εκπαίδευση. Έχει τιμηθεί με το βραβείο «Κώστα Δεμερτζή προς τον Έλληνα δάσκαλο» από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (2003) για τη συμβολή του στην προώθηση του παιδικού και εφηβικού βιβλίου και της φιλαναγνωσίας.

Ασχολείται με την μελέτη, ανάλυση, συλλογή και καταγραφή του λαϊκού παραμυθιού από το 1999. Έχει μαθητεύσει σε σεμινάρια πάνω στη μυθοπλασία και την τέχνη της αφήγησης, για την παιδαγωγική και θεραπευτική προσέγγιση του παραμυθιού και την αξιοποίησή του για χρήση μέσα στην τάξη και σε χώρους θεραπευτικής παρέμβασης.


(Τα στοιχεία του βιογραφικού τα βρήκα μέσα στο βιβλίο)


Δευτέρα, Δεκεμβρίου 10, 2007

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΣΑΚΗΣ ΤΟΤΛΗΣ(2)


Ο Σάκης Τότλης ξεκινάει την ομιλία του ευχαριστώντας τον Φιλόλογο για την πρόσκληση και φιλοξενία στον εντυπωσιακό πολυχώρο του Μαλλιάρη. Η διάλεξη του συγγραφέα είναι η πέμπτη κατά σειρά και ελαφρώς τροποποιημένη σε σχέση με τις προηγούμενες που έγιναν σε Βέροια, Χρυσούπολη, Γρεβενά και Λαμία (Κεντρί). Ο Τότλης επιθυμεί να πάει και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας για να μιλήσει για τη θεωρία ερμηνείας των ονείρων. Μας πληροφορεί πως βρίσκεται σε συζητήσεις για να επισκεφτεί τον Βόλο, τη Λάρισα, το Αγρίνιο και τα Γιάννενα. Αν είναι καλά, λέει, θα πάει σ' όλη την Ελλάδα.
Το όνειρο για τον Τότλη είναι η μεγάλη του αγάπη. Με αυτό καταπιάνεται εδώ και 17 χρόνια. Καρπός αυτής της πολύχρονης ενασχόλησης αποτελούν τα βιβλία «Χωροσυναίσθημα-μια ιδέα», «Δώδεκα όνειρα», «Ένα όνειρο και επτά δικηγόροι» και το τελευταίο βιβλίο που το επεξεργάζεται μέχρι τώρα και έχει τίτλο «Η πνοή στον πηλό». Το υπό έκδοση βιβλίο έχει φτάσει στις 1000 σελίδες και έπεται συνέχεια.
Το άλλοθι για την οικοδόμηση της θεωρίας για την ερμηνεία των ονείρων αποτελεί το τελευταίο του μυθιστόρημα «Ένα όνειρο και επτά δικηγόροι». Σ΄αυτό το βιβλίο υπάρχουν αναλυτικές περιγραφές, λεπτές ψυχολογικές ερμηνείες και προβληματισμοί που έχουν ενσωματωθεί παράλληλα με την πλοκή του μυθιστορήματος. Ουσιαστικά, ο Τότλης χρησιμοποιεί τη βαθιά του γνώση για τη λογοτεχνία προκειμένου να βοηθήσει τους αναγνώστες να κατανοήσουν όσο γίνεται περισσότερο τη θεωρία του.

Αναφορά για τη θεωρία του έχει γίνει στο περιοδικό «Αρχαιολογία και Τέχνες». Ο μακαρίτης Μάριος Μαρκίδης έχει κάνει ολοσέλιδο αφιέρωμα στην εφημερίδα Αυγή. Ο χαρακτηρισμός «εργάτης ονείρου» που του προσάπτει ο μεγαλύτερος, παγκοσμίως, διαδικτυακός οργανισμός για τη μελέτη του ονείρου, τον αντιπροσωπεύει απόλυτα.

Ο συγγραφέας μας προϊδεάζει με την προβολή ενός ολιγόλεπτου φιλμ. Σ΄ αυτό παρουσιάζονται επιστήμονες φίλοι, που παρακολουθούν από κοντά την πορεία της σκέψης του, να μιλάνε για την αξία του βιβλίου και για τη στέρεη βάση της θεωρίας η οποία δεν μπορεί να καταρριφθεί εύκολα. Ειδικότερα, ο ψυχίατρος Νίκος Αγγελίδης, ο πλέον αρμόδιος για επιστημονική ανάλυση, μας μιλάει για τον εγκέφαλο που αποτελείται από τις κεντρομόλες-αισθητήριες ίνες, δηλαδή μάτια, αυτιά, σώμα, αρθρώσεις και τις φυγόκεντρες-κινητικές ίνες που δίνουν εντολή στους μύες να κινηθούν με βάση τις πληροφορίες που δέχονται από τα αισθητήρια όργανα. Μέσα στις αισθητήριες ίνες υπάρχει το κιναισθητικό σύστημα που πληροφορεί περί της θέσεως, στάσεως και κινήσεως του σώματος. Η απώλεια αυτού του συστήματος προκαλεί αστάθειες. Ένα όνειρο έχει εικόνες που πηγάζουν από ένα αρχικό συμβάν. Ο χώρος είναι μια σταθερά! Αυτός μεταφέρεται αυτούσιος στο όνειρο. Παραμένει αναλλοίωτος γιατί δεν είναι συναισθηματικά φορτισμένος. Η απουσία συναισθηματικής φόρτισης αποκλείει την παρέμβαση του εγκεφάλου για να μεταμφιέσει τον χώρο και να τον εμφανίσει καμουφλαρισμένο.

Οι επιστήμονες χρειάζεται να προσδιορίζουν προβλήματα, να παρατηρούν και να καταγράφουν διαφορές, να διατυπώνουν αρχικά συμπεράσματα, να κάνουν υποθέσεις που πρέπει να τις επαληθεύσουν με τη χρήση πειραματικών δεδομένων και τέλος, να εξάγουν γενικά συμπεράσματα. Ο Σάκης Τότλης ξέρει πολύ καλά το πρότυπο του επιστημονικού συλλογισμού. Είναι όμως λογοτέχνης που κατέχει τη δύναμη της υποκειμενικής έκφρασης. Αυτό το είχε καταλάβει εγκαίρως ο αξιοπρεπέστατος Μάριος Μαρκίδης…

[ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ]

Κυριακή, Δεκεμβρίου 09, 2007

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ(2)

Από τη χθεσινή συγκέντρωση στην Καμάρα. Οικολόγοι Πράσινοι, μέλη από την "Πρωτοβουλία-Γένοβα" και άνθρωποι που ανησυχούν για τις δραματικές κλιματικές αλλαγές.
Εκπρόσωπος από την "Πρωτοβουλία-Γένοβα"
Πορεία στους κεντρικούς δρόμους της πόλης
Η πορεία κατέληξε στο Αμερικανικό Προξενείο! Το... μαγαζί είχε κατεβασμένα τα στόρια για λόγους ασφαλείας! Οι ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΕΣ πάντα λαμβάνουν τα μέτρα τους!

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ*(1)

Διάβαζα πιο παλιά για την ύπαρξη 500.000 νόμιμων γεωτρήσεων και ισάριθμων παράνομων. Η στάθμη των ποταμών μειώνεται δραματικά, η ποιότητα του πόσιμου νερού όλο και περισσότερο υποβαθμίζεται και οι λίμνες στερεύουν. Μήπως σου θύμισα τις ραγάδες της Κορώνειας; Υδροβόρες καλλιέργειες, λύματα από εργoστάσια, ελεεινές συνειδήσεις πολιτών, αδιαφορία και ατιμωρησία από ένα ανύπαρκτο κράτος, όλα αυτά εξοντώνουν κάθε ίχνος ζωής!


Οι πράσινοι οικολόγοι λένε: "Αγωνιζόμαστε μέχρι το 2020 τουλάχιστον 25% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Χάρις στα πράσινα κόμματα η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιβάλλει πλέον στις εταιρίες να μας ενημερώνουν πού προέρχεται η ενέργεια που καταναλώνουμε. Επιλέγοντας ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, σύντομα θα μπορείς να στηρίζεις τις τεχνολογίες αυτές περιορίζοντας δραστικά τις δικές σου επιπτώσεις στο κλίμα"


Πληθαίνουν οι διαμαρτυρίες πολιτών για ακατάλληλο πόσιμο νερό. Αυτοί που ονομάζονται αρμόδιοι κάνουν τα στραβά μάτια. Αφήνουν ολόκληρες κοινωνίες να πίνουν επικίνδυνο νερό για την υγεία τους. Υπάρχουν ελεγκτικοί μηχανισμοί; Υπάρχουν νόμοι; Τιμωρούνται οι παραβάτες αυτών των νόμων; Θυμάστε το μικρό κοριτσάκι που εκπλιπαρούσε για καθαρό νερό;

Ένα από τα μεγάλα μας λάθη είναι πως θεωρούμε κάποια πράγματα αυτονόητα. Ε λοιπόν, τίποτα δεν είναι αυτονόητο! Δεν υπάρχει τίποτα δεδομένο! Αυτό μας το δίδαξε με τον καλύτερο τρόπο ο Μισέλ Φουκώ!

Στην εποχή των παγετώνων έχουμε κι άλλο πάγο να λιώσουμε!


Χρειάζεσαι κάποιον σοβαροφανή επιστήμονα που να σου επιβεβαιώσει πως η χρήση του αυτοκινήτου προκαλεί προβλήματα στο καρδιαγγειακό και αναπνευστικό σου σύστημα; Περπατάς; Χρησιμοποιείς τα μέσα μαζικής μεταφοράς; Το ποδήλατο σε βολεύει; Αλλά ξέχασα!!!Αυτά είναι ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΓΙΑ ΣΕΝΑ! Εσύ πρέπει να καλοπερνάς!

*Τίτλος από βιβλίο του Ευγένιου Αρανίτση

Τρίτη, Δεκεμβρίου 04, 2007

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΣΑΚΗΣ ΤΟΤΛΗΣ(1)



(Άρθρο του Σάκη Τότλη στη δεύτερη σελίδα της εφημερίδας Θεσσαλονίκη και στη στήλη του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Επί παντός του επιστητού», το έτος 1999. Εκεί έγραφαν ακόμη οι, Πάνος θεοδωρίδης, Αλμπέρτος Ναρ, Θόδωρος Ιωαννίδης, Τάσος Κουράκης, Θανάσης Γεωργιάδης, Στέλιος Κούκος και Γιώργος Τούλας).

Είπα να πάω χτες στη γιορτή των αγγέλων αλλά μετά σκέφτηκα πως εγώ αγαπώ τους δαίμονες!

Είπα να κατέβω χτες στην Πλατεία Αριστοτέλους. Kατά λάθος κατέβηκα στην πλατεία Ναυαρίνου!


Είπα χτες να πάω να δω τον δήμαρχο να ανάβει τα λαμπάκια στο χριστουγεννιάτικο δέντρο, αλλά μετά σκέφτηκα πως υπάρχουν και κάποια άλλα λαμπάκια που είναι μονίμως αναμμένα!


Είπα χτες να πάω να δω την Ευριδίκη και τους υπόλοιπους μουσικούς που θα πλαισίωναν την εκδήλωση, αλλά ,όλως τυχαίως, βρέθηκα στον «πολυχώρο- Μαλλιάρης», εκεί που ο συγγραφέας Σάκης Τότλης μίλησε σε μια ε-ξ-α-ι-ρ-ε-τ-ι-κ-ή διάλεξη για το χώρο, χρόνο και συναίσθημα στα όνειρα που βλέπουμε.

(Ο Σάκης Τότλης έχει κάθε διάθεση να εξηγήσει τις απορίες του κοινού, στα χθεσινά φιλολογικά βραδινά του συλλόγου αποφοίτων φιλοσοφικής σχολής του Α.Π.Θ. Ο χρόνος, δυστυχώς, έχει τελειώσει! Το βιβλιοπωλείο πρέπει να κλείσει. Στο βάθος ο κ.Τσολάκης που στην αρχή της εκδήλωσης παραπονέθηκε με οργισμένο τρόπο για την άρνηση της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού να παραχωρήσει το Κινηματοθέατρον Άνετον για μια εκδήλωση του "Φιλολόγου". Τελικά, η λύση βρίσκεται από τον Δήμο Καλαμαριάς που προσφέρει το θέατρο Μελίνα Μερκούρη για τη πραγματοποίηση της εκδήλωσης. Αυτή θα είναι μια μουσικοθεατρική παράσταση με το Μουσικό Πολύτροπο της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ.)


Ο Σάκης Τότλης γεννήθηκε στην Έδεσσα, έχει δύο παιδιά, είναι στρατιωτικός-ηλεκτρονικός με ειδίκευση στην μετάδοση των ραδιοκυμάτων και καθηγητής Αγγλικών. Έχει συνταξιοδοτηθεί για λόγους υγείας και είναι διευθυντής της τοπικής εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ». Επί σειρά ετών αρθρογραφούσε στις εφημερίδες «Μακεδονία- Θεσσαλονίκη». Κριτικές και συνεντεύξεις του υπάρχουν σε διάφορες εφημερίδες και περιοδικά. Στην τηλεόραση έχει εμφανιστεί στο «Παρασκήνιο» με σκηνοθέτιδα την Κατερίνα Ευαγγελάτου , στο «Μια Πόλη Ένα Βλέμμα» με σκηνοθέτη το Χάρη Παπαδόπουλο και στην εκπομπή «Άξιον Εστί» του Βασίλη Βασιλικού για το βιβλίο.

Μερικά από τα βιβλία του, «Ο συνδυασμός, Έδεσσα-Ζυρίχη» (πάνω σε αυτό βασίστηκε η ταινία Βαλκανιζατέρ του Σωτήρη Γκορίτσα), «Η τυπογραφία στην Έδεσσα», «Χωρος και συναίσθημα-μια ιδέα», Πανσέληνος (διηγήματα), «Δώδεκα όνειρα» που ερμηνεύονται με βάση τη χωροχρονική-συναισθηματική μέθοδο ερμηνείας των ονείρων, "Εκεί ήμουν κι εγώ..." (βιβλίο με παραδοσιακά παραμύθια της Έδεσσας) και τέλος το μυθιστόρημα «Ένα όνειρο και εφτά δικηγόροι».
[ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ]

Κυριακή, Δεκεμβρίου 02, 2007

ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ, ΑΝΤΡΕ ΚΕΡΤΕΣ!

(Από την έκθεση φωτογραφίας που επιμελήθηκε ο Βαγγέλης Ιωακειμίδης στο Μουσείο Φωτογραφίας, στη Θεσσαλονίκη)


O Ούγγρος Andre kertesz γεννιέται το 1894. Στα 18 του χρόνια έχει στην κατοχή του την πρώτη φωτογραφική μηχανή. Γοητεύεται από τη χρήση της. Εξασκεί ως αυτοδίδακτος την τέχνη της φωτογραφίας. Το 1914 ξεσπάει ο πόλεμος και ο kertesz φωτογραφίζει στρατιώτες στα χαρακώματα. Το τέλος του πολέμου τον βρίσκει στην Βουδαπέστη, όπου εργάζεται ως χρηματιστής. Η περίοδος στην Ουγγαρία είναι η πρώτη δημιουργική φάση της ζωής του.
Εκτός από στρατιώτες στο μέτωπο φωτογραφίζει λιθόστρωτα δρομάκια, παθιασμένα φιλιά ζευγαριών, κάρα και ανυπότακτα άλογα , οργανοπαίχτες, τραγουδοποιούς και τσιγγάνους στην Ουγγαρία του 1917, ένα ζευγάρι που κρυφοκοιτάζει σε τσίρκο, πλανόδιους βιολιστές , παιδιά στη φύση, την αγαπημένη του γυναίκα Ελιζαμπέθ και έναν νεαρό που αποκοιμιέται με ανοιχτό το στόμα. Το φως και το σκοτάδι συνυπάρχουν στις φωτογραφίες. Λατρεύω τη φιγούρα ενός ανθρώπου που φοράει καπέλο και η σκιά του αποτυπώνεται στον τοίχο ενός σπιτιού. Στην αριστερή πλευρά της φωτογραφίας υπάρχει ένα σπίτι στο οποίο είναι αναμμένο το φως. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν είναι μέρα ή νύχτα. Ολόκληρη η εικόνα είναι μαγική(1914).


Το 1925 μετακομίζει στο Παρίσι. Είναι η δεύτερη δημιουργική του περίοδος. Η πόλη του φωτός τον εντυπωσιάζει και τον εμπνέει. Φωτογραφίζει το πύργο του Άιφελ. Δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αποβάθρα του Σαιν-Μισέλ, για μια καταιγίδα στο Παρίσι, για τα πρόσωπα των κοριτσιών και τις χορεύτριες, για τον ανθοπώλη με το μπαστουνάκι στις όχθες του Σηκουάνα. Αποτυπώνει με τον φωτογραφικό φακό παιδιά, όπως εκείνο που κρατάει στα χέρια του ένα μικροσκοπικό σκυλάκι ή εκείνο το κοριτσάκι που παίζει χαρτιά.

H λήψη σε αρκετές φωτογραφίες γίνεται από ψηλά. Η επιλογή αυτής της οπτικής γωνίας δεν συνθλίβει ούτε υποβιβάζει το αντικείμενο. Πολύ όμορφη φωτογραφία είναι αυτή που δείχνει από ψηλά τέσσερα παιδιά-μαθητές να περπατούν και οι σκιές τους να επιμηκύνονται προς τα μπροστά. Το 1929 φωτογραφίζει καθιστό στο πάτωμα και με ανοιχτό βιβλίο, τον Σεργκέι Αϊζενστάιν. Ο φακός αποθανατίζει το εργαστήρι του ζωγράφου, το χειμωνιάτικο πρωινό του 1928 στο καφέ Du Dome, όπου μια κυρία διαβάζει εφημερίδα δίπλα σε μια ξυλόσομπα και τέλος μια ενότητα φωτογραφιών με θέμα το παραμορφωμένο γυναικείο σώμα.

(λυπάμαι για το φλας!!!)


Στο Παρίσι ο kertesz μένει μέχρι το 1936. Από εκεί φεύγει και πηγαίνει στην Νέα Υόρκη μετά από πρόσκληση του πρακτορείου Keystone. To σπασμένο παγκάκι, η ανάπηρη μέσα στην βροχή, τα παιδιά που παίζουν με πίδακα, το μπαλκόνι στην Μαρτινίκα με θέα προς τη θάλασσα, την πρωτοχρονιά του 1972, η παρουσία ενός ανθρώπου που φαίνεται πίσω από το διαχωριστικό κρύσταλλο του μπαλκονιού, όλα αυτά είναι θέματα που τα συναντούμε στην τρίτη και τελευταία φάση της δημιουργικής πορείας του φωτογράφου.


Πέθανε το 1985 σε βαθιά γεράματα . Υπήρξε εμβληματική φυσιογνωμία στο χώρο της φωτογραφίας. Προτού πεθάνει παρέδωσε την προσωπική του αλληλογραφία και 100.000 αρνητικά στο Γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού.

Για τον Ούγγρο δημιουργό η φωτογραφία αποτυπώνει την πραγματικότητα αλλά και ταυτόχρονα την ακυρώνει. Μια αγαπημένη εικόνα που συγκρατώ στη μνήμη μου είναι αυτή στην πλατεία Ζολιβέ. Υπάρχει ερημιά, σκοτάδι, φανοστάτες που φωτίζουν και σκιές που σχηματίζονται από τα κάγκελα και τα παγκάκια. Καλύτερη εικονογράφηση του υπαρξιακού μας κενού δεν μπορώ να φανταστώ. Εκεί, στο κέντρο της πλατείας, ας στήσουμε το δικό μας χριστουγεννιάτικο δέντρο...

Σάββατο, Δεκεμβρίου 01, 2007

ΔΩΡΕΕΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΕΣ


Πριν χρόνια, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, το Νηπιαγωγείο σ' ένα νησί των Κυκλάδων δεχόταν την προσφορά ενός ανθρώπου που διέμενε στο εξωτερικό. Κάθε χρόνο αυτός ο άνθρωπος συνήθιζε να στέλνει παραμύθια στα νήπια με την μορφή της δωρεάς. Η πράξη αυτή, εκ πρώτης όψεως, ήταν συγκινητική, αθώα και χρήσιμη! Η κίνηση της δωρεάς είχε συμβολική σημασία και πρακτική αξία. Συμβολικά ο δωρητής διατηρούσε τους δεσμούς του με την πατρίδα και πρακτικά η βιβλιοθήκη του Νηπιαγωγείου εμπλουτιζόταν!
Σαν Νηπιαγωγός και αποδέκτης αυτής της προσφοράς θα έπρεπε να ευχαριστήσω ενώπιον των γονέων τον άγνωστο για μένα δωρητή. Αυτός ήταν γνωστός στους ντόπιους και περνούσε στην συνείδηση τους ως άνθρωπος με ευαισθησίες και διάθεση για προσφορά (Αυτό κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει, αλλά ούτε και να το αποδεχτεί με ευκολία).
Βάλτε τώρα στην θέση του δωρητή μια επιχείρηση. Και αυτή αρέσκεται να κάνει χορηγίες. Έρχεται να καλύψει το έλλειμμα του κράτους που όλο και περισσότερο πιστεύω πως δηλώνει επίτηδες ανεπαρκές για να ευνοήσει την ιδιωτική πρωτοβουλία.
Η επιχείρηση προσφέρει και επιζητά την αναγνώριση. Αυτό που την απασχολεί είναι να νομιμοποιηθεί στην συνείδηση του κόσμου και να αποτελεί λύση σωτηρίας για μερικά από τα χρονίζοντα προβλήματα του δημόσιου σχολείου.
Ο δωρητής στο Νηπιαγωγείο του νησιού διεκδικεί την αποδοχή και την καταξίωση ως άνθρωπος της προσφοράς! Θέλει να υπάρξει περισσότερο με το όνομά του. Χρησιμοποιεί το Σχολείο ως πεδίο προβολής και ,έτσι, η πράξη του περνάει σε δεύτερη μοίρα.
Μια επιχείρηση ζητάει να καταξιωθεί. Πρέπει να προσφέρει για να μπορεί μετά να απαιτήσει. Επιδεικνύει κοινωνική ευαισθησία ώστε να μην την κατηγορήσουν πως στοχεύει μόνο στην κερδοσκοπία. Μέσα από την προσφορά αγωνίζεται να αναδειχτεί ως μια υγιής δύναμη μέσα στο "άρρωστο" περιβάλλον του Σχολείου.
Τι θα λέγατε αν οι δωρεές και οι κάθε είδους χορηγίες διατηρούσαν την ανωνυμία της προέλευσης τους; Τι θα λέγατε αν οι δωρητές και οι χορηγοί παραιτούνταν από κάθε μελλοντική διεκδίκηση;
Τις αγαθές και αθώες προθέσεις ας μην τις ξεχνάμε! Ταυτόχρονα, όμως, να θυμόμαστε πως οι καιροί είναι πονηροί...
[Σεπτέμβριος 2006]