Πέμπτη, Ιανουαρίου 01, 2009

Ο ΤΟΚΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΥΣΙΑΣ


(Από την έκθεση για το νερό στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης)



Συνειδητό είναι η γνώση, μια γνώση πραγματοποιούμενη όμως δια της λήθης. Ασυνείδητο είναι η γνώμη της επιθυμίας διαρκώς ελλείπουσα απόλαυση- η γνώμη δεν είναι ποτέ ολόκληρη, γιατί το κύμα, καθώς αποσύρεται, πάντα παίρνει κάτι από την Αλήθεια πίσω. Συνειδητό, Ασυνείδητο, ενόρμηση, απόλαυση- και πέραν της απόλαυσης τι; Πέρα από την αρχή της απόλαυσης είναι η αρχή του λόγου. Κάθε έλλειψη περιμένει την ιστορία της για να τη γεμίσει με λόγια, προστρέχει στον τόπο των σημαινόντων, κάνει έκκληση δια της γλώσσας.Ψυχαναλυτής είναι αυτός που ακούει την έκκληση μέσα στην έλλειψη. Κι αν η Ψυχανάλυση δεν μπορεί να κάνει χωρίς μια έλλειψη στη γλώσσα, και η ψυχογλωσσολογία δεν μπορεί να κάνει χωρίς μια γλώσσα για την έλλειψη. Ο Φρόυντ, βέβαια, δε συνάντησε τον Κρατύλο, ούτε τον Ερμογένη, ούτε καν τον Σωσσύρ, μα ένα πράγμα τουλάχιστον το είδε- και μάλιστα από την πλεονεκτικότερη σκοπιά: Ε κ ε ί ν ο (Das Es) μιλάει όταν πάψει να απολαμβάνει, όπως κι αντίστροφα όσο Εκείνο απολαμβάνει δεν έχει λόγο να μιλήσει. Το σπίτι μας, είπε ο ποιητής, μέσα στα πεύκα και στις χαρουπιές:

Μεγάλα παράθυρα.Μεγάλα τραπέζια
για να γράφουμε τα γράμματα, που σου γράφουμε
τόσους μήνες και τα ρίχνουμε
μέσα στον αποχωρισμό για να γεμίσει
Όλο το ζήτημα είναι με ποιον τρόπο γεμίζουν οι αποχωρισμοί...


Δεν είναι εδώ η θέση να μιλήσω λεπτομερέστατα για τον αποχωρισμό, τι βγαίνει κάποτε βίαια απ' τη ζωή μας για να φωνάξει στη γλώσσα την απουσία του, για να μιλήσει ως εμπειρία του κενού- η πιο σημαντική εμπειρία έλλειψης στη ζωή του ανθρώπου. Ένα μόνο θα πω, η γλώσσα είναι ο τόκος της απουσίας. Γι' αυτό λέει ο Λακάν πως "απλώνεται ΠΕΡΑΝ της αρχής της απόλαυσης, πέραν των ορίων της ζωής, κι είναι γι'αυτόν ακριβώς τον λόγο που ο Φρόυντ την ταυτίζει με την ενόρμηση του θανάτου". Η γλώσσα είναι ο θάνατος του πράγματος , γιατί είναι σαν εποικισμός του θανάτου που υπάρχει η γλώσσα- και τότε ονομάζεται λόγος. Και ψυχογλωσσολογία δεν υπάρχει. Αυτό που μπορεί να υπάρχει είναι μια "λογολογία", κάτι σαν λογοψυχία, σαν λογοεπιθυμία, κοινώς μπλα μπλα.

(Ο Εξανθρωπισμός της Γλώσσας, Μάριος Μαρκίδης, εκδ. Έρασμος, β' 'εκδοση, 1997)

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα