Κυριακή, Μαΐου 03, 2009

ΤΑ ΠΡΟΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΜΟΡΑΛΗ



Tα προσχέδια ενός ζωγράφου είναι οι πρώτες απόπειρες να μορφοποιήσει τις ιδέες του. Πολλές φορές είναι πιο ενδιαφέροντα από τους ολοκληρωμένους πίνακες ζωγραφικής.Τα περιγράμματα αχνοφαίνονται και οι γραμμές δεν είναι ακόμα σίγουρες. Ο ζωγράφος πειραματίζεται με τα χρώματα και τα υλικά.Τα 225 προσχέδια του Μόραλη- παρουσιάζονται στο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης- μας δείχνουν τη δουλειά και την προεργασία που απαιτείται για την απόδοση οριστικής μορφής σε έναν ολοκληρωμένο πίνακα του συγκεκριμένου ζωγράφου. Διαβάζουμε στον ενημερωτικό κατάλογο πως τα 225 προσχέδια έχουν ταξινομηθεί ανά τις δεκαετίες του 1930, 1940. 1950, 1960, 1970, 1980 και 1990. Την πρώτη δεκαετία βλέπουμε τον Μόραλη να δουλεύει με μελάνι, υδατογραφίες και μολύβι τις τοποθεσίες της Μυκόνου, τον σιδερά με την κόρη του , το Βαρελάδικο και το Μεγάλο Καμίνι της Ύδρας(1936). Αυτήν την περίοδο ο Μόραλης νιώθει την ανάγκη για συνθέσεις. Η εικόνα ενός πίνακα αποδίδεται καλύτερα με δουλειά πάνω στα επιμέρους στοιχεία αυτής της εικόνας.Τα προσχέδια που είναι παραπάνω από ένα δίνουν τη δυνατότητα στον καλλιτέχνη να συγκρίνει, να αφαιρέσει, να συνδυάσει και να αποφασίσει οριστικά για την μορφή και το περιεχόμενο αυτού που θα ζωγραφίσει.Την ίδια περίοδο βλέπουμε προσχέδια για νωπογραφίες και έγχρωμες ξυλογραφίες.Το 1942 ο ζωγράφος δουλεύει με μελάνι και υδατογραφία το προσχέδιο "Από τον κήπο του σπιτιού της Κηφισιάς". Το 1948 τις μακέτες (σύνθεση τεσσάρων σχεδίων σε χαρτόνι) για το Αναγνωστικό της Δ' Δημοτικού "Τα Ψηλά Βουνά" του Ζαχαρία Παπαντωνίου και το 1949 την "Μορφή" με αραιωμένο μελάνι.Το μαγαζί στην παραλία και την προκυμαία της Αίγινας, το ίδιο το νησί της Αίγινας δεν μοιάζουν τόσο με προσχέδια όσο με τελειωμένους πίνακες ζωγραφικής. Αν καταλαβαίνω καλά, η μελέτη για την Σύνθεση Α' του πήρε κοντά στα 9 χρόνια (1948-1959). Στο πρώτο προσχέδιο η γυναίκα κάθεται στην καρέκλα και ακουμπάει με την παλάμη της το μάγουλό της. Φαίνεται να συγκρατεί έτσι το βάρος του κεφαλιού της και μοιάζει να βρίσκεται σε στάση ξεκούρασης. Στο δεύτερο προσχέδιο υπάρχει ελάχιστο χρώμα στο περίγραμμα του κάδρου και στην καρέκλα πίσω και πάνω στο τραπέζι. Στην τρίτη μελέτη το φόντο είναι κοκκινωπό και προστίθεται ένα άλλο άτομο που ανοίγει την πόρτα για να φύγει. Η γυναίκα στα δύο τελευταία προσχέδια έχει έντονα μαύρα μαλλιά.Το 1955 ο Μόραλης δουλεύει με παστέλ το "Πάσχα" και με μελάνι τα "Αγάλματα στον Κήπο". Εντυπωσιακή είναι η εικονογράφηση του ημερολογίου 1957 για την ΑΓΕΤ. Σε αυτά τα σχέδια έχουμε απεικόνιση των μορφών του Ηρακλή, του Κένταυρου, της Αυγής και της Ιππόλυτης. Ο ζωγράφος τα δουλεύει με τέμπερες. Επίσης, το 1957 έχουμε τις μακέτες κουστουμιών για το θεατρικό έργο του Π.Πρεβελάκη "Στα χέρια του ζωντανού θεού".Το 1968 ο Μόραλης δουλεύει με αυγοτέμπερες το τρίπτυχο "Επιθαλάμιο".Το 1976 τον απασχολεί πολύ το "Νησί".Το 1980 έχουμε τα προσχέδια για την "Παρουσία", "Έρως", "Απώθηση" και το 1982 για τον "Διάλογο".



Το "Ερωτικό" είναι μια σειρά από προσχέδια που φτιάχνει σε διάστημα, τουλάχιστον, τριών χρόνων. Θα ήθελα να τελειώσω την αναφορά μου στα προσχέδια του Μόραλη με λίγα από τα λόγια του επιμελητή και σχεδιαστή της έκθεσης, Διονύση Καψάλη:

Δεν ξέρω αν υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που πιστεύουν ότι "η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο", όπως έγραφε κάποτε ο βασανισμένος Ντοστογιέφσκι.Είναι πράγματι πολύ αργά στον κόσμο για να ξανακερδίσουμε αυτήν την πίστη.Δεν είμαστε όμως λίγοι όσοι στα έργα του Μόραλη βλέπουμε μια τέχνη πεισματικά ανθρωποκεντρική και βαθιά αλληλέγγυη με τη λαχτάρα του ανθρώπου να αγγίξει κάποτε , έστω και στα όνειρα, και μέσα από τη συνείδηση του πόνου, της φθοράς και της θνητότητας, την ομορφιά της ζωής.Αυτός είναι ο δρόμος του Μόραλη , σαφής ,ελικρινής και ζωγραφικά άρτιος.Υπάρχουν ασφαλώς και άλλοι, εξίσου έγκυροι, εξίσου αυθεντικοί.Ο καθένας είναι ελεύθερος να διαλέξει τον δικό του.


Υ.Γ 1 "Ευτυχώς, δεν υπάρχει κίνδυνος να καταλάβουν". ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ , Λ Ε Ω Ν Ι Δ Α Χ Ρ Η Σ Τ Α Κ Η. Διαβάστε οπωσδήποτε το ποστ του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη για το αντίο σε έναν φίλο!

Υ.Γ 2 Σαν σήμερα, πριν τρία ακριβώς χρόνια, ξεκίνησα το ιστολόγιο ΜΕΣΟΚΟΣΜΟΣ. Μέχρι τώρα έχω γράψει 587 κείμενα. Κάποια στιγμή θα μιλήσω και γι' αυτήν την εμπειρία!



1 σχόλια:

Τη 8:01 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger texnitra είπε...

θα σου ευχόμουν να τα χιλιάσεις αλλά χίλια κείμενα μάλλον είναι πολύ λίγα. Σ' ευχαριστούμε για την ενημέρωση για τα καλλιτεχνικά δρώμενα στη Θεσσαλονίκη. Μας χρειάζεται!

 

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα