Κυριακή, Μαΐου 17, 2009

ΡΕΝΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ


Αναγνωρίζουμε την υλική πραγματικότητα ανακαλώντας εντός μας και εξαιτίας αυτής της πραγματικότητας εικόνες απροσδόκητες και τυχαίες.Τα στοιχεία της επιφάνειας ενός αντικειμένου μας παραπέμπουν στην ιδέα αυτού του αντικειμένου. Η επιφάνεια για την οποία μιλάμε αποτελεί πεδίο επίδρασης των νοητικών και ψυχολογικών μηχανισμών ενός ανθρώπου που προβάλλει πάνω της τις δικές του φαντασιακές εικόνες. Η Ρένα Παπασπύρου στην έκθεσή της, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, δίνει πολλή μεγάλη σημασία στους συνειρμούς*. Για τη σειρά της Baalbeks (τέσσερα έργα της σειράς παρουσιάζονται στην έκθεση) η Ρένα Παπασπύρου λέει:

«Το καλοκαίρι του 1986 είδα μια έγχρωμη φωτογραφία του ναού του Baalbek και αποτοίχισα τους ρόδινους τοίχους ενός καμένου σπιτιού στα Μελίσσια. Το αλλοιωμένο από φωτιά χρώμα , τα κατακόρυφα ίχνη από τρεξίματα της βροχής με παρέπεμπαν στις κατακόρυφες κολόνες , στα ανάγλυφα και στα χρώματα». Η φωτογραφία συνδέεται με τον ναό. Η αναπαράσταση της Παπασπύρου δεν αναφέρεται στα πραγματικά στοιχεία του ναού αλλά σε όλα αυτά τα στοιχεία που προκύπτουν από την «επεξεργασία» της φωτογραφίας. Η Παπασπύρου επεμβαίνει στην φωτογραφία με την δύναμη των συνειρμών της και την δημιουργική φαντασία. Αποδίδει όγκο με φριγκοπόρ, πανί και χρώμα στην αποτοιχισμένη επιφάνεια και τα αποτελέσματα είναι ομολογουμένως εντυπωσιακά. Οι περισσότερες αποτοιχισμένες επιφάνειες είναι μεγάλες .Την Δευτέρα 15 Οκτωβρίου 1979, στην οδό Στίλπωνος 7, πραγματοποιείται αποτοίχιση σε ερείπια. Χάρη στις φωτογραφίες του Γιάννη Μίχα παρακολουθούμε την καλλιτέχνιδα με γάντια, πινέλο, σφυρί και κόλλα να εφαρμόζει την τεχνική της αποτοίχισης και να αφαιρεί μεγάλες επιφάνειες τοίχων. Ακολουθεί στην αίθουσα τέχνης ,«Δεσμός», έκθεση με τις αποτοιχισμένες επιφάνειες και κείμενα της κριτικού Έφης Στρούζα.

Στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης έχουν περίοπτη θέση οι «Φωτιές στην πόλη»(αποτοιχισμένη επιφάνεια, προσθήκη με πανί, χρώμα, ηλεκτρικό φως) και ο «Τοίχος» (εγκατάσταση 12 τ.μ. με διαστάσεις 2,75 μέτρα ύψος, 4,80 μέτρα η μακρά πλευρά και 0,80 η στενή) με αποτοιχισμένες επιφάνειες από την περιοχή Ψυρρή της Αθήνας και από το Λαύριο. Η Ρένα Παπασπύρου αναγνωρίζει σε αυτόν τον μεγάλο τοίχο 200 εικόνες που σχεδιάζει το περίγραμμά τους με μολύβι. Εκτός από τους τοίχους η Παπασπύρου δουλεύει με μωσαϊκές πλάκες(εντυπωσιακά είναι τα φωτογραφικά πορτραίτα σε πέντε σιδερένια τραπέζια), με λαμαρίνες, τσιμέντο και με αλουμίνιο.

Η Παπασπύρου αναζητά τις αρχετυπικές εικόνες. Οι προβληματισμοί της σχετικά με την εικόνα είναι διαρκείς. Διερωτάται: «Τι γίνεται όταν μια εικόνα παραλλαχτεί πολλές φορές και επαναληφθεί ακόμα περισσότερες; Γίνεται μια μη-εικόνα; ή μια εικόνα παραμύθι, μια εικόνα που προτείνει ιστορίες». Ο έναστρος ουρανός, που σύμφωνα με τον Μπασελάρ αποτέλεσε το πρώτο πεδίο που ο άνθρωπος προσπάθησε να οργανώσει φαντασιακά, θα μπορούσε να ‘ναι μια εικόνα παραμύθι που προτείνει ιστορίες μέσα από τις 74 ψηφιακά επανασχεδιασμένες έτοιμες εικόνες της καλλιτέχνιδας πάνω σε σκαναρισμένη μωσαϊκή πλάκα. Επίσης, οι διαδοχικές εικόνες από ψηφιακά επεξεργασμένο video clip με διάρκεια 8 λεπτά (θέμα: Ο πραγματικός χρόνος) μου θυμίζει πολύ τον Κρυμμένο Άνθρωπο (P.B. Porter, The American journal of Psychology ,τομ. 67, σελ.550, 1954), αυτό το σύνολο από άσπρα και μαύρα κομμάτια που δεν έχουν συγκεκριμένη μορφή, αλλά, ωστόσο, μέσα από την επαναλαμβανόμενη παρατήρηση αυτής της άμορφης εικόνας είναι δυνατόν να αναδυθεί η μορφή ενός γενειοφόρου ανθρώπου.

Η Ρένα Παπασπύρου αναπαράγει τα λόγια του P.Eluard: «Η απόλυτη ορατότητα με τυφλώνει». Η καλλιτέχνιδα παραδίδει την κοπιαστική εργασία της στους συνειρμούς, τη γόνιμη φαντασία και την προσωπική ερμηνεία του επισκέπτη. Μας λέει πως το βλέμμα μας έχει ανάγκη από μια βαθύτερη παιδεία για την «ανάγνωση» των εικόνων. Στον διαπερατό κόσμο της εικονικής πραγματικότητας δεν ξέρουμε την τύφλα μας…


*Ψυχολογικός μηχανισμός που βασίζεται στις τρεις θεμελιακές σχέσεις (ή «νόμους») της ομοιότητας, της αντίθεσης και της χωροχρονικής συνοχής, διαμέσου του οποίου ανακαλείται στη μνήμη ή αποκτιέται μια γνώση, ιδέα, στάση (Θέματα Διδακτικής, Αλμπέρτο Αλμπέρτι, εκδ.GUTENBERG,1986).



0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα