Τετάρτη, Δεκεμβρίου 30, 2009

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΓΚΙΟΚΑ



Πάντα θα υπάρχουν η ανάγκη και το πάθος για έκφραση. Ο καθένας από εμάς διαλέγει τον δικό του χώρο από τον οποίο θα εκπέμψει τα μηνύματά του. Ένα ευρύτατο και προνομιούχο πεδίο έκφρασης είναι και ο χώρος της τέχνης. Ο γόνιμος διάλογος ανάμεσα στις διάφορες μορφές τέχνης αποβαίνει πάντα προς όφελος των ανθρώπων. Οι καλλιτέχνες είναι οι "εργάτες του θαύματος". Όσο περισσότερο εμπλέκονται οι τέχνες και όσο περισσότερο συνομιλούν οι καλλιτέχνες μεταξύ τους, τόσο περισσότερο τα θαύματα διαρκούν και ομορφαίνουν τη ζωή μας. Η πρωτοεμφανιζόμενη Μαριάννα Γκιόκα με σπουδές στις γραφικές τέχνες και το αρχιτεκτονικό σχέδιο, με καθηγητή στη Σχολή Καλών Τεχνών τον Χρόνη Μπότσογλου και μονοετή μαθητεία στη Σχολή Καλών Τεχνών της Μαδρίτης, εμπνέεται από το βιβλίο του Ίταλο Καλβίνο "Αόρατες πόλεις" για να πραγματοποιήσει την πρώτη της ατομική έκθεση -έχει άλλες δύο συμμετοχές σε ομαδικές εκθέσεις- στην γκαλερι Καλφαγιάν (Προξένου Κορομηλά 43). Η Μαριάννα Γκιόκα είναι κάτοικος Αθηνών και αισθάνεται, όπως λέει ή ίδια, σαν μια παλμογράφος που καταγράφει με άκρα ευαισθησία τους ρυθμούς της πόλης της. Την απασχολούν οι έννοιες του χώρου, του βάθους και του αστικού τοπίου.



Χρησιμοποιεί μεγάλες και μικρές επιφάνειες για να αποτυπώσει τους ξέφρενους ρυθμούς του αστικού περιβάλλοντος. Οι μικρές επιφάνειες (κουτάκια φαρμάκων που είναι τσακισμένα σ΄'ολες τις πλευρές τους και απλώνουν ομοιόμορφα) απαιτούν μεγαλύτερη δεξιοτεχνία, λεπτοδουλειά και επιμονή. Εκεί, τα σχήματα είναι αναγνωρίσιμα (για παράδειγμα το σχήμα καράβι). Δεν συμβαίνει το ίδιο με τις μεγάλες επιφάνειες. Στο δελτίο τύπου διαβάζουμε πως η Μαριάννα Γκιόκα δουλεύει "με μελάνι και λάδι σε καμβά". Τα χρώματα είναι απαλά. Εύχομαι στην καλλιτέχνιδα καλή δύναμη για την συνέχεια και, παραφράζοντας τα λόγια του Καλβίνο, να ευχηθώ σε όλους τον καινούριο χρόνο να κοιταχτούμε στα μάτια χωρίς απαραίτητα να αγαπηθούμε.

Τρίτη, Δεκεμβρίου 29, 2009

ΠΑΝΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ (3)




(Τρίτο και τελευταίο μέρος από την παρουσίαση του λευκώματος στον Ιανό για τα "Επαγγέλματα που άντεξαν στον χρόνο".Το λεύκωμα εμπεριέχει φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη και κείμενα του Πάνου Θεοδωρίδη)

Δευτέρα, Δεκεμβρίου 28, 2009

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΣΤΗΝ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΑ

Οι άνθρωποι συνωστίζονται εξαιτίας του καλού καιρού στα εμπορικά κέντρα, αλλά δεν κουβαλάνε σακούλες. Κάπως έτσι το ανέφερε η παρατηρητική δημοσιογράφος τηλεοπτικού σταθμού που έκανε το πεντηκοστό-και λίγο λέω- ρεπορτάζ για τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην χριστουγεννιάτικη αγορά. Η δημοσιογράφος τα βλέπει όλα μαύρα και μιλάει για το αρνητικό κλίμα που δεν ευνοεί την κατανάλωση. Στη συνέχεια, με ύφος συμβούλου της αγοράς, διατυπώνει το αξίωμα (έτσι μου φάνηκε εμένα!) πως "το εμπόριο και η κατανάλωση βασίζονται στην καλή ψυχολογία". Μα όταν έχουμε καλή ψυχολογία, λέω εγώ, αγοράζουμε τα χρήσιμα και αναγκαία προϊόντα. Αντιθέτως, με κακή ψυχολογία βρισκόμαστε εν μέσω καταναλωτικής παράκρουσης και αγοράζουμε όλα τα περιττά! Συμπέρασμα; Για να αναθερμανθεί η αγορά χρειάζεται κακή ψυχολογία και ευρουλάκια...

Κυριακή, Δεκεμβρίου 27, 2009

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΤΣΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ


(Δυστυχώς ο ήχος δεν είναι καλός-Ο Τσιτσόπουλος προλογίζει το βιβλίο του Χρήστου Χωμενίδη "Λόγια φτερά" στην φετινή Διεθνή Έκθεση Βιβλίου)

To καλοκαίρι του 1999 του είχα στείλει μια επιστολή. Μοναδική μου πρόθεση ήταν να κοινοποιήσω κάποιες σκέψεις μου και, βαθύτερα, να επικοινωνήσω. Τα αντανακλαστικά του ταχύτατα! Μου απάντησε, βέβαια, κάπως άκομψα μέσα από την στήλη "Υψηλές θερμοκρασίες" που διατηρούσε στην εφημερίδα που εργαζόταν.Του ανταπάντησα με το ύφος ενός αναγνώστη που βρίσκεται εκτός εαυτού! Το πρώτο μήνυμα το είχα λάβει. Ο Στέφανος Τσιτσόπουλος εκδηλωνόταν παρορμητικά και μπορούσε να ξεμπροστιάσει δημοσίως όποιον τον προσέγγιζε. Αυτή η έλλειψη διακριτικότητας σε έναν άνθρωπο που δημοσιογραφεί με ενόχλησε.Τον Στέφανο Τσιτσόπουλο τον άκουγα μανιωδώς στην Μελωδία της Παρακμής, μια εκπομπή που εξέπεμπε κυρίως από την ραδιοφωνική συχνότητα του Αντέννα. Ο Τσιτσόπουλος μαζί με τον Μιχάλη Λεάνη μας πρόσφεραν απίστευτες στιγμές γέλιου. Αργότερα, με την αποχώρηση του Λεάνη και την φυγή του στην Αθήνα, ο Στέφανος Τσιτσόπουλος συνέχισε την εκπομπή με τον Διογένη Δασκάλου και αργότερα με την κ.Κανονίδου, μια, ομολογουμένως, δυσάρεστη έκπληξη. Η συνύπαρξη του Τσιτσόπουλου με την κ.Κανονίδου και τις λοιπές δυνάμεις του lifestyle ήταν ατυχής. Η Μελωδία της Παρακμής θα περνούσε οριστικά στην Ιστορία ως μια γλυκιά ανάμνηση. Μετά, έφυγα για μερικά χρόνια από την Θεσσαλονίκη και δεν μπορούσα να παρακολουθήσω την πορεία του Στέφανου Τσιτσόπουλου. Η αλήθεια είναι πως δεν έφταιγα μόνο εγώ γι' αυτό. Ο Τσιτσόπουλος χρησιμοποίησε κατά καιρούς όλα τα μέσα που του παρείχε η δημοσιογραφία. Δούλεψε στην τηλεόραση της ΕΤ3 (Κακές λέξεις από Μ όπως ...Media), σε εφημερίδες , σε περιοδικά και στο ραδιόφωνο. Βιώνοντας μια εγρήγορση και ανησυχία, μετακινούνταν διαρκώς από χώρο σε χώρο. Σήμερα, νομίζω, πως έχει κατασταλάξει. Είναι διευθυντής στο περιοδικό SOUL και εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για όλα αυτά που συνιστούν την ψυχή αυτής της πόλης. Επίσης, τον βλέπουμε να αρθρογραφεί στην Αthens Voice. Γνωρίζει από πρώτο χέρι για τους ανθρώπους των μέσων ενημέρωσης και είναι πλήρως κατατοπισμένος για τις μουσικές τάσεις που επικρατούν όχι μόνο σήμερα αλλά και για αυτές που μας έρχονται από το παρελθόν. Είναι εύσωμος και κάνει τέλεια αντίθεση με την μικροκαμωμένη Βάγια Μαντζάρογλου, συνεργάτιδα του περιοδικού. Πολλές φορές θα τους δείτε μαζί να επισκέπτονται εκθέσεις, συναυλίες και άλλες εκδηλώσεις, με σχόλια των οποίων θα διανθίσουν την ύλη του περιοδικού. Ο Στέφανος Τσιτσόπουλος είναι υψηλών τόνων, καπνίζει ασταμάτητα -σε μια συναυλία του Παύλου Παυλίδη δεν σταμάτησε λεπτό χωρίς τσιγάρο- και λατρεύει τα "Διαστημόπλοια" από τα Ξύλινα Σπαθιά και την φωνή του Παυλίδη. Τα διαστημόπλοια απογειώνονται. Του εύχομαι "χρόνια πολλά" για την ονομαστική του γιορτή και προσωπική-οικογενειακή ευημερία και δημιουργικότητα.

Σάββατο, Δεκεμβρίου 26, 2009

SMS

Κανένας δεν γνωρίζει περισσότερο τον εαυτό μας από εμάς τους ίδιους. Αυτό μοιάζει να το έχουμε ξεχάσει. Με κλονισμένη αυτοπεποίθηση πελαγοδρομούμε ανάμεσα στις απόψεις και την γνώμη που σχηματίζουν οι αστρολόγοι , οι φίλοι και οι εχθροί για την δική μας προσωπικότητα. Λένε πως "όσα ξέρει ο νοικοκύρης δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος". Εύστοχη και σοφή διατύπωση! Όποιος προσπαθεί να μας μετρήσει με μονάδα μέτρησης το δικό του ανάστημα να πάει στα τσακίδια!
Χριστουγεννιάτικο μήνυμα χωρίς χρέωση!


Παρασκευή, Δεκεμβρίου 25, 2009

ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΧΑΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ



Μέσα από έναν κώδικα προσωπικών αξιών και βιωμάτων και με την βοήθεια των μουσικών οργάνων, οι μουσικοί προσπαθούν να ερμηνεύσουν, δηλαδή να μεταφράσουν τους ήχους της Φύσης. Αγαπώ τους πρωτογενείς φυσικούς ήχους. Μερικούς από αυτούς τους βρίσκω μοναδικούς και ανεπανάληπτους! Ο μονότονος και επίμονος ήχος των τζιτζικιών σε συνδυασμό με το κελάρυσμα στο ρυάκι είναι μια εξαίσια μουσική σύνθεση. Πλήρως εξοικειωμένοι με την ηχορύπανση δεν έχουμε αυτιά να ακούσουμε...

ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ


(Από εκπομπή της δημόσιας τηλεόρασης)

Ακολουθεί κείμενο προβληματισμού του Αχιλλέα Φακατσέλη που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, την Τετάρτη 21 Ιουλίου του 1993:

Κανονικά, όσοι αγαπούν το αυτοκίνητο, πρέπει να μάθουν να του τα ρίχνουν. Δηλαδή, να το φέρνουν στα όρια του. Να δοκιμάζουν την αισθητική του κινδύνου που χαρακτηρίζει κάθε οριακή κατάσταση. Να κατέχουν την αρμονία της τεχνικής του κινδύνου. Να κινούνται με 170 εκεί που το όριο είναι 70 (ή και χαμηλότερο). Να μπαίνουν με χαστούκι στην στροφή, έτσι που ο τροχός πίσω από τον οδηγό να σηκώνεται στον αέρα: οι νόμοι της νευτώνειας φυσικής να υπερβαίνουν τον μίζερο ορθολογισμό του ΚΟΚ και να αποφασίζουν για την έκβαση των γεγονότων. Η ζάντα να ξύνει την άσφαλτο κι οι σπιθίτσες από την τριβή του μέταλλου να υπογραμμίζουν την οριακή εξισορρόπηση της πλευρικής πρόσφυσης με την φυγόκεντρο της αυτοκινούμενης μάζας. Να η μαγκιά της επιστήμης του κινδύνου. Να κατεβάζεις από τον Όλυμπο της Γνώσης στην υπαρξιακή σου αντίφαση, τους νόμους της φύσης- να ακροβατείς στα όρια τους.

Καλά, γιατί όλα αυτά; Γιατί τόση τραχύτητα πάνω στο εργαλείο; Γιατί τόση βιασύνη και τροχαίες παραβάσεις; Γιατί 100 χιλιόμετρα πάνω από το όριο; Στο κάτω-κάτω, υπάρχουν άλλοι που τα κάνουν όλα αυτά, και νόμιμα και σωστά και χρήσιμα και ως επάγγελμα υψηλά αμοιβόμενοι: Οι διάφοροι Λάουντα, πρώην κι επόμενοι. Και τους χρωστάμε τόσα πολλά- έτσι δεν μας μαθαίνουν; Πως θα είχαν ανακαλυφθεί τα δισκόφρενα χωρίς φόρμουλα και ράλλυ Ακρόπολις; Άλλωστε κάθε εκτόνωση με εισιτήριο δεν γίνεται πιά;

Να όμως που κάποιοι φαίνεται να επιμένουν: προς θεού παιδιά, μην χάσει το αυτοκίνητο το άλλοθί του. Για να μην χαθεί η δυνατότητα έκφρασης απ' όσους μπορούν ακόμη να εκφράζονται. Είναι κάτι βαθύτερο: άλλο να είσαι νομοταγής απ' την τρομάρα σου, κι άλλο παράνομος για την απόλαυση του υπαρξιακού σου χαβαλέ. Άλλο να ζητάς πίστα ταχύτητας για να χτυπήσεις κόκκινο, κι άλλο να ανακαλύπτεις αυθαίρετα την πίστα σου εκεί που σ' αρέσει.

Άλλο να προσπαθείς να τρέξεις για να σώσεις ό,τι μπορείς από την κατακερματισμένη σου προσωπικότητα, κι άλλο να ξέρεις να τρέχεις βουβά, χωρίς θεατές, έτσι, για την πάρτη σου. Άλλο να σκέφτεσαι ως επάγγελμα, κι άλλο να σκέφτεσαι χωρίς ανταμοιβή.

Να, είναι η λεπτομέρεια που παίζει ρόλο. Όπως συμβαίνει παντού και πάντα στην ζωή μας. Η λεπτομέρεια είναι το παν. Σε μια κοινωνία που εθίστηκε στον φόβο, που αγαπάει αλλήλους όχι από σεβασμό αλλά από φόβο του πλησίον, που παρανομεί μουλοχτά γιατί τρομάζει από την ιδέα της ποινής, εκείνο που τελικά αξίζει είναι να διώχνεις τις φοβίες σου. Να βγαίνεις από τη διαδικασία της αποδοχής της κινδυνολογίας: να ξέρεις.Τι κάνεις και τι δεν κάνεις- και πότε να κάνεις αυτό που θέλεις να κάνεις και όπως θέλεις να το κάνεις.

Η υψηλή ταχύτητα- ερασιτεχνικά, μην ξεχνιόμαστε- έχει ένα θετικό κοινωνικό ρόλο. Δημιουργεί συνθήκες αυθόρμητης εκτόνωσης. Η ανιδιοτέλεια θριαμβεύει και πάλι. Χωρίς θεατές, άρα για μένα. Χωρίς αμοιβή, άρα γνήσια. Χωρίς φόβο, άρα όπως αρμόζει σ' ένα ανθρώπινο ον. Χωρίς αδεξιότητες, άρα σωστά. Η γνώση αναδεικνύει την υπεροχή της- με 6.000 στροφές και πλαγιολίσθηση στα "εσάκια".

Ο τρομαγμένος ΙΧής θα κάνει τον σταυρό του μέσα από το σύννεφο της σκόνης που σηκώνει η Γρήγορη Οδήγηση. Από κάποιο φόβο και πάνω, η ζωή φαίνεται πια πολύ εύθραυστη. Όλοι οι ΚΟΚ του κόσμου δεν αρκούν για να την προστατέψουν. Όπως και στις διαδηλώσεις. Όλα τα ΜΑΤ του κράτους δεν φτάνουν για να σώσουν τις υπολήψεις των φιλήσυχων. Στην πραγματικότητα εκείνο που μπορεί να τις σώσει είναι η συμμετοχή στον Κίνδυνο. Όπως ακριβώς και στην ανιδιοτελή γρήγορα οδήγηση: χρειάζεται σεβασμός και γνώση για να επιτευχθεί η συμμετοχή στον Κίνδυνο.

Κι αυτή η συμμετοχή, όταν δεν είναι ψευδής αντανάκλαση όπως συμβαίνει έξω από τις ντίσκο για να γυρίσουν τα πηγαδάκια να δουν τον γρήγορο, είναι εξόχως ποιοτική. Να γιατί εκείνοι που αγαπούν το αυτοκίνητο, το θέλουν στην καθαρή μορφή του- να προσφέρει τον απελευθερωτικό του εαυτό όπως και κάθε άλλη τεχνολογία: να εισάγει στην Γνώση, να λυτρώνει από τον φόβο, να απαιτεί επιδεξιότητα και ανιδιοτέλεια. Να είναι με μια λέξη, Ανατρεπτικό. Χωρίς το ίδιο να ανατρέπεται. Να οδηγεί στα όρια , να ανοίγει το δρόμο έξω από την μιζέρια των ΚΟΚ των πολιτισμένων ανθρώπων...

Πέμπτη, Δεκεμβρίου 24, 2009

ΠΑΝΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ (2)



(Συνέχεια από την παρουσίαση του λευκώματος στον Ιανό για τα "Επαγγέλματα που άντεξαν στον χρόνο".Το λεύκωμα εμπεριέχει φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη και κείμενα του Πάνου Θεοδωρίδη)

Τρίτη, Δεκεμβρίου 22, 2009

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Όταν όλα είναι παρόντα στο οπτικό μας πεδίο, βλέπουμε μερικώς. Όταν όλα απουσιάζουν, βλέπουμε ολοκληρωτικώς! Ένα τυφλό αγόρι και ένα τυφλό κορίτσι -η ανδρόγυνη κατάσταση εντός μας- ψηλαφίζουν τα ανάγλυφα γράμματα.Το βλέμμα τους δεν αντανακλά το βλέμμα των συνανθρώπων τους. Μέσα σ' ένα τέτοιο βλέμμα τα πάντα ζυμώνονται ως πρωτοφανέρωτες καταστάσεις.Τα δύο παιδιά στην, ανυπέρβλητης ομορφιάς, φωτογραφία του Κώστα Μπαλάφα διψούν για μάθηση και αγγίζουν!

Μέρες γιορτινές που είναι και τα γράμματα κατάντησαν επίπεδα.Το θέμα είναι πώς να αγγίξεις το ανέγγιχτο;

Δευτέρα, Δεκεμβρίου 21, 2009

ΦΕΛΙΞ ΣΑΡΤΙΩ



Τον Ιούνιο του 1914 ο πληθυσμός των Ελλήνων στην Φώκαια της Μικράς Ασίας αριθμούσε 7077 ψυχές. Οι κάτοικοι διατηρούσαν τα μαγαζιά τους, οι βοσκοί ασχολούνταν με την κτηνοτροφία, οι ψαράδες με την αλιεία και ο Γάλλος αρχαιολόγος και μηχανολόγος Φελίξ Σαρτιώ με την εξερεύνηση της Φώκαιας. Ο Γάλλος αρχαιολόγος είχε οργανώσει εκεί αρχαιολογικές ανασκαφές τις περιόδους 1913-1914 και 1920. Με το τοπογραφικό όργανο "ταχύμετρο", με όλα τα απαραίτητα σύνεργα, με δύο βοηθούς και "οχτώ ψυχωμένους Φωκιανούς" ο Σαρτιώ εξερευνά τα μυστικά της μέχρι τότε ανεξερεύνητης Φώκαιας.Τα ευρήματα πολλά: βυζαντινά ανάγλυφα κοντά στην Παναγία Μπουρνού, αρχαϊκός λέοντας στην παραλία του Μεγάλου Γιαλού, σαρκοφάγοι και αγαλματίδια. Ο Σαρτιώ, όμως, δεν θα μείνει τόσο στην μνήμη και συνείδηση των Ελλήνων για τις αρχαιολογικές του ανασκαφές και το ερευνητικό του πάθος, όσο για το οργανωτικό του πνεύμα, την ανθρωπιά και την βαθιά αίσθηση της δικαιοσύνης που τον χαρακτήριζε. Χάρη σ' 'ολα τα παραπάνω ο αρχαιολόγος κατέγραψε σε φωτογραφικό υλικό και γραπτά κείμενα την βαρβαρότητα των Τούρκων στο "μαύρο ημερονύκτιο" της 13-14 Ιουνίου του 1914. Ήταν τότε που τα σώματα ατάκτων στρατιωτών, οι ακουστοί Τσέτες, πυρπόλησαν, δολοφόνησαν και εκδίωξαν βιαίως τους Έλληνες της Φώκαιας. Ένας μεγάλος αριθμός φωτογραφιών βρίσκονται στο αρχείο του Σαρτιώ . Τα πτώματα πνιγμένων Ελλήνων που τα έχει ξεβράσει η θάλασσα, οι βοσκοί που βάζουν άρον άρον τα ζωντανά τους σε βάρκες, οι διαλυμένες και πυρπολημένες κατοικίες και οι καταυλισμοί ταλαιπωρημένων προσφύγων στην Μυτιλήνη πιστοποιούν με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο την τραγικότητα των στιγμών. Όλες οι φωτογραφίες μαζί με τα κείμενα αποτελούν ντοκουμέντα και μια καλή πηγή πληροφόρησης για τους ανυποψίαστους συμπατριώτες της Ελλάδας αλλά και για τους ξένους. Χάρη στην εξαιρετική δουλειά του Σαρτιώ οι φρικαλεότητες των Τούρκων θα τύγxαναν δημοσιότητας και θα αποτελούσαν πρώτο θέμα συζήτησης στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό( π.χ. υπήρξαν αντιδράσεις από Γάλλους διανοούμενους και καλλιτέχνες εκείνης της εποχής). Η συνεισφορά, όμως, του Σαρτιώ δεν ήταν μόνο αυτή. Σ' αυτόν τον αρχαιολόγο χρωστούν αρκετοί Έλληνες της Φώκαιας την ίδια την ζωή τους. Ο Σαρτιώ εκείνες τις δύσκολες στιγμές ύψωσε την Γαλλική σημαία στο σπίτι του και έτσι πρόσφερε καταφύγιο σε αρκετούς Φωκιανούς που καταδιώκονταν από τους Τσέτες. Στην έκθεση στο remezzo του Δήμου Καλαμαριάς υπάρχει μια εκπληκτική φωτογραφία που δείχνει Τσέτες να αποχωρούν στα άλογά τους με λάφυρα ομπρέλες και από πίσω Φωκιανούς να περιμένουν εναγωνίως τα πλοιάρια να προσεγγίσουν το λιμάνι για να τους παραλάβουν. Για την ιστορία να αναφέρουμε πως οι Φωκιανοί που διασώθηκαν ταξίδεψαν στον Πειραιά, την Θεσσαλονίκη και την Μυτιλήνη.

Να πάτε στο Remezzo για να δείτε από κοντά την έκθεση. Μην παραλείψετε να δείτε και τις τρισδιάστατες φωτογραφίες. Για όσους θέλουν, το λεύκωμα που πωλείται στο χώρο της έκθεσης κοστίζει 40 ευρώ. Σας χαιρετώ.

Σάββατο, Δεκεμβρίου 19, 2009

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ*



Τα τοπία του Στέφανου Παναγιωτίδη μπορεί να είναι άνυδρα και ερημικά αλλά έχουν βάθος και προοπτική. Σε μερικές περιπτώσεις αυτά τα τοπία γίνονται το πλακόστρωτο της παραλίας της Θεσσαλονίκης. Ο χώρος, σίγουρα, είναι άχρονος! Ο Στεφανος Παναγιωτίδης προσπαθεί στα έργα του να χωρέσει όλες τις εποχές και όλους τους χρόνους. Παράταιρες χρωματιστές φιγούρες ανθρώπων συνυπάρχουν. Ινδιάνοι και ορειβάτες με γυναίκες που κάνουν ρομαντικούς περιπάτους, αστροναύτες με μοντέλα, δάσκαλοι πολεμικών τεχνών με γυναικείες φιγούρες βγαλμένες από πίνακες ζωγραφικής. Σ' όλα τα έργα πρωταγωνιστούν οι άνθρωποι. Οι παράδοξες και απροσδόκητες εικόνες ξαφνιάζουν και διεγείρουν την φαντασία.Το κοριτσάκι ανάμεσα σε ιπποπόταμους με αστροναύτες να προσγειώνονται ουρανοκατέβατοι, ο ταχυδακτυλουργός με τους υπολογιστές να ίπτανται (άραγε ένας υπαινιγμός πως η τεχνολογία αποκτά έναν μαγικό χαρακτήρα;), η μπαλαρίνα που χορεύει στην λίμνη και ένας άνθρωπος που τρέχει σαν να τον καταδιώκουν είναι μερικές από τις πολύ καλά επεξεργασμένες εικόνες που εντυπωσιάζουν. Να πάτε στο εικονικό remix "Παιδικά παιχνίδια/μεγάλων έργα" που έχει στήσει ο Στεφανος Παναγιωτίδης στην Δημοτική Πινακοθήκη της θεσσαλονίκης.


*
Ο Στέφανος Παναγιωτίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου ζει και εργάζεται ως επιμελητής εκδόσεων, γραφίστας, φωτογράφος. Σπούδασε μαθηματικά στο Α.Π.Θ. και φωτογραφία-computer graphics.

Κυριακή, Δεκεμβρίου 13, 2009

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ


Δεν συναντούμε συχνά περιπτώσεις καλλιτεχνών που οι εκθέσεις τους να αποτελούν μια καλή αφορμή για να συσπειρωθούν κοντά τους οι ομοϊδεάτες. Η έκθεση του Γιώργου Τσακίρη στο Βαφοπούλειο αποτελεί μια "οικογενειακή υπόθεση". Άνθρωποι που συναναστρέφονται μαζί του, άνθρωποι που δημιουργούν μαζί του, συνυπάρχουν ο καθένας με τον δικό του τρόπο γραφής στην έκθεση. Ο δημοσιογράφος-συγγραφέας Παναγιώτης Χανός μέσα από το χειρόγραφο σημείωμά του μιλάει για "έναν ντροπαλό έφηβο που μεταμορφώθηκε σε έναν οργισμένο επαρχιώτη". Η ιδιοφυία του καλλιτέχνη, συνεχίζει ο δημοσιογράφος, δεν βρίσκεται στην άκρη των δαχτύλων αλλά στον πυρήνα της σκέψης και στο βάθος της καρδιάς του. Ο καλλιτέχνης εκπροσωπεί την "χαμένη συνείδηση των επιζώντων κάθε εποχής". Ο Γιώργος Τσακίρης (Γιαννιτσά, 1955) είναι αναπληρωτής καθηγητής στην Σχολή Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. Μια φοιτήτρια, η Μαρία Αθανασιάδου ,εκθειάζει την προσωπικότητά του και διαπιστώνει πως πολλές φορές η πορεία του είναι μοναχική. Μέλος της μεγάλης οικογένειας είναι και η σκηνοθέτις Αύρα Σιδηροπούλου που εντυπωσιάζεται από τα "άγουρα ηλιοτρόπια που συνεχίζουν να ανθίζουν αδιάκοπα", ο κ.Λαχάς, η Μαρία Κενανίδου, η Έλλη Κοκκίνη-Καπλάνη.Τα εκθέματα του Γιώργου Τσακίρη έχουν να κάνουν με τις αγροτικές παραγωγές του ίδιου. Μπουκάλια με τσίπουρο, κομπόστες, πέτρες, εργαλεία, σκεύη, όλα είναι τοποθετημένα πάνω σε σχέδια φτιαγμένα με στυλό, μολύβια ή ξυλομπογιές. Η Κάτια Κιλεσοπούλου χαρακτηρίζει "άγρια και επιθετικά" τα έργα του Τσακίρη που έχει σπουδάσει στο καλλιτεχνικό περιβάλλον της Φλωρεντίας.



Σαν "φίλη Θάλεια" υπογράφει η γυναίκα της μεγάλης καλλιτεχνικής οικογένειας ,που χρησιμοποιεί ένα παράθεμα από την μονογαμία του Άνταμς Φίλιπς:
"Μπορεί να πιστεύουμε στο μοιράζεσθαι ως αρετή- μπορεί ακόμη και να το μαθαίνουμε στα παιδιά μας- αλλά δεν φαίνεται να πιστεύουμε στο μοιράζεσθαι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε, τους ερωτικούς μας συντρόφους. Αλλά αν πραγματικά αγαπούσες κάποιον, δεν θα ήθελες να του δώσεις ό,τι καλύτερο έχεις, τον σύντροφό σου;". Η κυρία με τα αρχικά Δ.Κ., περισσότερο εξομολογητική, χαρακτηρίζει τον Γιώργο Τσακίρη ευγενή με τις γυναίκες, που κάθε χειροφίλημά του την έφερνε σε αμηχανία. Τα τσίπουρα στο Αχλαδοχώρι λύνουν τις γλώσσες και "καταργούν το περίπλοκο των ανθρωπίνων σχέσεων". Ο Μανώλης Αναστασάκος αναρωτιέται: Από που ερχόμαστε και που πάμε; Για ποιανού το όφελος βασανιζόμαστε; Η αγροτική καταγωγή του Τσακίρη και η δημιουργική επαφή του με την μάνα-γη, ίσως να αποτελεί μια ικανοποιητική απάντηση στις αγωνίες της ύπαρξης...

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 11, 2009

ΠΑΝΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ(1)



(Από την χθεσινή παρουσίαση του λευκώματος στον Ιανό για τα "Επαγγέλματα που άντεξαν στον χρόνο".Το λεύκωμα εμπεριέχει φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη και κείμενα του Πάνου Θεοδωρίδη)

Για να συνομιλήσεις με τον λογοτέχνη Πάνο Θεοδωρίδη θα πρέπει απαραιτήτως να έχεις εμβολιαστεί-μέρες που είναι- με μια ισχυρή δόση αυτοσαρκασμού. Από τις πρώτες παρενέργειες ενός τέτοιου εμβολιασμού είναι τα δέκατα μιας πυρετώδους αναζήτησης της αλήθειας που μονίμως διαφεύγει! Ο αυτοσαρκασμός, όλοι το γνωρίζουμε πια, αποτελεί στοιχείο μιας προσωπικότητας που διαθέτει μεγάλη αυτοεκτίμηση, αυτοπεποίθηση και γνώση των ορίων του εαυτού της. Θυμάμαι τον Πάνο Θεοδωρίδη κατά την περίοδο που η Θεσσαλονίκη ήταν πολιτιστική πρωτεύουσα να μοιράζει σε ανυποψίαστους συμπολίτες καταγγελτικό κείμενο εναντίον του εαυτού του! Ο Πάνος Θεοδωρίδης είναι ο "Πάνος και ο Κάτος" που γράφει για την τοπιογραφία των βιωμάτων της πόλης μας. Μανιώδης της Γραφής λέει πως γράφει δέκα ώρες την ημέρα. Από αυτές τις δέκα ώρες τις εφτά τις αφιερώνει στον εαυτό του, τις υπόλοιπες δύο στην Λογοτεχνία και την τελευταία εναπομείνουσα στο blog του.Το εξαίρετο blog μοιάζει να έχει κάνει τον κύκλο του, αλλά ο Πάνος Θεοδωρίδης εδώ και περίπου 50 χρόνια ξέρει να φτιάχνει ομόκεντρους κύκλους που διατηρούν συμπαγή και αναλλοίωτο τον πυρήνα της λογοτεχνικής του ιδιοσυγκρασίας! Η γραφή για τον αξιαγάπητο και εγκάρδιο "Πετεφρή" είναι μια δημιουργική χειρωναξία μέσα από την οποία πασχίζει να βάλει "ολίγον σουρεαλισμό" στον λυπηρό βίο της θνητής ανθρώπινης φύσης. Για το λογοτεχνικό του έργο άλλοι είναι πιο κατάλληλοι να μιλήσουν. Εγώ απλά αναφέρω ότι τον διαβάζω κάθε μέρα στο οπισθόφυλλο της εφημερίδας "Αγγελιοφόρος", έχοντας πάντα κατά νου ένα άκρως συγκινητικό σημείωμα του:

Φεύγω.Φεύγω προς την αγκαλιά της Ντεζιρέ και προς τα ίχνη της Δυναμό, φεύγω από την Θεσσαλονίκη. Πολλά χρόνια έχουν να με πάρουν τηλέφωνο (με εξαίρεση τρείς παρούσες ψυχές) γιά να με ρωτήσουν απλώς τι κάνω,τι γράφω,πότε θα τα πιούμε. Με θεωρούν ένα όν μεταξύ κινητής εγκυκλοπαίδειας και εμπόρου λόγων.Τριανταέξη χρόνια στη Θεσσαλονίκη,τα εικοσιοχτώ πραγματικά, είναι πάρα πολλά γιά έναν επαρχιώτη. Επιστρέφω στην επαρχία, δηλαδή στην Αθήνα, πρωτεύουσα πασών των επαρχιών,να χαθώ στο αττικό πλήθος. Εκτός από πεντέξη μπαγιάτηδες ή περίπου, δεν έχω παράπονο από κανέναν. Μόνος μου τα έκανα ρημαδιό. Μονάχος μου τα μπάλωσα. Φεύγω όπως ακριβώς ήρθα: με δανεικά.Φεύγω γιά να γελάσω, να γράψω, να πιώ, να κάνω παρέες,να ζωγραφίσω,να παίξω μουσική, να δώ θέατρο, να αναζητήσω την αγκαλιά της Ντεζιρέ, οπως κάθε δεκαοχτάχρονος. Βγάλτε τα πέρα με τον Κ., με τον Ρ, με τον Σ, με τον Θ, με τον Α. Εγώ δεν τα κατάφερα. Με έπνιξε το φαρμάκι τους. Αδίο σας.

Αυτό το σημείωμα ο Πάνος Θεοδωρίδης το είχε γράψει σε μια "αδέσποτη σελίδα" που γράφτηκε στις 12.11.2001, τη μέρα που αποφάσιζε την μετακόμιση του από την Θεσσαλονίκη στην Αθήνα. Το επισημαίνω αυτό γιατί στην χθεσινή παρουσίαση του Λευκώματος "Επαγγέλματα που άντεξαν στον χρόνο", ο Πάνος Θεοδωρίδης, μετά από απουσία τόσων χρόνων, επιστρέφει στο "καράκεντρο της Θεσσαλονίκης". Χαίρε Πάνο Θεοδωρίδη και καλώς να ορίσεις ξανά στην πόλη μας!

Πέμπτη, Δεκεμβρίου 10, 2009

ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΛΑΣ*

Xειρόγραφες ημερολογιακές καταγραφές και φωτογραφίες του Νίκου Μπακόλα, στην κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη της Θεσσαλονίκης.







*Ο Νίκος Μπακόλας (1927-1999) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου και έζησε. 
Σπούδασε στη Φυσικομαθηματική Σχολή. Από τα φοιτητικά του χρόνια
στράφηκε στη δημοσιογραφία. Συνεργάστηκε με τις περισσότερες εφημερίδες
της Θεσσαλονίκης ,όπου δημοσίευσε μεταφράσεις, άρθρα και φιλολογικά
δοκίμια. Στα γράμματα πρωτοεμφανίστηκε το 1952 με το έργο Παραλλαγή
στο πένθιμο εμβατήριο. Το 1958 εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο, με τίτλο
Μην κλαις αγαπημένη. Τιμήθηκε με το α΄ κρατικό βραβείο μυθιστορήματος
το1988 για τη Μεγάλη πλατεία. Εκτός από την πεζογραφία ο Νίκος Μπακόλας
ασχολήθηκε επίσης με τις λογοτεχνικές μεταφράσεις, κυρίως από έργα
αμερικανών συγγραφέων, καθώς και με τη θεατρική κριτική.
Έργα του μεταφράστηκαν στα σουηδικά,
γερμανικά, ολλανδικά, αγγλικά και γαλλικά.
(
βιογραφικό στην Ιστοσελίδα ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ.
Διαβάστε εκεί και την τελευταία συνέντευξη που παραχώρησε ο Νίκος Μπακόλας
στην Σοφία Νικολαϊδου για λογαριασμό του
περιοδικού "ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ")


Τρίτη, Δεκεμβρίου 08, 2009

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΓΟΥΛΑ




Τις αρχές της δεκαετίας του 1970 παίζαμε μπάλα σε κακοτράχαλους δρόμους της Θεσσαλονίκης. Από αυτούς τους δρόμους περνούσαν σπανίως αυτοκίνητα. Όταν συνέβαινε αυτό, πιάναμε τα στενόχωρα πεζοδρόμια και χαζεύαμε τα αυτοκίνητα με θαυμασμό. Η παιδική μας ηλικία απαιτούσε μύθους, μπόλικη κίνηση και συμμετοχή του σώματός μας. Σταδιακά, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, το παιχνίδι άλλαξε. Βαθμιαία περάσαμε στην ψηφιακή πραγματικότητα και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Το ολιγόλεπτο βιντεάκι της Ευαγγελίας Γουλά* παρουσιάζει παιχνίδια όπως το σχοινάκι, το κουτσό, το ποδόσφαιρο, το ποδήλατο να επανεισάγονται ως παιχνίδια της ψηφιακής πραγματικότητας. Και σήμερα, βέβαια, τα παιδιά παίζουν ποδόσφαιρο, αλλά εγγράφονται σε αθλητικά σωματεία για να το κάνουν αυτό. Παλιότερα, δεν χρειάζονταν να ενταχθούμε σε οργανωμένες δομές για να κλωτσήσουμε την μπάλα. Χωριζόμασταν αυθόρμητα σε ομάδες και δοκιμάζαμε τις δεξιότητές μας σε έναν χωρόχρονο που μας παρεχόταν ως ένα αγαθό εν αφθονία.Το ξέγνοιαστο τρέξιμο των κοριτσιών μέσα σε μια πανδαισία ήχων από τα τζιτζίκια είναι μια εικόνα και αίσθηση του βίντεο που θα αντιλαμβάνονται όλο και λιγότερα παιδιά σήμερα...

*Φοιτητές από τις σχολές Καλών Τεχνών της Αθήνας , Θεσσαλονίκης και Φλώρινας παρουσιάζουν έργα τους στο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης.

Σάββατο, Δεκεμβρίου 05, 2009

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟ



Έρχονται τα Χριστούγεννα και μαζί με αυτά οι Καλλικάντζαροι. Ο μύθος , οι δοξασίες και οι προλήψεις που συνοδεύουν τον μύθο μου αρέσουν πάρα πολύ. Τα καλλικαντζαράκια είναι το αγαπημένο μου θέμα. Είναι πλάσματα του Κάτω Κόσμου που απεχθάνονται το επίγειο φως και την ομιλία. Επισκέπτονται τον Επάνω Κόσμο ανήμερα των Χριστουγέννων και εκδιώκονται τα Θεοφάνεια. Οι επισκέψεις τους γίνονται πάντα κατά την διάρκεια της νύχτας. Όποιον άνθρωπο συναντήσουν να μιλάει του παίρνουν την μιλιά! Τα καλλικαντζαράκια χρειάζονται την προσοχή μας...