Κυριακή, Μαΐου 31, 2009

ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΟΣ*

video

Για τον Γιώργο Ρωμανό το πάθος είναι ένα είδος εντιμότητας. Σέβεται τους πολλαπλούς και διαφορετικούς τρόπους έκφρασης των ανθρώπων. Λέει όχι στον παγιωμένο λόγο που εμποδίζει την ελευθερία της έκφρασης. Ο ίδιος έχει ανοιχτά μάτια και αυτιά και παρακολουθεί τις αντιδράσεις και τις παρατηρήσεις των αναγνωστών του. Χάρη σε αυτές τις επισημάνσεις βελτιώνεται και είναι υποχρεωμένος να τις λαμβάνει υπόψη του στο αμέσως επόμενο βιβλίο που γράφει. Την ιστορία θα πρέπει να την βλέπουμε με αιρετική ματιά. Για να το πετύχουμε αυτό χρειάζεται να καταφύγουμε στην λογοτεχνία. Ο Γιώργος Ρωμανός μιλάει στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου με αφορμή το βιβλίο του «Καζαμπλάνκα καφέ». Το βιβλίο του “ είναι και δεν είναι αυτοβιογραφικό ”. Κυκλοφορεί χάρη στην εκδότρια Αναστασία Παπαδημητρίου και με εισήγηση της Ελένης Γκίκα. Το βιβλίο προλογίζουν η βιβλιοθηκονόμος Λένα Παπαθανασίου και ο ποιητής Τόλης Νικηφόρου. Μια βασική διαπίστωση που έγινε κατά τη διάρκεια της συζήτησης είναι πως ο κόσμος νιώθει την ανάγκη να διαβάζει βιβλία εύπεπτα που δεν προβληματίζουν. Δυστυχώς, ανάμεσα στο ΘΕΛΩ ΝΑ ΘΥΜΑΜΑΙ και ΘΕΛΩ ΝΑ ΞΕΧΝΑΩ, υπερισχύει το δεύτερο. Όποιος αναζητά περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο μπορεί να επισκεφτεί το ιστολόγιο της Λέσχης Ανάγνωσης Άνω Τούμπας (http://lesxianagnosis.blogspot.com/2009_02_01_archive.html). Εκεί γίνεται μια διεξοδική και αναλυτική συζήτηση του βιβλίου με παρουσία και του ίδιου του συγγραφέα.


video

(Κάποτε η Κατερίνα Σχινά είχε πει πως για να υπάρχει συμβάν θα πρέπει να υπάρχει διακύβευμα. Η Λένα Παπαθανασίου και ο Τόλης Νικηφόρου δημιουργούν συμβάντα σε αυτήν την πόλη που σταδιακά χάνει την ικανότητα να μιλάει. Η Λέσχη Ανάγνωσης της Άνω Τούμπας προσκαλεί λογοτέχνες και ρισκάρει να μην απεμπολήσει το δικαίωμα στην Ομιλία).

*Ο Γιώργος Ρωμανός διαθέτει και το δικό του blog στη διεύθυνση: http://giorgosromanos.blogspot.com/

ΚΙΚΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ


Στην Παιδική Γωνιά η συγγραφέας Κική Δημητριάδου αφηγείται στα μικρά παιδιά το παραμύθι "Η Αρήτη της Ροδιάς". Δεν το διάβασα το παραμύθι και ούτε μπόρεσα να παρακολουθήσω την παρουσίαση. Από το ενημερωτικό έντυπο καταλαβαίνω πως το θέμα του παραμυθιού έχει σχέση με έναν πολεμοχαρή βασιλιά που κάποια στιγμή μεταμορφώνεται και αλλάζει τη στάση του για τον πόλεμο.

Υ.Γ Πορτοκαλί και λαχανί τα χρώματα της Παιδικής Γωνιάς, στην 6η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου

ΣΑΚΗΣ ΣΕΡΕΦΑΣ*


video

Ο Γιάννης συναντιέται με τον Σαύρο και γίνονται δυο καλοί φίλοι. Ο Γιάννης είναι άνθρωπος, ο Σαύρος είναι δεινόσαυρος. Ο εκπαιδευτικός, Ισίδωρος Ζουργός, μιλάει για το βιβλίο του Σάκη Σερέφα «’Ενας δεινόσαυρος στο μπαλκόνι μου». Οι δύο φίλοι περιπλανιούνται στη Θεσσαλονίκη. Επισκέπτονται τα μνημεία της πόλης και ο Γιάννης κάθεται πάντα στις κορυφές αυτών των μνημείων. Νιώθει καταγοητευμένος από αυτόν τον παράδοξο τρόπο θέασης του καμπαναριού της Αγίας Σοφίας, της Καμάρας, του μιναρέ της Ροτόντας. Ο Σαύρος, όμως, βυθίζεται στα νερά του Θερμαϊκού και η περιπλάνηση των δύο φίλων λαμβάνει άδοξο τέλος. Ο Γιάννης ξυπνά και αναρωτιέται αν αυτό που έζησε ήταν όνειρο ή πραγματικότητα. Άραγε η τρίχα στα κλαδιά της τριανταφυλλιάς είναι από το δέρμα του Σαύρου; Σύμφωνα με τον Ισίδωρο Ζουργό η απάντηση θα δοθεί από τον αναγνώστη του παραμυθιού.


Ο Σάκης Σερέφας είναι γνωστός για το χιούμορ και την σκωπτική ματιά με την οποία περιβάλλει τα πράγματα. Αγαπάει την πόλη του και παραδίδει σ' όλους τους παιδαγωγούς ένα παραμύθι μέσα από το οποίο οι μαθητές μπορούν να λάβουν, με τρόπο ευχάριστο, χρήσιμες πληροφορίες για την ιστορική διαδρομή της Θεσσαλονίκης. Για την καταπληκτική εικονογράφηση του βιβλίου και για κάποιες παιδαγωγικές εφαρμογές-διάταξη φωτογραφιών που απεικονίζουν μνημεία της πόλης με βάση την χρονολογική τους σειρά)- μιλάει η εκπαιδευτικός από την Αθήνα, Βασιλική Νίκα. Όλα αυτά στην 6η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου, εδώ στη Θεσσαλονίκη.



*Ο Σάκης Σερέφας γεννήθηκε το 1960 στη Θεσσαλονίκη, όπου και ζει. Σπούδασε Μεσαιωνική και Νέα Ελληνική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εκτός από ποίηση και πεζογραφία, έχει εκδώσει μελέτες, μεταφράσεις και ανθολογίες. Ποιήματα και πεζά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και σουηδικά. Είναι μέλος της Εταιρίας Συγγραφέων. Εργάζεται ως ερευνητής στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.

Σάββατο, Μαΐου 23, 2009

Θα ΘΕΛΑΜΕ σ' αυτές τις εκλογές...

Κάποιοι να πουν ένα μεγάλο «ΟΧΙ» στα παραδοσιακά ΜΜΕ και κυρίως στην τηλεόραση.

Να πουν ένα μεγάλο «ΟΧΙ» στους παρουσιαστές και εκπομπάρχες της τηλεοπτικής αλητείας.

Να αρνηθούν κάθε πρόσκληση στα τηλεοπτικά στούντιο κρατικών και ιδιωτικών καναλιών.

Να τους δείξουν την απόλυτη περιφρόνησή τους. Να «φτύσουν» το γυαλί και τις κάμερες. Να τους δείξουν πως αυτό το ΤΣΙΡΚΟ δεν μπορεί να συνεχίσει να δίνει παραστάσεις και να μετατρέπει σαν την Κίρκη τους πάντες σε «νούμερα». Τουλάχιστον όχι με εκείνους.

Να καταλάβουν πως όσο συνεπής και αν είσαι, όσες προτάσεις και θέσεις αν έχεις, όσο κι αν δεν θέλεις να γίνεις καραγκιόζης και μαριονέτα, είσαι χαμένος από χέρι όταν βρεθείς στην Αρένα των ΜΜΕ. Πίθηκοι και ύαινες θα σε καταπιούν αμάσητο.

Θα ήθελα κάποιοι να τολμήσουν να πουν «ΟΧΙ» σε αυτή την θηριώδη εξουσία. Να τολμήσουν να αμφισβητήσουν τους επικοινωνιολόγους, τους ίματζ-μέικερς και τους θηριοδαμαστές των πολιτών που λένε, χρόνια τώρα, πως «αν δεν βγεις στο γυαλί δεν θα σε ψηφίσει ούτε η μάνα σου».
Λένε ψέματα.

Θα ήθελα να πουν «ΟΧΙ», όχι σνομπάροντας αλλά ως ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΣΗ!
Μια ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΣΗ που θα λέει «δεν συμμετέχω στο παιχνίδι σας γιατί εσείς κινείτε τα νήματα. Διότι εσείς κυβερνάτε!». Κι ΑΥΤΟ πρέπει να σταματήσει!
Και στο κάτω-κάτω μη σώσει και σε ψηφίσει καμιά μάνα σου αν περιμένει να την πείσεις μέσα από μια εκπομπή ή ένα τηλεοπτικό σποτ!

Θα ήθελα να κάνουν κι ένα ακόμη βήμα: Να απαγορέψουν στους δημοσκόπους να τους μετράνε! Μπορεί να γίνει! Κι ακόμη…
Να ζητήσουν από τον κόσμο να μην συμμετέχει σε καμιά δημοσκόπηση!

Προφανώς, μάταια περίμενα το μεγάλο «ΟΧΙ» και σε αυτές τις εκλογές και μάταια θα το περιμένω και στις επόμενες.
Οσο όμως αυτό το «ΟΧΙ» δεν ακούγεται, τόσο θα βουλιάζουμε. Τόσο θα επικρατεί η άποψη του «όλοι ίδιοι είναι».
Γιατί όσο παίρνεις μέρος στο στημένο παιχνίδι, τόσο γίνεσαι μέρος του προβλήματος!


Υ.Γ. Υπάρχουν κι άλλα Μέσα, πλέον, διάβολε!
Παλιά και Νέα!

________________________________
Αναδημοσίευση χωρίς δεύτερη σκέψη από το μπλογκ του ANemos.

Κυριακή, Μαΐου 17, 2009

ΡΕΝΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ


Αναγνωρίζουμε την υλική πραγματικότητα ανακαλώντας εντός μας και εξαιτίας αυτής της πραγματικότητας εικόνες απροσδόκητες και τυχαίες.Τα στοιχεία της επιφάνειας ενός αντικειμένου μας παραπέμπουν στην ιδέα αυτού του αντικειμένου. Η επιφάνεια για την οποία μιλάμε αποτελεί πεδίο επίδρασης των νοητικών και ψυχολογικών μηχανισμών ενός ανθρώπου που προβάλλει πάνω της τις δικές του φαντασιακές εικόνες. Η Ρένα Παπασπύρου στην έκθεσή της, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, δίνει πολλή μεγάλη σημασία στους συνειρμούς*. Για τη σειρά της Baalbeks (τέσσερα έργα της σειράς παρουσιάζονται στην έκθεση) η Ρένα Παπασπύρου λέει:

«Το καλοκαίρι του 1986 είδα μια έγχρωμη φωτογραφία του ναού του Baalbek και αποτοίχισα τους ρόδινους τοίχους ενός καμένου σπιτιού στα Μελίσσια. Το αλλοιωμένο από φωτιά χρώμα , τα κατακόρυφα ίχνη από τρεξίματα της βροχής με παρέπεμπαν στις κατακόρυφες κολόνες , στα ανάγλυφα και στα χρώματα». Η φωτογραφία συνδέεται με τον ναό. Η αναπαράσταση της Παπασπύρου δεν αναφέρεται στα πραγματικά στοιχεία του ναού αλλά σε όλα αυτά τα στοιχεία που προκύπτουν από την «επεξεργασία» της φωτογραφίας. Η Παπασπύρου επεμβαίνει στην φωτογραφία με την δύναμη των συνειρμών της και την δημιουργική φαντασία. Αποδίδει όγκο με φριγκοπόρ, πανί και χρώμα στην αποτοιχισμένη επιφάνεια και τα αποτελέσματα είναι ομολογουμένως εντυπωσιακά. Οι περισσότερες αποτοιχισμένες επιφάνειες είναι μεγάλες .Την Δευτέρα 15 Οκτωβρίου 1979, στην οδό Στίλπωνος 7, πραγματοποιείται αποτοίχιση σε ερείπια. Χάρη στις φωτογραφίες του Γιάννη Μίχα παρακολουθούμε την καλλιτέχνιδα με γάντια, πινέλο, σφυρί και κόλλα να εφαρμόζει την τεχνική της αποτοίχισης και να αφαιρεί μεγάλες επιφάνειες τοίχων. Ακολουθεί στην αίθουσα τέχνης ,«Δεσμός», έκθεση με τις αποτοιχισμένες επιφάνειες και κείμενα της κριτικού Έφης Στρούζα.

Στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης έχουν περίοπτη θέση οι «Φωτιές στην πόλη»(αποτοιχισμένη επιφάνεια, προσθήκη με πανί, χρώμα, ηλεκτρικό φως) και ο «Τοίχος» (εγκατάσταση 12 τ.μ. με διαστάσεις 2,75 μέτρα ύψος, 4,80 μέτρα η μακρά πλευρά και 0,80 η στενή) με αποτοιχισμένες επιφάνειες από την περιοχή Ψυρρή της Αθήνας και από το Λαύριο. Η Ρένα Παπασπύρου αναγνωρίζει σε αυτόν τον μεγάλο τοίχο 200 εικόνες που σχεδιάζει το περίγραμμά τους με μολύβι. Εκτός από τους τοίχους η Παπασπύρου δουλεύει με μωσαϊκές πλάκες(εντυπωσιακά είναι τα φωτογραφικά πορτραίτα σε πέντε σιδερένια τραπέζια), με λαμαρίνες, τσιμέντο και με αλουμίνιο.

Η Παπασπύρου αναζητά τις αρχετυπικές εικόνες. Οι προβληματισμοί της σχετικά με την εικόνα είναι διαρκείς. Διερωτάται: «Τι γίνεται όταν μια εικόνα παραλλαχτεί πολλές φορές και επαναληφθεί ακόμα περισσότερες; Γίνεται μια μη-εικόνα; ή μια εικόνα παραμύθι, μια εικόνα που προτείνει ιστορίες». Ο έναστρος ουρανός, που σύμφωνα με τον Μπασελάρ αποτέλεσε το πρώτο πεδίο που ο άνθρωπος προσπάθησε να οργανώσει φαντασιακά, θα μπορούσε να ‘ναι μια εικόνα παραμύθι που προτείνει ιστορίες μέσα από τις 74 ψηφιακά επανασχεδιασμένες έτοιμες εικόνες της καλλιτέχνιδας πάνω σε σκαναρισμένη μωσαϊκή πλάκα. Επίσης, οι διαδοχικές εικόνες από ψηφιακά επεξεργασμένο video clip με διάρκεια 8 λεπτά (θέμα: Ο πραγματικός χρόνος) μου θυμίζει πολύ τον Κρυμμένο Άνθρωπο (P.B. Porter, The American journal of Psychology ,τομ. 67, σελ.550, 1954), αυτό το σύνολο από άσπρα και μαύρα κομμάτια που δεν έχουν συγκεκριμένη μορφή, αλλά, ωστόσο, μέσα από την επαναλαμβανόμενη παρατήρηση αυτής της άμορφης εικόνας είναι δυνατόν να αναδυθεί η μορφή ενός γενειοφόρου ανθρώπου.

Η Ρένα Παπασπύρου αναπαράγει τα λόγια του P.Eluard: «Η απόλυτη ορατότητα με τυφλώνει». Η καλλιτέχνιδα παραδίδει την κοπιαστική εργασία της στους συνειρμούς, τη γόνιμη φαντασία και την προσωπική ερμηνεία του επισκέπτη. Μας λέει πως το βλέμμα μας έχει ανάγκη από μια βαθύτερη παιδεία για την «ανάγνωση» των εικόνων. Στον διαπερατό κόσμο της εικονικής πραγματικότητας δεν ξέρουμε την τύφλα μας…


*Ψυχολογικός μηχανισμός που βασίζεται στις τρεις θεμελιακές σχέσεις (ή «νόμους») της ομοιότητας, της αντίθεσης και της χωροχρονικής συνοχής, διαμέσου του οποίου ανακαλείται στη μνήμη ή αποκτιέται μια γνώση, ιδέα, στάση (Θέματα Διδακτικής, Αλμπέρτο Αλμπέρτι, εκδ.GUTENBERG,1986).



Κυριακή, Μαΐου 03, 2009

ΤΑ ΠΡΟΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΜΟΡΑΛΗ

video

Tα προσχέδια ενός ζωγράφου είναι οι πρώτες απόπειρες να μορφοποιήσει τις ιδέες του. Πολλές φορές είναι πιο ενδιαφέροντα από τους ολοκληρωμένους πίνακες ζωγραφικής.Τα περιγράμματα αχνοφαίνονται και οι γραμμές δεν είναι ακόμα σίγουρες. Ο ζωγράφος πειραματίζεται με τα χρώματα και τα υλικά.Τα 225 προσχέδια του Μόραλη- παρουσιάζονται στο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης- μας δείχνουν τη δουλειά και την προεργασία που απαιτείται για την απόδοση οριστικής μορφής σε έναν ολοκληρωμένο πίνακα του συγκεκριμένου ζωγράφου. Διαβάζουμε στον ενημερωτικό κατάλογο πως τα 225 προσχέδια έχουν ταξινομηθεί ανά τις δεκαετίες του 1930, 1940. 1950, 1960, 1970, 1980 και 1990. Την πρώτη δεκαετία βλέπουμε τον Μόραλη να δουλεύει με μελάνι, υδατογραφίες και μολύβι τις τοποθεσίες της Μυκόνου, τον σιδερά με την κόρη του , το Βαρελάδικο και το Μεγάλο Καμίνι της Ύδρας(1936). Αυτήν την περίοδο ο Μόραλης νιώθει την ανάγκη για συνθέσεις. Η εικόνα ενός πίνακα αποδίδεται καλύτερα με δουλειά πάνω στα επιμέρους στοιχεία αυτής της εικόνας.Τα προσχέδια που είναι παραπάνω από ένα δίνουν τη δυνατότητα στον καλλιτέχνη να συγκρίνει, να αφαιρέσει, να συνδυάσει και να αποφασίσει οριστικά για την μορφή και το περιεχόμενο αυτού που θα ζωγραφίσει.Την ίδια περίοδο βλέπουμε προσχέδια για νωπογραφίες και έγχρωμες ξυλογραφίες.Το 1942 ο ζωγράφος δουλεύει με μελάνι και υδατογραφία το προσχέδιο "Από τον κήπο του σπιτιού της Κηφισιάς". Το 1948 τις μακέτες (σύνθεση τεσσάρων σχεδίων σε χαρτόνι) για το Αναγνωστικό της Δ' Δημοτικού "Τα Ψηλά Βουνά" του Ζαχαρία Παπαντωνίου και το 1949 την "Μορφή" με αραιωμένο μελάνι.Το μαγαζί στην παραλία και την προκυμαία της Αίγινας, το ίδιο το νησί της Αίγινας δεν μοιάζουν τόσο με προσχέδια όσο με τελειωμένους πίνακες ζωγραφικής. Αν καταλαβαίνω καλά, η μελέτη για την Σύνθεση Α' του πήρε κοντά στα 9 χρόνια (1948-1959). Στο πρώτο προσχέδιο η γυναίκα κάθεται στην καρέκλα και ακουμπάει με την παλάμη της το μάγουλό της. Φαίνεται να συγκρατεί έτσι το βάρος του κεφαλιού της και μοιάζει να βρίσκεται σε στάση ξεκούρασης. Στο δεύτερο προσχέδιο υπάρχει ελάχιστο χρώμα στο περίγραμμα του κάδρου και στην καρέκλα πίσω και πάνω στο τραπέζι. Στην τρίτη μελέτη το φόντο είναι κοκκινωπό και προστίθεται ένα άλλο άτομο που ανοίγει την πόρτα για να φύγει. Η γυναίκα στα δύο τελευταία προσχέδια έχει έντονα μαύρα μαλλιά.Το 1955 ο Μόραλης δουλεύει με παστέλ το "Πάσχα" και με μελάνι τα "Αγάλματα στον Κήπο". Εντυπωσιακή είναι η εικονογράφηση του ημερολογίου 1957 για την ΑΓΕΤ. Σε αυτά τα σχέδια έχουμε απεικόνιση των μορφών του Ηρακλή, του Κένταυρου, της Αυγής και της Ιππόλυτης. Ο ζωγράφος τα δουλεύει με τέμπερες. Επίσης, το 1957 έχουμε τις μακέτες κουστουμιών για το θεατρικό έργο του Π.Πρεβελάκη "Στα χέρια του ζωντανού θεού".Το 1968 ο Μόραλης δουλεύει με αυγοτέμπερες το τρίπτυχο "Επιθαλάμιο".Το 1976 τον απασχολεί πολύ το "Νησί".Το 1980 έχουμε τα προσχέδια για την "Παρουσία", "Έρως", "Απώθηση" και το 1982 για τον "Διάλογο".

video

Το "Ερωτικό" είναι μια σειρά από προσχέδια που φτιάχνει σε διάστημα, τουλάχιστον, τριών χρόνων. Θα ήθελα να τελειώσω την αναφορά μου στα προσχέδια του Μόραλη με λίγα από τα λόγια του επιμελητή και σχεδιαστή της έκθεσης, Διονύση Καψάλη:

Δεν ξέρω αν υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που πιστεύουν ότι "η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο", όπως έγραφε κάποτε ο βασανισμένος Ντοστογιέφσκι.Είναι πράγματι πολύ αργά στον κόσμο για να ξανακερδίσουμε αυτήν την πίστη.Δεν είμαστε όμως λίγοι όσοι στα έργα του Μόραλη βλέπουμε μια τέχνη πεισματικά ανθρωποκεντρική και βαθιά αλληλέγγυη με τη λαχτάρα του ανθρώπου να αγγίξει κάποτε , έστω και στα όνειρα, και μέσα από τη συνείδηση του πόνου, της φθοράς και της θνητότητας, την ομορφιά της ζωής.Αυτός είναι ο δρόμος του Μόραλη , σαφής ,ελικρινής και ζωγραφικά άρτιος.Υπάρχουν ασφαλώς και άλλοι, εξίσου έγκυροι, εξίσου αυθεντικοί.Ο καθένας είναι ελεύθερος να διαλέξει τον δικό του.


Υ.Γ 1 "Ευτυχώς, δεν υπάρχει κίνδυνος να καταλάβουν". ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ , Λ Ε Ω Ν Ι Δ Α Χ Ρ Η Σ Τ Α Κ Η. Διαβάστε οπωσδήποτε το ποστ του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη για το αντίο σε έναν φίλο!

Υ.Γ 2 Σαν σήμερα, πριν τρία ακριβώς χρόνια, ξεκίνησα το ιστολόγιο ΜΕΣΟΚΟΣΜΟΣ. Μέχρι τώρα έχω γράψει 587 κείμενα. Κάποια στιγμή θα μιλήσω και γι' αυτήν την εμπειρία!