Παρασκευή, Απριλίου 02, 2010

ΧΟΥΑΝ ΜΙΡΟ (2)

(Από την έκθεση για τον Μιρό στο Ινστιτούτο θερβάντες στην Αθήνα)

Στην πάλη με τα στοιχεία της Φύσης, την φωτιά, τον αέρα, το νερό, υπήρξε μαχητικός δημιουργός που σεβάστηκε όσο κανείς άλλος τους φυσικούς ρυθμούς της ζωής.Ο ανθρωπισμός του δεν τον εμπόδιζε να αντιπαθεί τους γραφειοκράτες που τους θεωρούσε ανάχωμα στην προσπάθεια του ανθρώπου να παραμείνει άνθρωπος. Για τον Χουάν Μιρό "ο άνθρωπος να παραμένει άνθρωπος" αποτελούσε το ύψιστο καθήκον. Τους γείτονες τους θεωρούσε ενοχλητικούς και γιʼ αυτό επιθυμούσε οι τόποι δημιουργίας να είναι ησυχαστήρια και καταφύγια από την «τραγωδία που τον περιτριγύριζε».Το καλλιτεχνικό του εργαστήριο ήταν άβατο ακόμη και για τα αγαπημένα του πρόσωπα. Μια φορά καταγράφεται η επίσκεψη ενός εγγονού του που άλλαξε την θέση ενός μολυβιού και ο Μιρό χωρίς να χάσει χρόνο το επανατοποθέτησε στην αρχική του θέση (Γιούλη Επτακοίλη, εφημ.Καθημερινή).Εκεί στο εργαστήριο δούλευε απερίσπαστος. Η διατροφή του ήταν λιτή και η ζωή του σχεδόν ασκητική.

Ήταν μονογαμικός σε αντίθεση με τον πολυγαμικό Πικάσο που δεν έχανε ευκαιρία να τον πειράζει γι' αυτήν του τη στάση. Ο Νταλί τον αποκαλούσε χωριάτη. Αυτός ο χωριάτης είχε μια τρομακτική παραγωγή πρωτότυπης εργασίας -υπολογίζεται πάνω από 100.000 έργα. Ο Μιρό ξεκινούσε την εργασία του νωρίς το πρωί και το απόγευμα έβλεπε αυτά που έκανε. Τον ενδιέφερε να είναι σε καλή κατάσταση η υγεία του και αδιαφορούσε προκλητικά για την συσσώρευση χρημάτων και φήμης. Η πορεία του ήταν μια πορεία προς την ανωνυμία. Τον δελέαζε η τοιχογραφία γιατί «αυτή απαιτούσε ανωνυμία». Ο Μιρό πίστευε πως οι πράξεις ενός ανθρώπου που διαθέτει Πρόσωπο είναι πράξεις οικουμενικές. Αυτός λοιπόν ο πολυτάλαντος και βραβευμένος ζωγράφος ήθελε να περνάει απαρατήρητος και μη αναγνωρίσιμος. Κάποια φορά ,χαρακτηριστικά, πήγε να του πάρει συνέντευξη ένας δημοσιογράφος που δεν τον ήξερε ούτε κατʼ όψιν. Ο Μιρό επωφελήθηκε της άγνοιας του δημοσιογράφου και τον παραπλάνησε αφού του συστήθηκε ως «ο κηπουρός του Μιρό». Η ενασχόλησή του με την τέχνη ήταν μια αγροτική εργασία και τα έργα του ήταν σπόροι που έψαχναν γόνιμο έδαφος για να φυτρώσουν και να καρπίσουν. Ο ίδιος δεν αποδεχόταν πως ανήκε στους καλλιτέχνες της αφηρημένης ζωγραφικής. Περισσότερο θεωρούσε τον εαυτό του δημιουργό παραστατικής ζωγραφικής. Κατά την διάρκεια του βίου του αντιλαμβανόταν πολύ καλά την τρομερή εξέλιξη που είχε η ζωγραφική του. Απέφευγε να παραφορτώνει με λεπτομέρειες τα έργα του και αυτό γιατί πίστευε πως η ανάδειξη των λεπτομερειών γίνεται πάντα σε βάρος της φαντασίας. Η οριστική αποτύπωση της μορφής ήταν αποτέλεσμα ενός μακροχρόνιου προβληματισμού, ένας ιδανικός συνδυασμός στοχασμού και αυθόρμητης δημιουργικής παρόρμησης πάνω στα προσχέδια των έργων του.

Το μνημειώδες έργο του υπήρξε «ένα ποίημα που ο Μιρό ως ζωγράφος το μελοποίησε». Θέλησε να πει τα περισσότερα με τα λιγότερα λόγια, να καταγράψει τις υψηλότερες εντάσεις με τα πιο λιτά μέσα, να απεικονίσει τον τεράστιο κόσμο μας με τον μικρότερο αριθμό χρωμάτων και σχημάτων. Έλεγε πως «η σιωπή είναι η απόρριψη του θορύβου». Κουρνιασμένος σε αυτήν την σιωπή αναζητούσε και συγκινούνταν από «το απρόβλεπτο που προκαλεί σοκ».Του άρεσε να παρακολουθεί καβγάδες δίχως να συμμετέχει ποτέ σε αυτούς. Ίσως διαισθανόταν πως οι καβγάδες ως διαταραχές του θυμικού, ως στιγμιαίες εκρήξεις πάθους επέφεραν στον ψυχισμό των ανθρώπων την ισορροπία που αυτός κατακτούσε μέσα από το ολοκληρωτικό δόσιμο στην τέχνη. Για τον Μιρό δεν ίσχυε πως δύο και δύο κάνουν τέσσερα. Μια τέτοια λογιστική καρδιά δεν θα μπορούσε να χτυπάει στα εσώψυχα του ζωγράφου. Έλεγε πως « μπορείς να βλέπεις έναν πίνακα επί μια εβδομάδα και να μην τον θυμάσαι και να βλέπεις έναν πίνακα για μια στιγμή και να τον θυμάσαι για όλη σου την ζωή». Του άρεσε να ζωγραφίζει και να μεταμορφώνει μεγάλες επιφάνειες έξω στην φύση ακόμη και αν ήξερε πως αυτή η εργασία του κινδυνεύει να χαθεί από την επέλαση των στοιχείων της φύσης. Αυτό ακριβώς το πείσμα και η μαχητικότητα ενάντια στην ματαιότητα που συνοδεύει όλες τις δημιουργικές πράξεις είναι αυτό που θα λέγαμε χαρμόσυνο πένθος. Να ξέρεις πως όλα πεθαίνουν αλλά εσύ να πασχίζεις να τους αποδώσεις την μέγιστη παράταση ζωής…

Καλή ανάσταση σε όλους!


Υ.Γ. Στην έκθεση προβάλλεται και ένα ντοκιμαντέρ για τον Μιρό σε μετάφραση της Κατερίνας Σπάθη.

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα