Πέμπτη, Ιουνίου 02, 2011

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ

Ο πρόλογος της καλοκαιρινής γιορτής στο νηπιαγωγείο. Το θέμα είχε να κάνει με τα παλιά επαγγέλματα, την βιοπάλη  και την  ψυχαγωγία της εργατικής τάξης στην πόλη μας:


Ο αιώνας που πέρασε χαρακτηρίζεται από τα σημαντικά γεγονότα των δυο ολέθριων Παγκοσμίων Πολέμων.Λαοί κατακτιούνται,χώρες καταστρέφονται και χιλιάδες άνθρωποι εγκαταλείπουν τις πατρογονικές τους εστίες για να μεταναστεύσουν σε άλλες χώρες. Η τεχνολογική πρόοδος προκαλεί αλματώδεις αλλαγές στη ζωή του ανθρώπου και στον πολιτισμό.Παραδοσιακές ασχολίες και επαγγέλματα χάνονται οριστικά ή αλλάζουν μορφή.
 
Η Θεσσαλονίκη δεν μένει ανεπηρέαστη από τις εξελίξεις. Οι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία και την Θράκη είναι καινούριο εργατικό δυναμικό και η πυρκαγιά του 1917 επιδεινώνει το στεγαστικό πρόβλημα της πόλης. Υπολογίζεται πως μετά την πυρκαγιά οι άστεγες οικογένειες φτάνουν τις 14.200 (Ευάγγελος Χεκίμογλου, συγγραφέας). Εφτά στους δέκα μισθωτούς μένουν χωρίς απασχόληση. Χρειάζεται να περάσει πολύς καιρός για να αποκατασταθεί η ομαλότητα στην καθημερινή ζωή των Θεσσαλονικέων.

Τον Απρίλιο του 1923 απογράφεται το σύνολο των προσφύγων. Οι πρόσφυγες προτιμούν να διαμένουν σε άθλιες συνθήκες στο κέντρο της πόλης γιατί αυτό βολεύει τις προσπάθειές τους για εξεύρεση εργασίας. Το κράτος για να επιλύσει το στεγαστικό πρόβλημα παραχωρεί φτηνή γη στους πρόσφυγες και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επέκταση της πόλης σε περιοχές που δεν είχαν ως τότε χρησιμοποιηθεί για οικιστική χρήση. Ο κρατικός παρεμβατισμός εξασφαλίζει υπερεπάρκεια κατοικιών αλλά αυτό κοστίζει στην τοπική οικονομία. Το 1924 εμφανίζονται τα ταξί, τα πρώτα, δηλαδή, επαγγελματικά οχήματα μεταφοράς.

Ο κύριος όγκος της εργατικής τάξης στην Μακεδονία και Θράκη είναι καπνεργάτες που διαδραματίζουν σοβαρό ρόλο στην κοινωνική-οικονομική ζωή του τόπου(Αλέξανδρος Δάγκας, Ιστορικός). Η σκληρή εργασία, τα εξαντλητικά ωράρια, η κόπωση που οδηγεί σε αναπηρίες και θανάτους, οι απολύσεις και η μαζική ανεργία, η παιδική εργασία που είχε γενικευτεί, η κακή διατροφή συνδιαμορφώνουν το κλίμα κάτω από το οποίο διαβιεί η εργατική τάξη.

Ο κύριος όγκος του πληθυσμού της πόλης είναι φτωχός. Όλοι πηγαίνουν τα παπούτσια τους στον τσαγκάρη για επιδιόρθωση και γυρίζουν ανάποδα τα ρούχα τους αφού δεν διαθέτουν χρήματα για καινούριες αγορές. Οι προσωπικοί δεσμοί είναι ισχυροί και όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους. Τα χρόνια από το 1930 μέχρι το 1939 οι εργάτες ζουν μέσα σε ένα ασταθές πολιτικό κλίμα. Η ανασφάλεια οδηγεί τους εργάτες να αποταμιεύουν για τις δύσκολες στιγμές(Λεωνίδας Ζησιάδης, συγγραφέας).

Μέχρι το 1935 δεν υπάρχουν κομμωτήρια γυναικών στην Θεσσαλονίκη. Το εμπόριο διεξάγεται με τα ιστιοφόρα που είναι παρατεταγμένα κατά μήκος της παραλίας. Αρκετοί από τους εργάτες μετακινούνται με την θαλάσσια συγκοινωνία. Οι κινηματογράφοι και τα θέατρα κοστίζουν ακριβά. Για τον φτωχό εργαζόμενο μόνη διέξοδος είναι οι ταβέρνες όπου βρίσκει παρηγοριά στο ποτήρι το κρασί (Κώστας Τομανάς, Οι Ταβέρνες της παλιάς Θεσσαλονίκης, εκδ.Εξάντας).

Η πόλη είχε ανέκαθεν κατοίκους φασαριόζους, καλαμπουρτζήδες που χαίρονταν την μουσική. Στις ταβέρνες την πρώτη θέση έχουν η κιθάρα και το ξεχασμένο σήμερα μαντολίνο. Αλλά και η λατέρνα ξεσηκώνει με τους ήχους της και ανάβει το κέφι των θαμώνων. Οι φάρσες ήταν καθημερινές και οι καντάδες πολύ συχνές παρ’όλες τις απαγορεύσεις της αστυνομίας και τις διατάξεις περί νυχτερινής ησυχίας. Οι καντάδες δεν γίνονταν στα παράθυρα των κοριτσιών για να μην τις υποπτευθούν οι γονείς τους.

Η ζωή στην Θεσσαλονίκη επηρεάστηκε από τους φτωχούς πρόσφυγες και από την πλούσια εβραϊκή τάξη με τους γιατρούς , επιστήμονες και μεγαλεμπόρους. Όλοι αυτοί, μαζί με τους γηγενείς Θεσσαλονικείς, κατοίκησαν σε γειτονιές με διαφορετικές συνήθειες και κουλτούρες. Μια κοινή ταυτότητα των γειτονιών αρχίζει να διαφαίνεται στα μέσα του 20ού αιώνα (Πάνος Θεοδωρίδης, εφημερίδα Αγγελιοφόρος, 10/5/2011.)
Όπως και να έχει, κάθε γειτονιά και κάθε γενιά θέλει να πει το δικό της τραγούδι, να αρθρώσει τη δική της λέξη, να εκπέμψει τις προσωπικές της αγωνίες και, τέλος, να στήσει το δικό της γλέντι (συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης). Την σημερινή γιορτή πρέπει να την δείτε σαν το γλέντι που έστησαν για όλους εσάς τα νήπια του Ολοημέρου Νηπιαγωγείου.Το χειροκρότημα τους αξίζει από πριν!

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα