Δευτέρα, Ιουλίου 25, 2011

ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΤΙΚΟ ΔΙΗΓΗΜΑ


(Τάσος Καλούτσας, Βασίλης Τσιαμπούσης, Κοσμάς Χαρπαντίδης, με συντονίστρια τη Μικέλα Χαρτουλάρη)
Στην εκφώνηση μιας πρόχειρης λίστας που περιλαμβάνει  τους βορειοελλαδίτες διηγηματογράφους  Χριστιανόπουλο, Καζαντζή, Σφυρίδη, Μάρκογλου, Λαχά, Τότλη και Σοφία Νικολαϊδου παρεμβαίνουν οι Καλούτσας, Τσιαμπούσης και Χαρπαντίδης και εμπλουτίζουν την λίστα με τα ονόματα των Κοσματόπουλου, Σκαμπαρδώνη, Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου και Τόλη Νικηφόρου. Είμαστε στην φετινή Διεθνή Έκθεση Βιβλίου και στην εκδήλωση για το βορειοελλαδίτικο διήγημα. Προσκεκλημένοι οι τρεις διηγηματογράφοι Καλούτσας, Τσιαμπούσης και Χαρπαντίδης. Απών από τη συζήτηση που συντονίζει η Μικέλα Χαρτουλάρη είναι ο ασθενής Ηλίας Παπαμόσχος από την Καστοριά.

Η πρώτη ερώτηση στην οποία απαντούν οι διηγηματογράφοι είναι στο κατά πόσο σχετίζεται η μικρή φόρμα με τον τόπο στον οποίο κατοικούν. Επίσης, γιατί ενώ είναι καλοί συγγραφείς δεν δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους στη συγγραφή μυθιστορημάτων. Ο Καλούτσας απαντά λέγοντας πως θέλει να ελέγχει τις ιστορίες που γράφει και το μυθιστόρημα είναι μια "παραδοσιακή γραφή που βρίσκεται σε εξέλιξη". Προφανώς, ο συγγραφέας εννοεί πως η μεγάλη έκταση των κειμένων δεν είναι απολύτως ελεγχόμενη από πλευράς του. Μέσα από το έργο του αδιαφορεί για τον κοσμοπολιτισμό και για τις διαφορετικές κουλτούρες. Επιθυμία του είναι να παρουσιάζει την επαρχία -για την Χαρτουλάρη η επαρχία έχει αρνητικο πρόσημο και προτιμά την λέξη περιφέρεια- με σύγχρονο βλέμμα. Όπως λέει ο ίδιος δεν "φιλοδοξεί να απεικονίσει τη ζωή σφαιρικά". Τις ιστορίες του τις περνάει μέσα από ένα δραματικό και συναισθηματικό φίλτρο. Δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στον ήρωα και στην εσωτερική δράση και όχι τόσο στην πλοκή. Θεωρεί πως η ψυχογραφικές λεπτομέρειες είναι αυτές που δίνουν ώθηση στην εξέλιξη της υπόθεσης. Η εποχή μας, καταλήγει, δεν χρειάζεται παραμυθάδες αλλά ντομπροσύνη. Δεν υπάρχει σκοτεινιά αλλά ρέουσα γραφή. Υπάρχει  συνδυασμός "ρεαλιστικής γραφής και συνειρμικής σκέψης που οδηγεί σε εκφραστικά σύνολα".

Ο Τσιαμπούσης αναφέρει πως νιώθει περίκλειστος στον τόπο του και οι περιορισμένες εμπειρίες του βολεύονται καλύτερα στην μικρή φόρμα των διηγημάτων. Ο συγγραφέας θέτει και μια δεύτερη παράμετρο: Οι συγγραφείς που βρίσκονται μακριά από το κέντρο -προφανώς εννοεί των αποφάσεων- γράφουν διηγήματα για να μπορούν να τα δημοσιεύουν στα λογοτεχνικά περιοδικά και έτσι να δηλώνουν την παρουσία τους. Δεν αποδέχεται τον όρο "επαρχιώτης συγγραφέας" και δεν συμφωνεί πως ο χώρος μπορεί να καθορίζει το συγγραφικό έργο. Στόχος του είναι να μεταφέρει συγκινήσεις της στιγμής και συναισθήματα που γεννιούνται αστραπιαία. Λέει πως ο διηγηματογράφος στηρίζεται περισσότερο στην πρόσληψη και λιγότερο στην φαντασία. Τα διηγήματά του διαθέτουν χιούμορ που φτάνει ως τα όρια της ειρωνείας. Για την ειρωνεία λέει πως είναι άμυνα που πηγάζει από το παράλογο της ζωής.

Ο Χαρπαντίδης διατυπώνει εμφατικά πως η μικρή φόρμα δεν έχει σχέση με τον τόπο. Κάτι τέτοιο, συνεχίζει, θα περιόριζε την δυναμικότητα του συγγραφέα. Μιλάει για "οικουμενικό στίγμα" και για συγγραφείς που ανήκουν σε έναν ευρύτερο χώρο που υπερβαίνει το στενό περιβάλλον στο οποίο ζούν και δημιουργούν. Εκθειάζει τον Χατζητάτση. Πιστεύει πως η επιβίωση μερικών, έστω, διηγημάτων είναι μια επιτυχία και ηθική δικαίωση του συγγραφέα. Στόχος του είναι να εξασφαλίσει τη συνέχεια της παράδοσης. Είναι απολύτως εξοικειωμένος με τα πρόσωπα των αλλοδαπών και όλων αυτών που θεωρούνται ξένοι. Δεν έχει το άγχος της καταξίωσης . Η παραγωγή λίγων βιβλίων είναι μια συνειδητή πράξη και ,τέλος, μιλάει όταν έχει κάτι να πει. 

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα