Σάββατο, Σεπτεμβρίου 03, 2011

ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ-ΤΟΛΗΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ

Στην εκπομπή που αγαπάει το βιβλίο, ο οικοδεσπότης Στέλιος Λουκάς προσκαλεί τον Τόλη Νικηφόρου (η εκπομπή πρέπει να ήταν περσινή και προβλήθηκε σε επανάληψη). Αφορμή για αυτήν την πρόσκληση είναι το μυθιστόρημα του Νικηφόρου «Έρημο νησί στην άκρη του κόσμου». Ο τίτλος ,ασφαλώς, είναι αλληγορικός και υπονοεί την μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η άκρη του κόσμου είναι ένας γεωγραφικός προσδιορισμός και το έρημο νησί είναι ο αποξενωμένος άνθρωπος. Ο υπερτονισμός του απομονωτισμού -και άκρη του κόσμου και έρημο νησί- είναι το κεντρικό θέμα γύρω από το οποίο ξετυλίγεται η μυθιστορηματική γραφή του Τόλη Νικηφόρου. Για τον συγγραφέα και ποιητή, η μοναξιά θεριεύει και αποτελεί «την χειρότερη κατάσταση στην οποία μπορεί να περιέλθει ο άνθρωπος».Ο Νικηφόρου αντλεί στοιχεία της πραγματικότητας και τα αναμιγνύει με τα στοιχεία της φαντασίας. Κάθε μυθιστόρημα είναι αποτέλεσμα της διαλεκτικής μεταξύ της πραγματικότητας και της φαντασίας και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να είναι καθαρά αυτοβιογραφικό ή καθαρά φανταστικό. Αγαπημένη πρακτική του ποιητή είναι να περιγράφει πραγματικά πρόσωπα μέχρι εκείνου του σημείου που θα αναλάβει η Φαντασία να τα εμπλουτίσει με τα δικά της στοιχεία. Ο ζωγράφος Ντίνος Παπασπύρου, η Αλκμήνη και ο Φάνης είναι πραγματικά πρόσωπα. Η Αλκμήνη είναι μια γυναίκα με δύο παιδιά που γνωρίζεται με τον Φάνη σε έκθεση ζωγραφικής του Παπασπύρου και ενδίδει σε έναν έρωτα κεραυνοβόλο. Ο συγγραφέας αφήνει τους ήρωες να ζήσουν το πάθος τους επιλέγοντας μέσα σε ελάχιστα λεπτά να υπερβούν και να διαλύσουν τις συμβάσεις. Καλώς ή κακώς, το συμβατικό πλαίσιο του γάμου δεν μπορεί να εγγυηθεί στους συμβαλλόμενους την ορθή διαχείριση των ενοχών και τη σωστή αντιμετώπιση των ενδοψυχικών συγκρούσεων που κρατάνε από την παιδική τους ηλικία. Η Αλκμήνη και ο Φάνης συνδιαλέγονται με το πάθος και όχι με την λογική. Δημιουργούν τις δικές τους αξίες και δεν συμμορφώνονται με τις αξίες που έχουν διαμορφωθεί με το πέρασμα των χρόνων από ένα ,ενδεχομένως, απαίδευτο κοινωνικό σώμα. Για την παντρεμένη Αλκμήνη τα πράγματα πρέπει να είναι πιο σοβαρά. Αν ο γάμος βιώνεται ως ένα αγχογόνο γεγονός που σε καλεί διαρκώς να ασκείς έλεγχο στoν μικρόκοσμο της οικογενειακής ζωής, τότε η παντρεμένη γυναίκα θέλει να αφεθεί και να γίνει έρμαιο του πάθους της. Από την μία διαλύει «την κοινωνία γάμου» και από την άλλη, ενδόμυχα, θέλει να την διατηρήσει προκειμένου να ζήσει το δυνατό της πάθος μέσα σε ένα περιβάλλον που της εξασφαλίζει μια ορισμένη ασφάλεια. Η τάση για ανεξαρτησία και αυτονομία είναι αδιαχώριστη από την τάση για εξάρτηση και προσκόλληση.

Έτσι αντιλαμβάνομαι την συζήτηση για το μυθιστόρημα ανάμεσα στον Τόλη Νικηφόρου και τον Στέλιο Λουκά. Ο Λουκάς μοιάζει να μην συμφωνεί με την τροπή που παίρνουν τα γεγονότα και θα επιθυμούσε η Αλκμήνη να δείξει αυτοσυγκράτηση και να σεβαστεί το θεσμό του γάμου. Ωστόσο, ο γάμος μέσα από τις σελίδες του βιβλίου πρέπει να παρουσιάζεται ως ένας αλλοτριωμένος θεσμός.

 Στην συνέχεια της κουβέντας ο Τόλης Νικηφόρου, πιστός και αφοσιωμένος στις αριστερές του ιδέες , ασκεί κριτική στην «αποχαλινωμένη καταναλωτική κοινωνία» και στους ανθρώπους που έχουν μετατρέψει το αυτοκίνητο από «εργαλείο ελευθερίας κίνησης σε φετίχ που έχει καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον». Επίσης, στέλνει μήνυμα πως η μοναξιά δεν είναι η φυσική τάξη πραγμάτων και πως οι άνθρωποι είναι προορισμένοι να δημιουργούν δεσμούς αλληλεγγύης και συντροφικότητας. Αυτός, ίσως, είναι ένας από τους λόγους που ο Νικηφόρου ασκήθηκε επί μακρόν στις συγγραφικές παύσεις και αποστασιοποιήθηκε «από πολιτιστικά κατεστημένα και εξουσίες» (Κώστας Ριζάκης, διευθυντής του περιοδικού Πάροδος). Ναι, η Αριστερά και όχι η «εξουσιαστική Αριστερά»(Περικλής Κοροβέσης, Ελευθεροτυπία, 3/9/2011) μπορεί να κάνει τον κόσμο καλύτερο. Μια Αριστερά των ποιητών, των καλλιτεχνών, των διανοουμένων και όλων των "κολασμένων" που αντιστέκονται σθεναρά  στην ματαιοδοξία και την απληστία όλων αυτών που τσαλαβουτάνε στα "βρωμερά βαλτόνερα της εξουσίας"...

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα