Κυριακή, Οκτωβρίου 16, 2011

ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ- ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ


 Βλέποντας στην τηλεόραση τον Αργύρη Χιόνη θυμήθηκα την καλύβα του Βιτγκενστάιν που ήταν σύριζα χτισμένη στην όχθη μιας λίμνης. Σ΄αυτήν την καλύβα ο φιλόσοφος  αποσυρόταν τις στιγμές που ήθελε να συγκεντρωθεί αλλά και όταν κουραζόταν από την βλακεία του κόσμου- την τελευταία την απεχθανόταν! Δεν ξέρω αν ο Χιόνης αισθάνεται παραπλήσια με τον σπουδαίο φιλόσοφο αλλά εδώ και χρόνια τον βλέπουμε να έχει αποσυρθεί στο χωριό Θροφαρί της ορεινής Κορινθίας. 

Οι εθελούσιες αναχωρήσεις από την πολυκοσμία των μεγάλων αστικών κέντρων δεν είναι ένα ασυνήθιστο γεγονός για φυσιολάτρες σαν τον ποιητή Χιόνη. Χωρίς τηλεόραση και με κύρια πηγή ενημέρωσης τον έντυπο λόγο και το ραδιόφωνο,  ο ποιητής θητεύει στην φύση που αποτελεί  ένα σπουδαίο σχολείο που φέρνει  τους ανθρώπους σε επαφή με έναν μεγάλο κύκλο εμπειριών και γνώσεων. Για τον  Χιόνη έχει διαταραχθεί η σχέση μας με τη φύση. Ακόμα και στο χωριό που διάλεξε να κατοικήσει, οι όγκοι των σκουπιδιών και τα φυτοφάρμακα  αποτελούν αδιάσειστο στοιχείο πως ο άθλιος πολιτισμός της υπερκατανάλωσης θα μας βρει όπου και αν πάμε!

"Η πραγματικότητα είναι το παραμύθι"! Αυτό επαναλαμβάνει με έμφαση ο Χιόνης και φτιάχνει την δική του πραγματικότητα με την δύναμη της φαντασίας του. Ο μικρόκοσμός του είναι  σαν οχυρωματικό έργο μπροστά στην επέλαση των βαρβάρων της κατανάλωσης! Για τον Χιόνη η γραφή είναι το υποκατάστατο στο κενό της απώλειας της αγαπημένης του γιαγιάς. Η γιαγιά του, μας λέει, διασκεύαζε ιστορίες από την Βίβλο και τις αφηγούνταν σαν παραμύθια με διδακτικό περιεχόμενο.

Στα χώματα πατάμε, στα χώματα αφήνουμε τα ίχνη μας και σε αυτά επιστρέφουμε όταν πεθαίνουμε. Στα χώματα φυτρώνει το υπεροπτικό κυπαρίσσι που ψηλώνει και καίγεται από τον κεραυνό, στα χώματα φυτρώνει και η ταπεινή αγριάδα. Στον  ξεψυχισμένο κόσμο της υλικής ευδαιμονίας οι άνθρωποι έχουν την ευκαιρία να αναζητήσουν τις αναλογίες, να ταυτιστούν και να ανακαλύψουν πάλι το ανθρώπινο μέτρο. Όπως θα έλεγε και το επιμύθιο της Κωνσταντίνα Πέππα για το βιβλίο Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες -σε σχέδια της Εύης Τσακνιά, κόρης του Σπύρου Τσακνιά:"Αν δεν είσαι αρκετά ψηλός ώστε να αγγίξεις τον ουρανό, προσπάθησε να τον φτάσεις δια του οριζοντίου ύψους". 

Διαβάστε και το σημείωμα του Χιόνη για την Lifo: 

Η περιπέτειά μου στο χώρο των Γραμμάτων άρχισε με την ποίηση, όταν ήμουν δεκατριών ετών. Πρωτοδημοσίευσα ποιήματά μου στα εικοσιένα μου, στα περιοδικά «Δωδέκατη ώρα» και «Νέα Εστία». Από το 1966 έως το 2006 εξέδωσα δώδεκα ποιητικά βιβλία. Η πρώτη πεζογραφική απόπειρά μου έγινε το 1983, με το βιβλίο Ιστορίες μιας παλιάς εποχής που δεν ήρθε ακόμα (εκδ. Αιγόκερως). Επρόκειτο για κείμενα που, επειδή αδυνατούσα να τα πυκνώσω, ώστε να γίνουν ποιήματα, τα ανέπτυξα περαιτέρω και γίνανε μικρά πεζογραφήματα. Η πρώτη σοβαρή πεζογραφική μου απόπεια έγινε το 2006 με το Όντα και μη Όντα από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης (βραβείο του περιοδικού «Διαβάζω», 2007), που το διαδέχτηκε την επόμενη χρονιά το Περί αγγέλων και δαιμόνων από τις ίδιες εκδόσεις.
Είχε πλέον για τα καλά εγκατασταθεί μέσα μου ο δαίμων της πεζογραφίας. Έτσι, το 2008 ακολούθησε το Οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες. Βέβαια, όταν μιλάμε για πεζογραφία, πρέπει να έχουμε πάντα κατά νου ότι πρόκειται για πεζά κείμενα γραμμένα από ποιητή. Ο λόγος πρέπει, συνεπώς, να ρέει απρόσκοπτα, μουσικά, οι συλλαβές των προτάσεων να είναι ζυγισμένες και μετρημένες με ακρίβεια, ενίοτε μάλιστα (χάριν παιδιάς ή ειρωνείας) να υπάρχουν μέτρο και εσωτερικές ομοιοκαταληξίες. Η χρήση επίσης συνηχήσεων, παρηχήσεων, ομόηχων λέξεων και επαναλήψεων είναι απαραίτητη. Όσο για τη μεταφορά, αυτή πρέπει κυριολεκτικά να πρωταγωνιστεί.
Το Οριζόντιο ύψος συμπληρώνει το τρίπτυχο που ξεκίνησε με τα δύο προηγούμενα βιβλία. Και οι τρεις αυτές συλλογές αφηγημάτων, όπως και ολόκληρο το ποιητικό έργο μου, συνέχονται από μια κοινή, κεντρική ραχοκοκκαλιά, την υπαρξιακή αγωνία, και βρίσκονται σε διαρκή αντιπαράθεση με τον θάνατο, όπως θα ήθελε και ο Octavio Paz. Επειδή ωστόσο είχε πολύ βαρυνθεί η ψυχή μου, αποφάσισα ότι χρειαζόμουν μιαν αναψυχή. Δεν ξέρω αν αυτό οφείλεται στον παλιμπαιδισμό της ηλικίας (κοντεύω να κλείσω τα εξήντα έξι), αλλά, ξαφνικά, ένιωσα τη βαθύτατη ανάγκη για παραμυθία, για παρηγοριά. Εκεί επάνω ξανάρθανε στη σκέψη μου οι στίχοι του Σεφέρη (Τελευταίος σταθμός, στ. 83-86, από τη συλλογή Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β’):
Κι α σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές
είναι γιατί τ' ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη
δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή
γιατί είναι αμίλητη και προχωράει̇
Αυτοί οι στίχοι ήταν το έναυσμα για τη γραφή του Οριζόντιου ύψους, όπου η αμίλητη φρίκη αντιμετωπίζεται με τα μόνα αποτελεσματικά όπλα που διαθέτει ο άνθρωπος: το όνειρο και το χιούμορ. Για τη συνέχεια, ωστόσο, χρειαζόμουν έναν μπούσουλα, κι αυτόν μου τον έδωσε ένας γέροντας στην ακροποταμιά, εδώ, λίγο πιο πέρα από το σπίτι μου, που τον άκουσα ένα απόβραδο να μουρμουρίζει, σαν προσευχή (Ένας γέροντας στην ακροποταμιά, στ. 16, ό.π.):
Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.
Εκείνου του δόθηκε· ελπίζω να δόθηκε και σε μένα.
 

3 σχόλια:

Τη 3:55 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous Κωνσταντίνα Πέππα είπε...

Εξαιρετικό κείμενο, συγχαρητήρια!

 
Τη 6:24 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous Ανώνυμος είπε...

XIONIA STO KAMPANARIO
TI VLAKIES EIN AFTES

 
Τη 2:30 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger ΙΩΑΝΝΗΣ ΞΕΝΙΔΗΣ είπε...

Καυμένε Ανώνυμε: Σε καταλαβαίνω απόλυτα.Πρέπει και συ να αποφανθείς με ύφος εισαγγελικού λειτουργού για αυτό που διάβασες.Πας με την μόδα,δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας!
Σε καταλαβαίνω απόλυτα!Κάτι πρέπει και συ να γράψεις, κάτι να πεις.Μόνο που τα πυρά είναι άσφαιρα!Σαν να παίζεις χιονοπόλεμο χωρίς χιόνι.Σαν να πίνεις καφέ χωρίς καφεϊνη.Σαν να είσαι έξυπνος χωρίς εξυπνάδα.
Τώρα, πάρε το κουβαδάκι σου και σ' άλλη παραλία.Εδώ είναι τίγκα στο ιώδιο!Αλλά, μιας και μας έφερες πρόωρα τα Χριστούγεννα, πάρε και το τριγωνάκι σου και βουρ για τα κάλαντα...

 

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα