Τετάρτη, Απριλίου 25, 2012

ΔΑΙΜΟΝΑΣ ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΕΚΑΤΟ


Στο βιβλίο, «Το δαιμόνιο», του Θεοτοκά ο Παύλος Δαμασκηνός επισκέπτεται τον παλιό καθηγητή μαθηματικών, Χριστόφορο Χριστοφή. Ο καθηγητής, ολότελα τυφλός, έχει αποσυρθεί από τη διδασκαλία ζώντας « κατά κάποιο τρόπο νεκρός αλλά χωρίς να έχει χάσει την ικανότητα να χαίρεται». Για τον μαθητή η συγκεκριμένη επίσκεψη αναζωπυρώνει τις σχολικές του αναμνήσεις. Μέσα από την ψυχρή και αποστασιοποιημένη ματιά τού δίνεται η ευκαιρία να αποκαθηλώσει ή να διατηρήσει ζωντανό τον μύθο του καθηγητή του. Ωστόσο, ο μύθος του καθηγητή είναι σκληρός και ανθεκτικός και σφυρηλατείται μέσα σε μια αρμονική συνύπαρξη στοιχείων από το παρελθόν και το παρόν. Ο μαθητής διασώζει στη μνήμη του αυτά που αναθυμάται από το παρελθόν αλλά και αυτά που διαπιστώνει στο παρόν. Το εύθραυστο παρόν του καθηγητή δεν προσλαμβάνεται από τον μαθητή ως μια ρωγμή στην μυθική του παρουσία, αλλά, αντιθέτως, λειτουργεί ενισχυτικά και την θωρακίζει. Ναι, μπορεί ο καθηγητής  να έχει απολέσει την όρασή του και να βρίσκεται ηλικιακά κοντά στον θάνατο, αλλά, ωστόσο, αυτό δεν εμποδίζει τον Δαμασκηνό να βλέπει μπροστά του τον, μονίμως, μαυροφορεμένο καθηγητή με τα άσπρα γένια και μαλλιά που μέσα από την «αργή περπατησιά του» εδραιώνει έναν ανεξάρτητο και προσωπικό ρυθμό.

Ο καθηγητής εξακολουθεί να υπάρχει στα μάτια του παλιού μαθητή του σαν ένας παράξενος και ιδιόρρυθμος άνθρωπος που χάνεται στις σκέψεις του. Τίποτα δεν είναι ικανό να αποσπάσει τη προσοχή του. Διατηρεί ακέραιη την αίσθηση του χρόνου. Αν μπαίνει μέσα στην τάξη χωρίς να χαιρετάει και να αποχαιρετάει τους μαθητές είναι γιατί είναι δοσμένος ολοκληρωτικά σ' έναν ύψιστο σκοπό! Έχει μεγάλης διάρκειας σιωπές και ένα «βαθύ, αγωνιώδες και επιβλητικό» βλέμμα. Η πληθωρική του παρουσία λειτουργεί αποτρεπτικά για τα παιχνίδια και τις αταξίες στην ώρα της διδασκαλίας! Ο καθηγητής απεχθάνεται τον συμβατικό τρόπο αξιολόγησης και διδασκαλίας. Ως αληθινός δάσκαλος αναζητά την ουσία και αδιαφορεί για τις απουσίες και τις βαθμολογικές επιδόσεις των μαθητών. Γνωρίζει καλά πως η παράδοση της επόμενης διδακτέας ύλης έχει σαν προϋπόθεση την γνώση και την κατανόηση της προηγούμενης ύλης. Σε όλους βάζει καλούς βαθμούς. Αν και διακρίνεται για την αυστηρότητά του, δεν τιμωρεί ποτέ.

Για τους μαθητές, οι διδασκαλίες του καθηγητή αποτελούν οριακές εμπειρίες-«σαν να περπατούσαμε σε τεντωμένο σχοινί». Ο Χριστόφορος Χριστοφής δίνεται ψυχή και σώμα μέσα στην τάξη. Ο Θεοτοκάς γράφει: « Η κιμωλία έσπανε μες στα τρεμάμενα δάχτυλά του. Την πετούσε καταγής μόλη τη δύναμή του κι άρπαζε μια άλλη. Έσπανε κι αυτή. Τσακισμένος από την έξαψη και την κούραση, κάθιδρος, έξαλλος, συνέχιζε τη δουλειά του. Το καμπανάκι που σήμαινε το διάλειμμα τον ξυπνούσε απότομα απαυτήν την υπνοβασία. Σταματούσε τότε εκεί που βρισκότανε και καταλάβαινε τι είχε συμβεί. Αισθανότανε και τη σωματική του εξάντληση. Σήκωνε το κεφάλι κι ανάσαινε βαθιά και βαριά, πετούσε για τελευταία φορά την κιμωλία, έβγαζε το μαντήλι του και σκούπιζε τα ασπρισμένα δάχτυλά του. Ύστερα, με το ίδιο μαντήλι, σφούγγιζε και το πρόσωπό του. Μουτζουρωνότανε έτσι με την σκόνη της κιμωλίας , μα ποιος είχε διάθεση να τον κοροϊδέψει; Μας κοίταζε πάλι μερικές στιγμές με το ίδιο ακατανόητο βλέμμα κι έφευγε χωρίς να μας αποχαιρετήσει»()

Η περιγραφή του Θεοτοκά είναι τόσο παραστατική που δικαιούμαστε να πιστεύουμε ότι ο καθηγητής δεν υπήρξε αποκύημα της φαντασίας και της μυθοπλαστικής του δύναμης. Ο συγγραφέας με το εκπαιδευμένο βλέμμα μπορεί να δει πίσω από τις συμβάσεις και να αποδώσει όλη την ένταση της πνευματικής ζωής του καθηγητή. Στην σελίδα 45 γράφει: «Καθώς τα αναπολούσα όλα αυτά, ξαναθυμήθηκα ξαφνικά τις παιδικές κουβέντες του Ρωμύλου που έλεγε ότι τα μαθηματικά κι η ποίηση είναι κατά βάθος το ίδιο πράγμα. Ίσως, αλήθεια, ο γιος του Χριστόφορου Χριστοφή να ήξερε κάτι περισσότερο από εμάς».

Το πάθος και η ένταση της πνευματικής ζωής του καθηγητή υπήρξαν μοναδικά! Ο δαίμονας της βαθιάς περισυλλογής, της διαρκούς αναζήτησης, της περιέργειας και της ανακάλυψης, υπαγόρευσε στον καθηγητή την αθέατη πλευρά μιας ποιητικής ζωής που δεν θα εντοπιστεί ποτέ από τα σαΐνια της εκπαιδευτικής αξιολόγησης. Σε απολύτως ειρωνικό τόνο, μένει να απαντηθεί πόσο τοις εκατό δαίμονας υπήρξε ο Χριστόφορος Χριστοφής ;


1 σχόλια:

Τη 5:02 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger katerinanina είπε...

perna na pareis to vraveiakh sou apo to blog mou an 8eleis!

 

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα