Κυριακή, Μαρτίου 25, 2012

ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΕΡΩΤΗΜΑ!


Στην κακόγουστη διαφήμιση της κινητής τηλεφωνίας ο αρχιληστής φαίνεται πως έχει για συνεργούς του ανθρώπους που δεν διαθέτουν τη στοιχειώδη νοητική ανάπτυξη για να φέρουν σε πέρας την ληστεία. Οι πελάτες και οι υπάλληλοι της τράπεζας, τρομοκρατημένοι από την θέα των όπλων, ξαπλώνουν κάτω εκτελώντας  χωρίς δεύτερη κουβέντα την διαταγή του ληστή. Σύμφωνα με την διαταγή αυτή  θα πρέπει να πέσουν όλοι κάτω. Η διαταγή είναι σαφής αλλά οι συνεργοί του είναι εντελώς ηλίθιοι και πέφτουν και αυτοί στο δάπεδο! Ο αρχηγός μένει έκπληκτος και θυμώνει. Με τέτοια μνημειώδη γκάφα θα αναρωτιέται στα σίγουρα με ποιούς έχει μπλέξει! Για να «μπορέσει να κάνει μια ληστεία της προκοπής» και βλέποντας τους συνεργούς του να έχουν γίνει μία μάζα με τους υπόλοιπους πολίτες, αποφασίζει να θεσπίσει ως κριτήριο εξαίρεσης τις κουκούλες: όσοι φοράνε κουκούλες  θα πρέπει να εγερθούν για να συνεχιστεί η ληστεία. Έλα όμως που το κριτήριο είναι ανεφάρμοστο επειδή στους πελάτες της τράπεζας ανήκει και ένας νεαρός που φοράει κουκούλα και που, αφελώς, σηκώνεται και αυτός όρθιος. 

Το πρώτο κριτήριο είναι αποτυχημένο. Ο αρχιληστής, ωστόσο, δεν τα παρατάει και σκέφτεται να εφαρμόσει ένα δεύτερο κριτήριο, αυτό με τα καλτσόν! Και πάλι, όμως, αποτυγχάνει αφού μαζί με τους συνεργούς του σηκώνεται και μια κυρία που φοράει καλτσόν. Σε μια μεταγενέστερη εκδοχή της διαφήμισης πάει να εφαρμοστεί και ένα τρίτο κριτήριο, αυτό της οπλοκατοχής! Ωστόσο, και αυτό είναι καταδικασμένο να αποτύχει στην εφαρμογή του καθώς μια γιαγιά βγάζει από την τσάντα της μια μεγάλη πιστόλα!

Η διαφήμιση μας υπενθυμίζει πως στην πράξη η εφαρμογή των κανόνων και των κριτηρίων είναι προβληματική γιατί απαιτεί συγκρίσεις, ομαδοποιήσεις και ταξινομήσεις που αποτελούν θεμελιώδεις έννοιες της λογικής σκέψης. Όλος αυτός ο κόσμος της συγκεκριμένης διαφήμισης με παραπέμπει στον "απλό λαό" που δυσκολεύεται, για παράδειγμα, να διαχωρίσει τα υλικά της ανακύκλωσης και πόσο μάλλον να τα ρίξει στους αντίστοιχους κάδους. Επίσης, θυμάμαι και τον «καλό στρατιώτη Σβέικ» που η ηλιθιότητά του και ο αυθορμητισμός υπήρξε η γενεσιουργός αιτία μιας σειράς ευτράπελων γεγονότων που δημιουργούσαν προβλήματα στην στρατιωτική οργάνωση και πειθαρχία.

Είναι αποδεκτό πως κανένα σύστημα δεν μπορεί να δικάσει και να καταδικάσει έναν ηλίθιο! Οι επίδοξοι ληστές της τράπεζας θα μπορούσαν να απαλλαχτούν λόγω βλακείας. Η ερώτηση, ωστόσο, που μου ΄ρχεται στο μυαλό  είναι η εξής: στις επικείμενες εκλογές δικαιούται ο λαός να απαλλαχτεί λόγω ηλιθιότητας;

Τρίτη, Μαρτίου 20, 2012

ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ

Ένας σαψάλης κύριος υπερασπίζεται με πάθος την άποψή του. Αν και δεν γνωρίζω περί τίνος πρόκειται, ωστόσο, ξέρω πολύ καλά το ύφος του συγκεκριμένου κυρίου επειδή το έχω συναντήσει πολλές φορές. Από δίπλα του τον παρακολουθούν δύο κυρίες. Η μία από αυτές εμφανίζεται απρόθυμη να διαφωνήσει με τα λεγόμενα και την ισχυρογνωμοσύνη του συνομιλητή της και μοιάζει σαν να θέλει να αποχωρήσει σύντομα από την τυχαία συνάντηση. Καθώς περνάω από δίπλα, ακούω την κυρία  να λέει "είστε παθών και άρα γνωρίζετε". Όμως, ο κύριος φαίνεται πως δεν γνωρίζει και γρήγορα της ανταπαντά "δεν είμαι παθών, το έχω ακούσει από άλλους"! Φεύγω αναλογιζόμενος πως οι άνθρωποι πολλές φορές δεν έχουν ιδία αντίληψη των γεγονότων και οι κρίσεις τους βασίζονται σε φήμες και διαδόσεις που αποτελούν τεκμήριο αξιοπιστίας σε έναν απλό διάλογο.

Παρακάτω, τα πάρκα αναψυχής των ανθρώπων έχουν μετατραπεί σε πάρκα αναψυχής των σκύλων. Ενας κύριος έχει βγάλει βόλτα το σκυλάκι του. Αυτό κοντοστέκεται στα χορτάρια και τα μυρίζει επίμονα. Ο συνοδός και όχι ιδιοκτήτης του σκύλου, δυσανασχετεί με την καθυστέρηση και  τραβάει απότομα το λουράκι. Τον φαντάζομαι να λέει από μέσα του "σ΄αγαπώ αλλά βαριέμαι να περιμένω πότε θα σου΄ρθει να κάνεις τα ψιλά σου"! Παραπέρα, μια κυρία βρίσκεται μπροστά από ένα νοσοκομείο και μιλάει στο τηλέφωνο για έναν αδέσποτο σκύλο που γαβγίζει και ορμάει στους αναβάτες μηχανών και ποδηλάτων. Καθώς προσπερνώ την κυρία, βλέπω τον σκύλο να είναι αραχτός και να είναι ήρεμος. Μετά την καταιγίδα η ηρεμία ή μετά την ηρεμία η καταιγίδα;

Σ' έναν άλλο κεντρικό δρόμο της πόλης βλέπω έναν νεαρό να κουβαλά στον ώμο του  ένα σακί πατάτες και μπροστά του να προπορεύεται μια κυρία που μοιάζει να τον καθοδηγεί. Υποψιάζομαι πως η κυρία έχει βρει κάπου φτηνές πατάτες και έχει αγγαρέψει τον νεαρό να τις μεταφέρει στο σπίτι της. Σε λίγο καιρό μπορεί να υπάρξει και υπηρεσία που να ταΐζει στο στόμα τους καταναλωτές!


Τέλος, μια γιαγιά  με παντόφλες κατεβαίνει  να ρίξει τα σκουπίδια στον κάδο απορριμμάτων. Στο πεζοδρόμιο βρίσκει μια νάυλον σακούλα και σκύβει να την πάρει μονολογώντας, "θα γλιστρήσει κανείς και θα πέσει". Με αυτήν την  τελευταία εικόνα ένιωσα σαν να αποζημιώθηκα για τον απογευματινό μου περίπατο!




Σάββατο, Μαρτίου 17, 2012

ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ


(Πλινθόκτιστη κατασκευή της δεκαετίας του 1930. Το άχυρο αναμιγνύεται με χώμα και νερό και ψήνεται  σε καλούπια στον ήλιο. Ανάμεσα στους πλίνθους υπάρχει ξύλο που προφανώς κάνει πιο συμπαγή και σταθερό τον τοίχο. Η βάση της κατασκευής έχει μεγάλες πέτρες .
Τότε που έφτιαχναν τις κατοικίες με τα ίδια τα χεράκια τους...

Φαίνεται ότι ο κύριος που έχει πάρει λεφτά από το μηχάνημα αυτόματης ανάληψης είναι απορροφημένος από το υπόλοιπο των χρημάτων που αναγράφονται στην οθόνη του μηχανήματος. Διαφορετικά, δεν εξηγείται ότι δεν καταλαβαίνει το ηχητικό σήμα για την παραλαβή της κάρτας. Κάποιοι που βρίσκονται μετά από αυτόν, αντιλαμβάνονται την κάρτα στην σχισμή και ξεσηκώνουν τον κόσμο καλώντας τον αφηρημένο κύριο να επιστρέψει και να παραλάβει την κάρτα του. Ο πιο θορυβώδης από αυτούς, αποκαλεί τον κύριο με την λέξη "μάστορα"!

 Η λέξη "μάστορας" είναι ιδιαιτέρως δημοφιλής και ισοδύναμη της λέξης "πρόεδρος", που κάνει θραύση στην χώρα της εξουσιοφρένειας. Όλοι ή σχεδόν όλοι, επιθυμούμε να είμαστε κάτοχοι μικρής ή μεγάλης εξουσίας. Από το κωλοφάνταρο που φορτώνει μαγκιά και ανοησία μόλις διακριθεί από τους υπόλοιπους φαντάρους  ως καψιμιτζής, σερβιτόρος ή μάγειρας -για τους παλιούς και ο τηλεφωνητής-  και από τον οικοπεδούχο που δίνει αντιπαροχή το οικόπεδό του και νομίζει πως υπερέχει έναντι των υπολοίπων αγοραστών ή ενοικιαστών, οι άνθρωποι λαχταρούν τίτλους εξουσίας.Οι εξουσιοφρενείς είναι αναρίθμητοι και μπορείς να τους βρεις όποια πέτρα και αν σηκώσεις! Ομοίως, σε κάθε σπίτι και σε κάθε οικογένεια υπάρχει όχι ένας εργαζόμενος αλλά ένας μάστορας! 

Οι απαιτήσεις των επαγγελμάτων  και η αγαπημένη συνήθεια των πολλών για τα μαστορέματα στο σπίτι έδωσαν στην χειρωνακτική εργασία πρωτεύουσα σημασία και αξία. Υπήρξαμε μια κοινωνία που "έπιαναν τα χέρια της". Αυτήν την σπουδαία δεξιότητα τείνουμε σταδιακά να την χάσουμε. Ο νόμος της μικρότερης προσπάθειας για το όσο το δυνατόν μέγιστο αποτέλεσμα, ο εκσυγχρονισμός των επαγγελμάτων και η ταύτιση της χειρωνακτικής εργασίας με το παλαιομοδίτικο, η καλπάζουσα τεχνολογική πρόοδος, όλα φαίνεται να συμβάλλουν στην παρακμή του χειροποίητου. Το χειροποίητο, ωστόσο, αρχίζει να επανέρχεται στο προσκήνιο ως κάτι που υποτιμήσαμε στην περίοδο των αντιγράφων, της ομοιομορφίας και της καταναλωτικής ευμάρειας. Ας μην λησμονούμε ποτέ ότι η αναπαραστατική μας σκέψη δομείται στην βάση  των  πρωταρχικών αισθησιοκινητικών εμπειριών μας!

Τρίτη, Μαρτίου 13, 2012

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΟΝΔΡΟΚΟΥΚΗΣ

Ο 24χρονος Χονδροκούκης πήρε το χρυσό μετάλλιο στο άλμα εις ύψος και έκανε τους Έλληνες εθνικά υπερήφανους! Από τώρα και στο εξής, οι επιτυχίες θα προέρχονται από ανθρώπους που κάνουν την υπέρβαση και αποδεικνύουν στους ξένους πως οι Έλληνες είναι ένας λαός που ξέρει να αγωνίζεται και δεν ανέχεται να τον ταπεινώνουν! Οι συμπατριώτες μας ψάχνουν εναγωνίως από κάπου να στηριχτούν, κάπου να ακουμπήσουν! Μια νίκη και επιτυχία σε αθλητικούς αγώνες είναι μια ευκαιρία για να δηλωθεί προς πάσα κατεύθυνση ότι η Ελλάδα υπάρχει ακόμα. Η νίκη του Χονδροκούκη λαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις γιατί έγινε η αφορμή για να ακουστεί ο εθνικός μας ύμνος μέσα στην Κωνσταντινούπολη. Οι φλογεροί συμπατριώτες μας ένιωσαν ρίγη συγκίνησης στην έπαρση της ελληνικής σημαίας, μπροστά στους "προαιώνιους εχθρούς μας"- σε λίγο θα ειπωθεί πως τιμήσαμε πρόωρα και την εθνική μας επέτειο!!!

Κατεβαίνοντας από το αεροπλάνο της επιστροφής, ο νεαρός αθλητής αιφνιδιάστηκε από την παρουσία των τηλεοπτικών καναλιών. Οι δημοσιογράφοι του είχαν στήσει καρτέρι και  περίμεναν πως και πως για να αποθανατίσουν τις πρώτες στιγμές της άφιξης και τα πρώτα λογια του αθλητή. Αυτός, είχε κρυμμένο το μετάλλιό του και κατόπιν παραινέσεων των δημοσιογράφων το φόρεσε και έτσι εξασφαλίστηκαν οι απαραίτητες πόζες. Στα χέρια του ο αθλητής κρατούσε μια ανθοδέσμη και μοίραζε αμήχανος την ευτυχία του δεξιά και αριστερά.

Ο Χονδροκούκης κέρδισε το χρυσό μετάλλιο μέσα στην μελαγχολία της έλλειψης και όχι στον ενθουσιασμό της υπερβολής. Χωρίς θέρμανση, χωρίς κλιματισμό τους καλοκαιρινούς μήνες, χωρίς ζεστό νερό και με κλειστό τις περισσότερες ώρες της ημέρας το γυμναστήριο στο οποίο προπονείται, ο νεαρός αθλητής κάνει αυτό το σπουδαίο άλμα προς τα ψηλά και αποδεικνύει πως οι αντιξοότητες και τα εμπόδια της ζωής υπάρχουν όχι για να μας καθηλώνουν αλλά για να τα υπερνικούμε.

Τωρα, οι δημοσιογράφοι της τηλεόρασης θα τον πολιορκούν για δηλώσεις. Ο παγκόσμιος πρωταθλητής, ωστόσο,   προλαβαίνει να κάνει το θαύμα και να αποδείξει πως τα χρυσά μετάλλια λάμπουν επειδή οι προβολείς της δημοσιότητας αργούν να πέσουν πάνω τους...


Κυριακή, Μαρτίου 11, 2012

Ο "ΑΙΦΝΙΔΙΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ" ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Στις προηγμένες ποδοσφαιρικά χώρες το ποδόσφαιρο είναι μια βαριά βιομηχανία θεάματος. Ο βασιλιάς των σπορ τα έχει όλα! Έχει μάνατζερ και μπόλικο μάρκετινγκ για να χορτάσουν όλοι. Έχει υπερτιμημένους παίκτες, σταριλίκι και ύποπτες συναλλαγές των παραγόντων. Έχει κυκλώματα προώθησης των παικτών-προιόντων και διακίνηση αστρονομικών ποσών. Το θέαμα, βέβαια, ως κάτι που ξεπερνάει τον εαυτό του έχει και ντόπα! Το σύστημα, κοινώς, τα έχει "φτύσει" και δεν βασίζεται στις δικές του δυνάμεις.

Πολλές φορές βλέπω ομάδες που μονοπωλούν το ενδιαφέρον και τον θαυμασμό των ποδοσφαιρόφιλων να διαθέτουν παίκτες που τρέχουν πάνω κάτω ασταμάτητα λες και τα πνευμόνια τους είναι τεράστιες δεξαμενές οξυγόνου. Ακόμα και ο πιο ανίδεος θα συμφωνούσε ότι μια τέτοια φυσική κατάσταση δεν μπορεί να προέλθει μόνο από την προπόνηση αλλά χρειάζεται και κάτι ενισχυτικό.

Η Ισπανία, αν δεν κάνω λάθος, κατέχει το θλιβερό ρεκόρ των αιφνίδιων θανάτων ποδοσφαιριστών. Το ποδόσφαιρο αυτής της χώρας διαθέτει κορυφαίες ομάδες σε παγκόσμιο επίπεδο που προσφέρουν άφθονο θέαμα στην αρένα των γηπέδων. Σε μια τέτοια αρένα οι ποδοσφαιριστές ντοπάρονται με χημικά σκευάσματα ή τρυπιούνται με βελόνες για να επιτυγχάνουν την μέγιστη απόδοση -στην γειτονική Ιταλία υπήρξαν και συγκεκριμένα περιστατικά που επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές!

Στην κοινωνία του θεάματος οι απαιτήσεις και η πίεση για όλο και περισσότερη απόδοση μετατρέπουν τους αθλητές σε υπεραθλητές! Νέα παιδιά  που διψούν για διακρίσεις και υψηλές αποδοχές καταβάλλουν ένα έργο που είναι δυσανάλογο των δυνάμεων τους και  θυσιάζονται στον βωμό του θεάματος! Προεξοφλώ αν και το απεύχομαι, πως μελλοντικά αυτοί οι ποδοσφαιριστές  θα έχουν προβλήματα υγείας. Το παρόν τους είναι προσοδοφόρο αλλά το μέλλον τους δεν προβλέπεται  ως τέτοιο.

Μήπως τα μέλη της κοινωνίας μας μοιάζουν περισσότερο  με υπεραθλητές που ντοπαρίστηκαν μια φορά κι έναν καιρό με το χρήμα; Μήπως;  

Σάββατο, Μαρτίου 10, 2012

ΓΟΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ

  "Το πρωί είναι το ξεκίνημα της νύχτας. Η γέννηση είναι το ξεκίνημα του θανάτου".
ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

Ερωτήσεις, σκέψεις και απορίες επανέρχονται διαρκώς μέσα μας και δεν τολμούμε να τις εξωτερικεύσουμε από φόβο μην μας παρεξηγήσουν: Γιατί κατοικούμε σε αυτό το σώμα και όχι σε κάποιο άλλο; Γιατί δεν έχουμε την ψυχή των ζώων; Γιατί γεννηθήκαμε από συγκεκριμένους γονείς και όχι από κάποιους άλλους; Γιατί οι άλλοι δεν γεννήθηκαν από τους δικούς μας γονείς; Πόσο βαθιές είναι οι υπαρξιακές μας ρίζες στο γενεαλογικό μας δέντρο; Γιατί γεννηθήκαμε, τέλος πάντων, σε αυτόν τον τόπο και σ’ αυτόν τον χρόνο; Όπως και να έχει, κανείς δεν μπήκε στον κόπο να μας ρωτήσει αν θέλουμε να γεννηθούμε. Για εμάς δεν αποφάσισαν ούτε καν οι γονείς μας! Στο εξαιρετικό βιβλίο της Abra Macroli "O παιδικός θυμός"σε επιμέλεια Μελή Μελετιάδη η εξάχρονη Λουκία δηλώνει στην μητέρα της πως δεν θέλει να κάνει παιδιά επειδή η τεκνοποίηση θα συνοδευτεί με την ενηλικίωσή της αλλά και με τα γηρατειά και τον θάνατο της μητέρας της!  Η ηθοποιός Ειρήνη Παππά στην ερώτηση "γιατί δεν έχει παιδιά;" (αν θυμάμαι σε συνέντευξη της δεκαετίας του '90 στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία) απαντά, «δεν θέλω να κληροδοτήσω στο παιδί μου το πένθος του αναπόφευκτου αποχωρισμού». Η εξαιρετική Φωτεινή Τσαλίκογλου "παίζει" με τις αντοχές μας  μπροστά στην "φυσική φθίνουσα πορεία των ανθρώπων"! Η Κική Δημουλά μας υπενθυμίζει πως ο θάνατος είναι αυθαίρετος διότι συμβαίνει ανεξαρτήτως της θέλησής μας! Δεν ερωτηθήκαμε ποτέ αν επιθυμούμε την γέννησή μας - κάποιος που εκλαμβάνει τη ζωή και το θάνατο ως απλό βιολογικό γεγονός θα έπρεπε να επαναξιολογήσει την στάση του- και με το δεδομένο αυτό θα ήταν πιο δίκαιο να ερωτηθούμε για την αποδοχή του θανάτου μας!

Πριν από τον θάνατό μας υπάρχουμε και δεν είναι καθόλου ίδια η ανυπαρξία πριν την γέννησή μας με την ανυπαρξία μετά τον θάνατό μας…

Παρασκευή, Μαρτίου 02, 2012

ΠΟΥΡΕΣ

Υπήρξε ενεργό μέλος της πολιτικής σκηνής τα περασμένα χρόνια και ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Μιλούσε πάντα με τον στόμφο μεγαλοπαράγοντα ποδοσφαιρικής  ομάδας που κουβαλάει από πίσω του  μιλιούνια οπαδών. Συνήθιζε να λέει πως ανήκει στην "μεγάλη δημοκρατική παράταξη" και μας συστηνόταν ως ο πολιτικός με το πλούσιο αγωνιστικό παρελθόν που δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί του. Μπορεί να αιφνιδιαστείτε, αλλά η σύντομη εισαγωγή αφορά τον Κίμωνα Κουλούρη. Σαν τώρα τον θυμάμαι να αγωνίζεται σθεναρά να κατεβάσει τις τιμές πώλησης της πατάτας. Με πουκάμισα ποτισμένα από τον ιδρώτα του σώματος, ο Κίμων υπήρξε το αγαπημένο παιδί των τηλεοπτικών δελτίων ειδήσεων που διψούσαν για δράση και λεονταρισμούς! Οι εξορμήσεις του Κίμωνα στις λαϊκές αγορές υπήρξαν παροιμιώδεις. Με τις τηλεοπτικές κάμερες να τον ακολουθούν σε απόσταση αναπνοής, ο Κίμων είχε κηρύξει τον Ανένδοτο Αγώνα κατά των εμπόρων της πατάτας. Θυμάμαι ,τότε, πως αγωνιζόταν με "πάθος" να συγκρατήσει τις τιμές πώλησης της πατάτας και να πατάξει τα φαινόμενα αισχροκέρδειας στην αγορά! Το ταπεινό γεώμηλο που είχε σώσει στο παρελθόν τους ανθρώπους από την πείνα είχε την τιμητική του και ήταν σαν να είχε μετατραπεί δια χειρός Κουλούρη σε χρυσό της Ελλάδας! Αν κάποιος ισχυριζόταν εκείνη την περίοδο πως  οι συναλλαγές της χώρας γίνονταν με βάση τις τιμές της πατάτας δεν θα ήταν καθόλου υπερβολικός. Το πλαφόν στην τιμή της πατάτας υπήρξε τότε ένα ισχυρό χτύπημα στο βάρβαρο και ανθρωποκτόνο καπιταλιστικό σύστημα- συνιστά βαρύτατο πολιτικό ατόπημα που ο μαχητικός  Κίμων δεν είχε σκεφτεί να μετατρέψει το εγχώριο προϊόν της πατάτας σε χρηματιστηριακό προϊόν!

Τα χρόνια πέρασαν και ο Κίμων δικαιώνεται! Τα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων βοούν για το "κίνημα της πατάτας" και ο Κίμων σε μια γωνιά του καναπέ αισθάνεται περήφανος που υπήρξε πρόδρομος αυτού του κινήματος. Ο ιδιόμορφος ελληνικός καπιταλισμός, ο μόνος στον οποίο θα μπορούσε να ευδοκιμήσει το "κίνημα της πατάτας", δέχεται καίριο πλήγμα! Τώρα, ο χρυσός της χώρας γίνεται πουρές! Πουρές όχι στο στομάχι μας αλλά στο μυαλό μας...