Σάββατο, Απριλίου 28, 2012

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ(2)



Από την παρουσίαση του βιβλίου "Η απελευθέρωση των ζώων" στην ΕΔΟΘ. Μιλά ο Σταύρος Καραγεωργάκης(Μάϊος 2011). Στο βίντεο παρουσιάζω ολοκληρωμένη την παρουσίαση από τον Σάκη Καραγεωργάκη.


Έχει αρκετά χρόνια που ένας γνωστός μου κοιτούσε επίμονα μια όμορφη κοπέλα να περιεργάζεται τα περιοδικά σε ένα περίπτερο. Ο γνωστός μου παραμόνευε την κατάλληλη στιγμή για να της εκφράσει το θαυμασμό του. Ωστόσο, όλα έπρεπε να γίνουν σύντομα. Αυτοσχεδιάζοντας στην στιγμή, πήρε θάρρος και της απευθύνθηκε: «Αν σου κάνω καμάκι θα βάλεις το σκύλο σου να με δαγκώσει;». Η ανυποψίαστη κοπέλα χαμογέλασε και αποχώρησε μαζί με τον σκύλο της. Η απόπειρα προσέγγισης υπήρξε ανεπιτυχής αλλά μας έκανε να γελάμε για κάμποση ώρα μετά το συμβάν. Η σοβαροφανής ανάλυση των αιτιών για την αποτυχία μπερδευόταν κάθε λίγο και λιγάκι με σπαρταριστά γέλια! Εν μέσω θυμηδίας, το πόρισμα ήταν σαφές: Ο γνωστός μου δεν είχε σκύλο. Ο σκύλος ως διαμεσολαβητικό αντικείμενο προσέγγισης θα αποτελούσε ένα καλό πρόσχημα στην πρώτες κρίσιμες στιγμές της επικοινωνίας.
 

Τα χρόνια πέρασαν και οι συνοδοί των σκύλων φαίνεται να έχουν πολλαπλασιαστεί μέσα στην πόλη. Τα πάρκα αναψυχής των ανθρώπων κατάντησαν πάρκα αναψυχής των σκύλων - όπως έχω ξαναγράψει. Τα μικρά παιδιά φοβούνται τους σκύλους και κρατάνε από το χέρι τούς γονείς τους. Οι συνοδοί βγάζουν τα σκυλιά τους για να κάνουν την ανάγκη τους. Κάποιοι από αυτούς τους συνοδούς δεν θέλουν να δίνουν δικαιώματα και κρατάνε σακουλάκια στα οποία εναποθέτουν τις ακαθαρσίες των ζώων. Άλλοι, είναι αδιάφοροι και χοντρόπετσοι. Υπάρχουν πεζοδρόμια στα οποία χρειάζεται να κάνεις σλάλομ για να μην πατήσεις τις ακαθαρσίες. Πριν χρόνια διάβαζα ότι η κατάσταση στην Γαλλία είχε φτάσει τόσο πολύ στο απροχώρητο που είχε συσταθεί ειδική υπηρεσία για την περισυλλογή των περιττωμάτων των σκύλων.

Όταν συναντιούνται δύο σκυλιά δεν υπάρχει περίπτωση να μην γαβγίσει το ένα το άλλο. Τότε, οι συνοδοί βρίσκουν την ευκαιρία να επικοινωνήσουν. Μιλάνε για τις αντιδράσεις που έχουν τα ζωάκια τους στα διάφορα ερεθίσματα. Για το φαγητό που τρώνε και για τα «κακάκια τους που είναι σκληρά». Ξαφνικά, οι συνοδοί ανακαλύπτουν πως έχουν ένα θέμα συζήτησης πέρα από τις εμβριθείς αναλύσεις για τον καιρό και τις παραξενιές του.

Δύο σκύλοι ενώνουν δύο άγνωστους ανθρώπους. Έχουν αναπτυχθεί ειδύλλια και έχουν προκληθεί ατέλειωτες συζητήσεις για τον πιο πιστό φίλο του ανθρώπου. Ολόκληρη η Ιαπωνία έχει για σύμβολό της ένα σκύλο που υποδεχόταν στην αποβάθρα των τρένων τον κύριο που σχολνούσε από την δουλειά. Το συγκινητικό της ιστορίας ήταν πως ο σκύλος συνέχισε να είναι πιστός στο ραντεβού ακόμη και δέκα χρόνια μετά τον θάνατο του κυρίου του -αν θυμάμαι καλά. Οι άνθρωποι αγαπούν τα σκυλιά γιατί αρέσκονται να τα κατέχουν αλλά και γιατί ξέρουν πως δύσκολα αυτά θα τούς προδώσουν μέσα σε μια σχέση εξάρτησης. Κάποιοι υποστηρίζουν πως η ζωοφιλία είναι υποκατάστατο μιας ματαιωμένης αγάπης για τον άνθρωπο. Οι ζωόφιλοι θεωρούνται μισάνθρωποι που έχουν υποστεί διαψεύσεις στις διαπροσωπικές τους σχέσεις και δεν χάνουν ευκαιρία σε, κάθε καταδικαστέα περίπτωση κακοποίησης ζώου, να εκδηλώνουν την μισανθρωπία τους.

Ορισμένοι αγαπούν τα σκυλιά γιατί αυτά δεν μπορούν να μιλάνε. Φαίνεται πως τα λόγια και οι κουβέντες είναι μεγάλος μπελάς! Πολλές φορές ακούω τους συνοδούς των σκύλων να τoυς μιλάνε σαν να απευθύνονται σε ανθρώπους. Όλοι ,ανεξαιρέτως, νιώθουν χρήσιμοι και αναγκαίοι για την ζωή του σκύλου τους.

Κάποιοι τα σιχαίνονται και αποφεύγουν να τα αγγίζουν. Άλλοι, όχι μόνο τα αγγίζουν αλλά τα φιλάνε κιόλας. Αυτοί που θα κάνουν το λάθος να το βρουν αηδιαστικό ακούνε προσβλητικά λόγια όπως ότι «το σώμα των σκύλων είναι καθαρότερο απ’ το δικό τους». Οι κτηνίατροι ελέγχουν τακτικά την υγεία των οικόσιτων σκυλιών και τους κάνουν όλα τα προβλεπόμενα εμβόλια. Υπάρχουν, ωστόσο, τα αδέσποτα που επιτίθενται σε αμέριμνους ανθρώπους και τους δαγκώνουν.

Τα σκυλιά καταλαβαίνουν καλά τον τόνο και την χροιά της ανθρώπινης φωνής. Έχουν καταπληκτική αντίληψη και αντιλαμβάνονται τους σεισμούς γαβγίζοντας επίμονα και ανήσυχα λίγο προτού να συμβούν. Τα σκυλιά εκπαιδεύονται να διασώζουν ανθρώπους κάτω από τα ερείπια. Υπάρχουν τραυματίες που επιβιώνουν χάρη σε σκύλους που καταλαβαίνουν την δυσχερή τους θέση και τούς σώζουν, καθοδηγώντας τις ομάδες διάσωσης. Τα σκυλιά είναι φύλακες που ειδοποιούν τους σπιτονοικοκύρηδες για πιθανή εισβολή ληστών στα σπίτια. Σε ερημικά μέρη είναι η παρηγοριά για αρκετούς ηλικιωμένους που έχουν προβλήματα υγείας. Πολλοί άνθρωποι αναπτύσσουν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς με τα σκυλιά τους , ιδιαίτερα αν τα μεγαλώνουν από μικρή ηλικία. Κάθε απώλεια τούς στοιχίζει αφάνταστα.

Ο Σοπενάουερ, αν δεν κάνω λάθος, τα είπε όλα σε μια μόνο φράση: «Δεν υπάρχει τίποτε πιο αληθινό από το τίναγμα της ουράς ενός σκύλου». Εσύ, κυρία μας, που βολτάρεις τον σκύλο σου και κουνάς την «ουρίτσα σου», πιθανόν, να ψεύδεσαι…

ΟΛΑ ΣΤΑ ΚΑΡΒΟΥΝΑ

Bλέπω τους υποψήφιους της πολιτικής να συμμετέχουν σε μεγάλα τηλεοπτικά πάνελ. Είναι οι δικές τους μεγαλειώδεις εμφανίσεις  λίγο προτού τούς αναγνωρίσει ο χασάπης της γειτονιάς και τους δώσει, την επόμενη μέρα, ένα καλό κομμάτι κρέας.

Επίτηδες επέλεξα το επάγγελμα του κρεοπώλη. Μετά τις εκλογές, ανθρώπινο κρέας μού μυρίζει. Ετοιμαστείτε "κανίβαλοι με μαχαιροπίρουνα" (Χάρης Βλαβιανός) να καταναλώσετε...

Τετάρτη, Απριλίου 25, 2012

ΔΑΙΜΟΝΑΣ ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΕΚΑΤΟ


Στο βιβλίο, «Το δαιμόνιο», του Θεοτοκά ο Παύλος Δαμασκηνός επισκέπτεται τον παλιό καθηγητή μαθηματικών, Χριστόφορο Χριστοφή. Ο καθηγητής, ολότελα τυφλός, έχει αποσυρθεί από τη διδασκαλία ζώντας « κατά κάποιο τρόπο νεκρός αλλά χωρίς να έχει χάσει την ικανότητα να χαίρεται». Για τον μαθητή η συγκεκριμένη επίσκεψη αναζωπυρώνει τις σχολικές του αναμνήσεις. Μέσα από την ψυχρή και αποστασιοποιημένη ματιά τού δίνεται η ευκαιρία να αποκαθηλώσει ή να διατηρήσει ζωντανό τον μύθο του καθηγητή του. Ωστόσο, ο μύθος του καθηγητή είναι σκληρός και ανθεκτικός και σφυρηλατείται μέσα σε μια αρμονική συνύπαρξη στοιχείων από το παρελθόν και το παρόν. Ο μαθητής διασώζει στη μνήμη του αυτά που αναθυμάται από το παρελθόν αλλά και αυτά που διαπιστώνει στο παρόν. Το εύθραυστο παρόν του καθηγητή δεν προσλαμβάνεται από τον μαθητή ως μια ρωγμή στην μυθική του παρουσία, αλλά, αντιθέτως, λειτουργεί ενισχυτικά και την θωρακίζει. Ναι, μπορεί ο καθηγητής  να έχει απολέσει την όρασή του και να βρίσκεται ηλικιακά κοντά στον θάνατο, αλλά, ωστόσο, αυτό δεν εμποδίζει τον Δαμασκηνό να βλέπει μπροστά του τον, μονίμως, μαυροφορεμένο καθηγητή με τα άσπρα γένια και μαλλιά που μέσα από την «αργή περπατησιά του» εδραιώνει έναν ανεξάρτητο και προσωπικό ρυθμό.

Ο καθηγητής εξακολουθεί να υπάρχει στα μάτια του παλιού μαθητή του σαν ένας παράξενος και ιδιόρρυθμος άνθρωπος που χάνεται στις σκέψεις του. Τίποτα δεν είναι ικανό να αποσπάσει τη προσοχή του. Διατηρεί ακέραιη την αίσθηση του χρόνου. Αν μπαίνει μέσα στην τάξη χωρίς να χαιρετάει και να αποχαιρετάει τους μαθητές είναι γιατί είναι δοσμένος ολοκληρωτικά σ' έναν ύψιστο σκοπό! Έχει μεγάλης διάρκειας σιωπές και ένα «βαθύ, αγωνιώδες και επιβλητικό» βλέμμα. Η πληθωρική του παρουσία λειτουργεί αποτρεπτικά για τα παιχνίδια και τις αταξίες στην ώρα της διδασκαλίας! Ο καθηγητής απεχθάνεται τον συμβατικό τρόπο αξιολόγησης και διδασκαλίας. Ως αληθινός δάσκαλος αναζητά την ουσία και αδιαφορεί για τις απουσίες και τις βαθμολογικές επιδόσεις των μαθητών. Γνωρίζει καλά πως η παράδοση της επόμενης διδακτέας ύλης έχει σαν προϋπόθεση την γνώση και την κατανόηση της προηγούμενης ύλης. Σε όλους βάζει καλούς βαθμούς. Αν και διακρίνεται για την αυστηρότητά του, δεν τιμωρεί ποτέ.

Για τους μαθητές, οι διδασκαλίες του καθηγητή αποτελούν οριακές εμπειρίες-«σαν να περπατούσαμε σε τεντωμένο σχοινί». Ο Χριστόφορος Χριστοφής δίνεται ψυχή και σώμα μέσα στην τάξη. Ο Θεοτοκάς γράφει: « Η κιμωλία έσπανε μες στα τρεμάμενα δάχτυλά του. Την πετούσε καταγής μόλη τη δύναμή του κι άρπαζε μια άλλη. Έσπανε κι αυτή. Τσακισμένος από την έξαψη και την κούραση, κάθιδρος, έξαλλος, συνέχιζε τη δουλειά του. Το καμπανάκι που σήμαινε το διάλειμμα τον ξυπνούσε απότομα απαυτήν την υπνοβασία. Σταματούσε τότε εκεί που βρισκότανε και καταλάβαινε τι είχε συμβεί. Αισθανότανε και τη σωματική του εξάντληση. Σήκωνε το κεφάλι κι ανάσαινε βαθιά και βαριά, πετούσε για τελευταία φορά την κιμωλία, έβγαζε το μαντήλι του και σκούπιζε τα ασπρισμένα δάχτυλά του. Ύστερα, με το ίδιο μαντήλι, σφούγγιζε και το πρόσωπό του. Μουτζουρωνότανε έτσι με την σκόνη της κιμωλίας , μα ποιος είχε διάθεση να τον κοροϊδέψει; Μας κοίταζε πάλι μερικές στιγμές με το ίδιο ακατανόητο βλέμμα κι έφευγε χωρίς να μας αποχαιρετήσει»()

Η περιγραφή του Θεοτοκά είναι τόσο παραστατική που δικαιούμαστε να πιστεύουμε ότι ο καθηγητής δεν υπήρξε αποκύημα της φαντασίας και της μυθοπλαστικής του δύναμης. Ο συγγραφέας με το εκπαιδευμένο βλέμμα μπορεί να δει πίσω από τις συμβάσεις και να αποδώσει όλη την ένταση της πνευματικής ζωής του καθηγητή. Στην σελίδα 45 γράφει: «Καθώς τα αναπολούσα όλα αυτά, ξαναθυμήθηκα ξαφνικά τις παιδικές κουβέντες του Ρωμύλου που έλεγε ότι τα μαθηματικά κι η ποίηση είναι κατά βάθος το ίδιο πράγμα. Ίσως, αλήθεια, ο γιος του Χριστόφορου Χριστοφή να ήξερε κάτι περισσότερο από εμάς».

Το πάθος και η ένταση της πνευματικής ζωής του καθηγητή υπήρξαν μοναδικά! Ο δαίμονας της βαθιάς περισυλλογής, της διαρκούς αναζήτησης, της περιέργειας και της ανακάλυψης, υπαγόρευσε στον καθηγητή την αθέατη πλευρά μιας ποιητικής ζωής που δεν θα εντοπιστεί ποτέ από τα σαΐνια της εκπαιδευτικής αξιολόγησης. Σε απολύτως ειρωνικό τόνο, μένει να απαντηθεί πόσο τοις εκατό δαίμονας υπήρξε ο Χριστόφορος Χριστοφής ;


Σάββατο, Απριλίου 21, 2012

ΜΟΡΟΖΙΝΙ-ΜΙΑ ΚΑΡΔΙΑ ΓΕΜΑΤΗ ΘΛΙΨΗ

Από τις πλέον συγκινητικές ειδήσεις των τελευταίων ημερών υπήρξε, αναμφισβήτητα, ο αιφνίδιος θάνατος του ποδοσφαιριστή της ομάδας Λιβόρνο, Μοροζίνι. Διαβάζοντας την σχετική ειδησεογραφία στα αθλητικά, κυρίως, sites έμεινα άναυδος από την οικογενειακή κατάσταση του ποδοσφαιριστή που, δικαίως, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η επίγεια κόλασή του. Ο Μοροζίνι ήταν σαν να είχε υιοθετήσει ολόκληρη την οικογένειά του. Σε ηλικία 15 ετών χάνει την μητέρα του και δύο χρόνια αργότερα τον πατέρα του. Σαν να μην τού  φτάνει ο πρόωρος και αναπάντεχος  θάνατος των γονιών- τέτοιοι πρόωροι θάνατοι  εμποδίζουν την αποκατάσταση της σχέσης των παιδιών με τους γονείς και αφήνουν  "άλυτους λογαριασμούς" - κι ο νεαρός ποδοσφαιριστής έχει να κοιτάξει τον ανάπηρο αδερφό αλλά και την αδερφή που, επίσης, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας!

Η ζωή δεν μπορεί να  προσφέρει στον Μοροζίνι  περισσότερη θλίψη. Κουβαλώντας τον σταυρό του μαρτυρίου παίζει ποδόσφαιρο για να συντηρεί τον εαυτό του αλλά και τα δύο του αδέρφια που χρειάζονται την βοήθειά του! Όλα αυτά, όμως,  μέχρι την στιγμή που ο  ανάπηρος αδερφός του, μην αντέχοντας την απώλεια του πατέρα και της μητέρας, αυτοκτονεί! Τα απανωτά χτυπήματα της μοίρας -μερικές φορές η πορεία προς την αυτοκτονία μοιάζει να μην μπορεί να αποτραπεί- συνεχίζονται!

Ένα τέτοιο απίστευτης έντασης και έκτασης βίωμα πένθους, είναι σίγουρο πως διαλύει την ψυχή του Μοροζίνι. Ο θυμός για όλα αυτά αυτά που τού συμβαίνουν,  τον κατακλύζει. Το παραδέχεται και ο ίδιος. Βρίσκει, ωστόσο, το ψυχικό σθένος και το κουράγιο για να συνεχίσει τη ζωή του. Μέσα από το ποδόσφαιρο ξεχνιέται και εκτονώνει όλο τον θυμό του.

Στην  ποδοσφαιρική αναμέτρηση της Λιβόρνο με την Πεσκάρα, ο Μοροζίνι καταρρέει στο χόρτο. Όλος ο κόσμος τον βλέπει μέσα από τους τηλεοπτικούς δέκτες να προσπαθεί ανεπιτυχώς να κρατηθεί στα πόδια του. Οι συμπαίκτες κάνουν σαν τρελλοί και φωνάζουν να διακοπεί το ματς. Στα κοντινά πλάνα που τους κάνει η τηλεόραση δείχνουν να διαισθάνονται πως κάτι κακό συμβαίνει. Στον Μοροζίνι γίνονται μαλάξεις και το ασθενοφόρο τον παραλαμβάνει. Προς στιγμήν, όλοι είναι αισιόδοξοι για την πορεία της υγείας του. Ωστόσο, μέσα στο ασθενοφόρο παθαίνει ανακοπή και μεταφέρεται νεκρός στο νοσοκομείο.

Ο Μοροζίνι σίγουρα περνούσε από ιατρικές εξετάσεις που έδειχναν πως ήταν υγιής και κατάλληλος για να αγωνίζεται σε ένα απαιτητικό πρωτάθλημα. Η νεκροψία που ακολούθησε τον θάνατό του δεν έδειξε κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας. Ωστόσο, όλοι θα πρέπει να συμφωνήσουμε πως οι συνέπειες από  το μαράζι και την απόλυτη θλίψη δεν θα μπορούσαν να προβλεφτούν ακόμη κι από τον πιο αυστηρό ιατρικό έλεγχο.

Στο  ευχαριστήριο μήνυμά  της  η  κοπέλα του άτυχου ποδοσφαιριστή  γράφει ότι ο Μάριο Μοροζίνι "λάτρευε να αγωνίζεται στη βροχή, όπως έλεγε η μπάλα χρειάζεται ειδική μεταχείριση. Όταν πέθανε, έπαιζε στη βροχή". Σε ένα από τα Παράδοξα ( διαμάντια του έντυπου λόγου που εξακολουθούμε να στερούμαστε από το προσωρινό, ελπίζω, κλείσιμο της Ελευθεροτυπίας) με τίτλο, "Ο θάνατος του νερού", ο Ευγένιος Αρανίτσης γράφει για την βροχή: "Ο κάθετος θάνατος του νερού ήταν πάντα ένας ύμνος στην διάρκεια που χάνεται και στην μονότονη ανακούφιση αυτής της απώλειας".

Η Ποίηση απαντά εκεί που η επιστήμη σηκώνει ψηλά τα χέρια...