Κυριακή, Ιανουαρίου 27, 2013

"ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΜΕΛΙΣΣΙΟΥ"


Η Ιζαμπέλ και η Άννα είναι οι αδελφές μιας τετραμελούς οικογένειας. Το όνομα του πατέρα είναι Φερνάντο και της μητέρας Τερέζα. Ζούνε όλοι μαζί σε ένα σπίτι με μια οικιακή βοηθό που τους βοηθάει στις εργασίες του σπιτιού. Ο πατέρας είναι μελισσοκόμος και πολύ αφοσιωμένος στην δουλειά του. Διατηρεί ένα γυάλινο μελίσσι μέσα από το οποίο παρακολουθεί τη ζωή των μελισσών. Στην Αρχαία Ελλάδα τα έντομα αυτά αποτελούν το έμβλημα της εργασίας και της υποταγής. Στην χριστιανική συμβολική συμβολίζουν την επιμέλεια και την ευγλωττία και στις δοξασίες των Ορφικών είναι οι ψυχές των ανθρώπων. Η συστηματοποίηση της παραγωγής και η εργατικότητά τους αποτελούν πηγές έμπευσης για τον Φερνάντο. Καταγράφει τις σκέψεις του με συστηματικό τρόπο σε σημειωματάριο. Η ζωή των μελισσών είναι διάφανη και του δίνει αφορμή να φιλοσοφεί και να θέτει ερωτήματα υπαρξιακά. Από την άλλη μεριά, η μητέρα γράφει κι αυτή για έναν ανεκπλήρωτο (ανύπαρκτο;) έρωτα. Τα γράμματα έχουν συγκεκριμένο αποδέκτη και μεταφέρονται με το τρένο. Τα γράμματα είναι η διέξοδός της γυναίκας για τις φιλοσοφικές και υπαρξιακές της ανησυχίες. Κάπου γράφει: «Μαζί με αυτά που χάνουμε, χάνεται και η ικανότητα να ζούμε». Ανάμεσα στο αντρόγυνο φαίνεται ότι δεν υπάρχουν και πολλά σημεία επαφής και γνήσιας επικοινωνίας. Όταν ο πατέρας δεν ασχολείται με τα μελίσσια του, παίρνει τις δύο κόρες του για τη συλλογή μανιταριών. Τις δείχνει πώς να διακρίνουν τα καλά από τα δηλητηριώδη μανιτάρια. Το απέναντι βουνό ονομάζεται "μανιταρόκηπος" εξαιτίας των πολλών μανιταριών που φύονται εκεί. Τα κορίτσια θα πάνε σ' εκείνο το μέρος μόνο αν τηρήσουν την υπόσχεση να μην πουν τίποτα στην μητέρα τους. Η μητέρα τους περνάει τον ελεύθερο χρόνο παίζοντας πιάνο και ασχολούμενη με τα παιδιά της. Η τετραμελής οικογένεια διάγει μια συμβατική ζωή. Ζει κοντά στη φύση και δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερες κοινωνικές σχέσεις με τους κατοίκους του χωριού.



Στο χωριό με τα πετρόκτιστα σπίτια οι κάτοικοι ασχολούνται με αγροτικές εργασίες. Τα παιδιά περιμένουν πως και πως τους περιπλανώμενους με τον κινηματογράφο για να δουν καμιά καινούρια ταινία. Όταν καταφτάνουν με τις μπομπίνες και την μηχανή προβολής, τα παιδιά πανηγυρίζουν και τρέχουν να καταλάβουν τις πρώτες θέσεις. Ο κινηματογράφος είναι η μόνη διασκέδαση για μικρούς και μεγάλους.



Όλα ξεκινούν με την προβολή της ταινίας «Φρανκενστάιν»! Είναι μια ταινία για τη ζωή και το θάνατο. Το μικρότερο κορίτσι της οικογένειας, η Άννα, συγκλονίζεται! Η ταινία γίνεται το ερέθισμα για να κάνει τη φαντασία της να οργιάσει. Το βράδυ με την αδελφή της αρχίζει τις ερωτήσεις για τα πνεύματα. Η Ιζαμπέλ την καθησυχάζει αλλά ταυτόχρονα της διεγείρει ακόμη περισσότερο την περιέργεια και της εξάπτει τη φαντασία. Στον κινηματογράφο, της λέει, όλα είναι ψεύτικα αλλά το τέρας της ταινίας είναι αληθινό γιατί έχει πνεύμα και  σώμα. Για να το συναντήσει κάποιος, συνεχίζει η Ιζαμπέλ, θα πρέπει να κλείσει τα μάτια και να πει το όνομά του. Η Άννα την παρακολουθεί με προσοχή και εντυπώνει κάθε της λέξη. Ωστόσο, θεωρεί ανεπαρκείς τις εξηγήσεις και στρέφεται στην μητέρα της για να ικανοποιήσει την μεγάλη της περιέργεια: «Μητέρα, τι είναι πνεύμα;». Η μητέρα απαντά ότι τα «πνεύματα είναι καλά με τα καλά παιδιά και κακά με τα κακά παιδιά». Ομολογουμένως, διπλωματική απάντηση!



Στο σχολείο, τα παιδιά συγκεντρώνονται σαν τις μέλισσες. Πρέπει να κάνουν απόλυτη ησυχία. Η δασκάλα τους ετοιμάζεται να τους κάνει διδασκαλία με χρήση εποπτικού υλικού. Ο κύριος Χοσέ είναι ένα ανθρώπινο πρόπλασμα. Τα παιδιά μαθαίνουν τα ζωτικά όργανα του σώματος και τις λειτουργίες που επιτελούν. Πουθενά δεν ακούγεται η λέξη «πνεύμα». Το πνεύμα βρίσκεται εκτός διδακτέας ύλης και μπορεί να διδαχτεί χάρη στην επιμονή και το ερευνητικό πάθος της μικρής Άννας που ξέρει ότι τις περισσότερες πληροφορίες για το Πνεύμα δεν θα τις πάρει από το σχολείο. Την αδελφή της την πιέζει και για άλλες λεπτομέρειες. Η Ιζαμπέλ της υποδεικνύει ένα ερειπωμένο σπίτι με ένα πηγάδι από έξω. Εκεί πηγαίνουν μαζί και η Ιζαμπέλ της λέει ότι αυτή είναι η κατοικία του πνεύματος. Η μικρή Άννα γνωρίζει την μορφή του πνεύματος από την ταινία που είχε παρακολουθήσει και τώρα είναι χαρούμενη που ξέρει και την κατοικία του. Το ερειπωμένο σπίτι γίνεται ο ιδεώδης τόπος προβολής όλων των φανταστικών στοιχείων της Άννας. Το επισκέπτεται και μόνη της. Το Πνεύμα και η αναζήτησή του, γίνεται η έμμονη ιδέα της.



Η Ιζαμπέλ ξέρει καλά τις εμμονές της αδελφής της. Αντί να την βοηθήσει, μάλλον επιδεινώνει περισσότερο την κατάσταση. Παίζει και προσποιείται μαζί της την πεθαμένη. Η Άννα τρομοκρατημένη φεύγει για να ειδοποιήσει τους γονείς της. Δεν τους βρίσκει. Επιστρέφοντας στο δωμάτιο, δεν βρίσκει την Ιζαμπέλ που στο μεταξύ έχει φροντίσει να την τρομάξει. Στην εξοχή τα δύο κορίτσια περνούν την ώρα τους τοποθετώντας το αυτί τους στις ράγες και ακούγοντας τον θόρυβο που κάνει ο ερχομός του τρένου. Στο σπίτι παίζουν μαξιλαροπόλεμο και η οικιακή βοηθός τρέχει να αποκαταστήσει την τάξη. Ακούγεται για πρώτη και τελευταία φορά η λέξη «Δημοκρατία». Σε μια από τις εξόδους της προς το ερειπωμένο σπίτι, η Άννα βλέπει το πήδημα ενός ανθρώπου μέσα από το τρένο που βρίσκεται εν κινήσει. Ο άνθρωπος βρίσκει καταφύγιο στο έρημο σπίτι. Δεν έχει την μορφή του Φρανκενστάιν. Μοιάζει σαν κάποιον που είναι πολιτικός κρατούμενος ή αντάρτης. Οπλοφορεί. Έχει στην κατοχή του ένα πιστόλι. Το κοριτσάκι δεν φοβάται και αναλαμβάνει να τον βοηθήσει. Του πηγαίνει μήλο και φαγητό και του περιποιείται το τραύμα. Μια μέρα, ωστόσο, ακούγεται κροτάλισμα πυροβόλων όπλων. Ο καταδιωκόμενος είναι νεκρός. Η Άννα σε μια από τις επισκέψεις της, δεν τον βρίσκει και ανακαλύπτει κηλίδες αίματος. Γρήγορα καταλαβαίνει τι έχει συμβεί. Το γεγονός τη συγκλονίζει. Εγκαταλείπει το σπίτι της και περιπλανιέται. Μετά από ώρες περιπλάνησης, κάθεται κουρασμένη και εξουθενωμένη για να ξαποστάσει και να κοιμηθεί. Οι κάτοικοι του χωριού έχουν δημιουργήσει μικρές ομάδες που την αναζητούν. Τελικά, την βρίσκουν και το αίσιο τέλος βρίσκει ανακουφισμένους τους γονείς. Τώρα, η μικρή Άννα ζει στην θαλπωρή της οικογένειας αλλά αρνείται να φάει και να μιλήσει. Έχει φωτοφοβία και κάνει πως δεν αναγνωρίζει τους γονείς της. Ο γιατρός που την εξετάζει, συστήνει καλή διατροφή. Η Άννα είναι ζωντανή και έχει βιώσει μια έντονη συγκίνηση που σταδιακά θα αρχίσει να την ξεχνάει. Μέχρι στιγμής, βλέπει τις σκιές έξω από το δωμάτιό της και κουλουριάζεται τρομαγμένη μέσα στο πάπλωμά της. Κάποια άλλη στιγμή, παίρνει θάρρος και σηκώνεται από το κρεβάτι για να ανοίξει διάπλατα την μπαλκονόπορτα. «Μπορείς να συναντήσεις το Πνεύμα αρκεί να κλείσεις τα μάτια σου και να φωνάξεις δυνατά το όνομά σου» ξαναλέει για μια ακόμη φορά στον εαυτό της  η Άννα. Τουλάχιστον, αυτή δεν έμεινε στα λόγια. Συγχαρητήρια στην ΕΤ3 για την επιλογή της ταινίας!


Διαβάστε και αυτόν το σχολιασμό για την ταινία, Το Πνεύμα του Μελισσιού:

Η μαγεία του κινηματογράφου και η δύναμη της παιδικής φαντασίας απογειώνονται σε μία από τις ομορφότερες ταινίες της δεκαετίας του ‘70 ...
Ο κλασσικός «Φρανκενστάιν» με τον Μπορίς Καρλόφ, προβάλλεται σε ένα μικρό επαρχιακό κινηματογράφο της Καστίλης στις αρχές της δεκαετίας του 40. Η εξάχρονη Άννα υποβάλλεται από την μορφή του τέρατος. Η αδελφή της την καθησυχάζει, πείθοντάς τη πως το τέρας είναι ένα αθάνατο πνεύμα που ζωντανεύει εύκολα παίρνοντας ανθρώπινη μορφή. Η Άννα αναζητά το πνεύμα και πιστεύει πως το ξαναβρίσκει ζωντανό στο πρόσωπο ενός παράνομου που κρύβεται στην περιοχή...
Ο Ισπανός Βίκτορ Ερίθε, ένας ουσιαστικός αλλά ‘ακριβοθώρητος’ δημιουργός γύρισε το αριστούργημά του το 1973, μέσα στη δικτατορία του Φράνκο, αγγίζοντας σκληρές αλήθειες με ένα έμμεσο τρόπο. Η ευρηματική σκηνοθεσία του, η φωτογραφία του Λουίς Κουαδράδο (που είχε αρχίσει να χάνει το φως του και το 1980 αυτοκτόνησε!) και η ερμηνεία της εξάχρονης Ανα Τόρεντ παραμένουν αξεπέραστες. Είναι εκπληκτικός ο τρόπος με τον οποίο ο Ερίθε καταφέρνει να δημιουργήσει μια μαγευτική, παραισθητική πραγματικότητα μέσα από το αθώο βλέμμα και την αχαλίνωτη φαντασία των παιδιών, αλλά και τη σαγηνευτική δύναμη του κινηματογράφου, ισορροπώντας ανάμεσα στο παραμύθι και το ρεαλισμό, τον τρόμο και την ποίηση.
 
Θοδωρής Τσιάτσικας


Πηγή:www.monopoli.gr
 

1 σχόλια:

Τη 10:47 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous Ανώνυμος είπε...

Την είδα Γιάννη. Πολύ ωραία ταινία. Κανόνισε καφέ μετά το σχολείο.
Γεωργία.

 

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα