Κυριακή, Φεβρουαρίου 23, 2014

ΣΙΩΠΗ ΣΤΗ ΓΑΛΑΡΙΑ

Έβλεπα χτες όλα αυτά που διαδραματίστηκαν στην ομιλία του υπουργού πολιτισμού στο Μέγαρο Μουσικής. Μια ομάδα ανθρώπων-διάβασα ότι επρόκειτο περί καλλιτεχνών- είχε καταλάβει τις τελευταίες θέσεις του αμφιθεάτρου και έκανε καζούρα σε όλα αυτά που προσπαθούσε να πει ο υπουργός. Η ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε όταν ο υπουργός ένιωσε βαθιά προσβεβλημένος και κάλεσε όλους αυτούς που τον ειρωνεύονταν να ανεβούν στο βήμα και να εκτεθούν δημοσίως. Ο ίδιος επέμεινε στην δημόσια αντιπαράθεση των ιδεών και ζήτησε από τους παρευρισκομένους να αφήσουν την ανωνυμία της μάζας και να παρουσιαστούν αυτοπροσώπως και με ονοματεπώνυμο. Ο τόνος της φωνής του ήταν ιδιαίτερα επικριτικός. Χαρακτήρισε όλους αυτούς που τον χλεύαζαν "συνδικαλιστές που προέρχονταν από συγκεκριμένο πολιτικό χώρο". Για να πω την αλήθεια, ο τελευταίος χαρακτηρισμός ήταν αναμενόμενος επειδή αποτελεί την πιο κλασσική αντίδραση πολιτικού που υφίσταται διαμαρτυρίες. Είναι βολικό και αρκούντως ανακουφιστικό για τον ίδιο να νιώθει ότι το γιούχα γίνεται από συνδικαλιστές που έχουν μάθει να οχλαγωγούν και να κερδίζουν πρόσκαιρα κομματικά οφέλη και εντυπώσεις. Ωστόσο, ο κάθε πολιτικός θα πρέπει να κατανοήσει ότι αυτός ο συνδικαλισμός υπήρξε γέννημα θρέμμα της πολιτικής τάξης. Όλα τα χρόνια της μεταπολίτευσης, ο υποδειγματικός συνδικαλιστής έπρεπε να είναι δυναμικός και τσαμπουκαλεμένος. Στόχος του ήταν να κάνει σαματά και να σαμποτάρει κάθε κουλτούρα συνεργασίας και κάθε εποικοδομητική συζήτηση. Οι εργαζόμενοι που ζούσαν τα προβλήματα από πρώτο χέρι, ένιωθαν μια μεγάλη απογοήτευση από τους συνδικαλιστικούς τους εκπροσώπους.Αυτοί, δεν έδειχναν διατεθειμένοι να θυσιάσουν προνόμια και προσωπικές φιλοδοξίες για να αναδείξουν τα προβλήματα τους και να αναζητήσουν λύσεις. Με εξαίρεση κάποιους ανιδιοτελείς αγωνιστές που διέθεταν παιδεία, ο συνδικαλισμός υπήρξε ένας καλός μηχανισμός αποχαύνωσης των εργαζομένων, ένα καλό γρανάζι στο σύστημα των πελατειακών σχέσεων.
Τώρα, οι πολιτικοί θα πρέπει να μάθουν να μην θυμώνουν και να μην διαμαρτύρονται για το επίπεδο του δημόσιου διαλόγου. Όπως έστρωσαν έτσι και πρέπει να κοιμηθούν...

Σάββατο, Φεβρουαρίου 22, 2014

ΑΛΛΑ ΛΟΓΙΑ...ΝΑ ΠΕΘΑΙΝΟΥΜΕ

Ο συγχωρεμένος φίλος μου εργαζόταν σε μέσο ενημέρωσης εδώ στη Θεσσαλονίκη και μού έλεγε για έναν δημοσιογράφο-θερμό υποστηρικτή της κουλτούρας- ότι επιζητούσε πάντα μια συνέντευξη με τον Εμμανουήλ Κριαρά για να την έχει καβάντζα σε περίπτωση που ο υπέργηρος Δάσκαλος απεβίωνε. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα περηφανευόταν ότι είχε την αποκλειστικότητα της"τελευταίας συνέντευξης" και όλο αυτό θα βαφτιζόταν ως δημοσιογραφική επιτυχία. 

Τις τελευταίες ώρες δημοσιεύεται η τελευταία συνέντευξη του Σάκη Μπουλά. Στα κανάλια μιλούν οι στενοί συνεργάτες και ο επιστήθιος φίλος του, Γιάννης Ζουγανέλης, για την γλυκύτητα, τον αυτοσαρκασμό και την αξιοπρέπεια με την οποία αντιμετώπισε ο Μπουλάς την αρρώστια και τη σταδιακή εξουθένωσή του. 

Υπάρχει κάτι το ενοχλητικό στην δημοσιογραφική κάλυψη τέτοιων δυσάρεστων γεγονότων. Οι δημοσιογράφοι πέφτουν με μανία και ανθρωποφαγική διάθεση στις τελευταίες στιγμές ενός ανθρώπου προκειμένου να ανακαλύψουν και να μάς παρουσιάσουν το αληθινό πρόσωπο του νεκρού. Σαν να μάς λένε, δηλαδή, ότι ο νεκρός δεν ήταν πριν ένας ολοζώντανος άνθρωπος που τόσα χρόνια ενεργούσε και πάσχιζε να εκφράσει, όσο το δυνατόν πληρέστερα, τον λόγο της ύπαρξής του. Ίσως και γι' αυτό ο συγχωρεμένος Μπουλάς, σε μια στιγμή της συνέντευξης στον Θεοδωράκη, έλεγε με θυμό και πίκρα: "με πεθάναν τέσσερις φορές".

Μερικοί δημοσιογράφοι συντάσσουν αφιερώματα και βιογραφικά ενός αποθανόντος, προτού αυτός πεθάνει. Τρέχουν, λένε, να προλάβουν την επικαιρότητα και την "άρτια" δημοσιογραφική κάλυψη της απώλειας. Ο Λάκης Παπαδόπουλος, σε τηλεφωνική συνομιλία στην τηλεόραση, δήλωσε:"Φεύγουμε ένας ένας και δεν καταλαβαίνουμε σ' αυτή τη ζωή πόσο φθαρτοί είμαστε"! Με τέτοια λόγια, όχι μόνο πρόλαβε την επικαιρότητα αλλά την είχε προσπεράσει...

Τετάρτη, Φεβρουαρίου 19, 2014

ΒΡΗΚΑΜΕ ΘΑΝΑΤΟ ΝΑ ΘΑΨΟΥΜΕ ΠΕΝΤΕ-ΕΞΙ

Την προηγούμενη φορά, άκουγα τη συνομιλία δύο συνταξιούχων. Μιλούσαν για ένα τρίτο πρόσωπο και σχολίαζαν τις φήμες που τον ήθελαν να έχει αποβιώσει. Ο ένας εκ των συνομιλητών ήταν θυμωμένος για την ανευθυνότητα και την χαιρεκακία με την οποία κάποιοι διέδιδαν τον θάνατο ενός ανθρώπου. Μάλιστα, ο"αποθανών" έχαιρε άκρας υγείας και είχε θεαθεί να περπατάει με γοργό βηματισμό στους δρόμους της πόλης.
Ακούγοντας τέτοια, οι άνθρωποι μού μοιάζουν όλο και περισσότερο με τους κατοίκους ενός μικρού χωριού που οι μόνες πληροφορίες που διακινούν είναι όσες προσλαμβάνουν από την τηλεόραση και όσες σχετίζονται με τα τελετουργικά της εκκλησίας. Ολόκληρη η κοινωνική τους ζωή δομείται γύρω από τους γάμους, τα βαφτίσια και , φυσικά, τις κηδείες. Είναι τόσο έντονη και εμφανή η στενομυαλιά και η απουσία ενδιαφερόντων που αυτό το μεγάλο κενό καλύπτεται με φανταστικούς θανάτους και κηδείες.
Το κλίμα είναι δυσμενές για τους ηλικιωμένους και τους αρρώστους. Αυτοί μοιάζουν να βρίσκονται στο στόχαστρο. Είναι σαν τους μαγνήτες που έλκουν όλη την κακία και την μοχθηρία των υπολοίπων. Αν κάποιοι από αυτούς συγκαλύπτουν τα προβλήματα υγείας είναι επειδή δεν θέλουν να αποτελούν το επίκεντρο των αρνητικών και χαιρέκακων σχολίων που τους θέλουν μια ώρα αρχύτερα στον τάφο.
Στο βιβλίο του Τολστόι "Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς" οι ζωντανοί που βιώνουν τον θάνατο ενός συνανθρώπου τους νιώθουν μια μεγάλη ανακούφιση επειδή δεν είναι αυτοί στη θέση του. Στις μέρες μας φαίνεται ότι αρκετός κόσμος βιάζεται να πεθάνει τους άλλους για να νιώσει αυτό το αίσθημα ανακούφισης. Κάτι τέτοιους ευσεβείς πόθους, να ξέρετε,  τούς αντιμετωπίζουμε με ευφυολογήματα του τύπου "Αν έρθεις στην κηδεία μου θα έρθω κι εγώ στη δική σου". Κατάλαβες ή να στο γράψω σε επιτύμβιο;

Δευτέρα, Φεβρουαρίου 10, 2014

ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ..

Το μετρό της Μόσχας είναι ένα δημοφιλές μέσο μετακίνησης. Είναι εξαπλωμένο σε 182 σταθμούς και εξυπηρετεί με ικανοποιητικό ρυθμό τους πολίτες αυτής της μεγάλης πόλης. Ωστόσο, το μετρό αποτελεί τον "ιδανικό τόπο για αυτόχειρες". Μια γιατρός, στην προσπάθεια να εξηγήσει τις αυτοχειρίες, αναφέρει ως βασικές αιτίες το "κρύο, την έλλειψη ήλιου και τη μικρή διάρκεια της ημέρας". Η γιατρός δείχνει μια τάση να ενοχοποιεί περισσότερο τις περιβαλλοντικές συνθήκες για την κατάθλιψη των συμπατριωτών της . Πουθενά δεν λέει, ας πούμε, για την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ που μειώνει τις αναστολές των ανθρώπων , την εύθραυστη υγεία που κάνει τους Ρώσους να είναι πιο ευάλωτοι ψυχικά, τις διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των μελών και την οικονομική τους κατασταση-στο άρθρο, βέβαια, γίνεται αναφορά για την Ρουμπλιόφκα όπου ζουν οι πολυεκατομμυριούχοι και στην οποία, "αυτοκτονούν καθημερινά από πλήξη οι σύζυγοι των πλουσίων".
Ένας από τους 182 σταθμούς του μοσχοβίτικου μετρό (άρθρο του Γιώργου Πιτροπάκη σε ένα "Εψιλον" με ημερομηνία 4/9/2011) είναι ο σταθμός Ντοστογιέφσκαγια. Τον αποκαλούν "Μέκκα για τους υποψήφιους αυτόχειρες" και είναι γεμάτος με τοιχογραφίες που " ζωντανεύουν στιγμές από τα έργα του Ντοστογιέφσκι". Ο διάκοσμος του σταθμού προϊδεάζει τους ανθρώπους που βιώνουν οριακές καταστάσεις, να δίνουν τέρμα στη ζωή τους. Οι επίσημες αρχές προσπαθούν να συγκαλύπτουν και να μην δίνουν δημοσιότητα στις αυτοχειρίες. Η προβολή τους από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, πιθανόν, να προκαλούσε μια αλματώδη αύξηση των αυτοκτονιών.
Στο τέλος του άρθρου, ένας επιβάτης λέει:"Αν δεν αυτοκτονήσω στο μετρό της Μόσχας, θα γίνω δολοφόνος στους δρόμους της". Κάτι τέτοιο, αμέσως μού θύμισε το βιβλίο του Μάριου Μαρκίδη "Σπουδές στη Σημασία". Εκεί στο ερώτημα "τι είναι αυτοκτονία;" διαβάζουμε: Ανήκει στον W.Stekel ο περίφημος αφορισμός: "Κανείς δεν σκοτώνει τον εαυτό του αν δεν θέλησε ποτέ να σκοτώσει κάποιον άλλο, ή αν δεν επιθύμησε τουλάχιστον τον θάνατο κάποιου άλλου".
Ανάμεσα στην γιατρό με την μεγάλη εμπειρία στην ανάλυση των αιτιών της αυτοκτονίας και στον ανώνυμο επιβάτη του μετρό, ο δεύτερος φαίνεται να απάντησε καλύτερα...

Δευτέρα, Φεβρουαρίου 03, 2014

Ο ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΟΝΟΠΥΛΟΥ

Έγραφα και παλιά ότι εχει ιδιαίτερη σημασία να παραμένει αναλλοίωτος ο χώρος της παιδικής μας ηλικίας. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευτυχία για έναν ενήλικο να επιστρέφει σ' αυτόν τον τόπο και να ξαναζωντανεύει τις παιδικές του μνήμες. Βλέπω ένα παλιό περιοδικό "ΕΠΙΛΟΓΕΣ" της εφημερίδας ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ και σταματώ σε ένα ρεπορτάζ της Φωφώ Μπόνιου για τον μικρόκοσμο του Μονόπυλου. Το Μονόπυλο, διαβάζω, βρίσκεται πιο πάνω από το Νεστόριο. Αν πηγαίναμε εκεί, θα βλέπαμε ένα έρημο βοσκοτόπι.Το 1943 οι Γερμανοί το είχαν καταστρέψει ολοσχερώς. Κάποιος κάτοικος του χωριού, ο Θεοχάρης Γκέρος, αποφασίζει να ξαναζωντανέψει το χωριό για χάρη του μικρού του γιου.Το δημοτικό σχολείο, η εκκλησία, το πατρικό σπίτι και ένα πλήθος παραδοσιακών εργαλείων της κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής γίνονται μικρογραφίες που σίγουρα συναρπάζουν το μικρό γιο. Για τον Θεοχάρη Γκέρο, οι κατασκευές γίνονται έργο ζωής. Βλέπω τις φωτογραφίες του ρεπορτάζ από την Κατερίνα Βάκια και πραγματικά μένω εντυπωσιασμένος. Αλέτρια, κόσκινα, φτυάρια, ρόκες, ανέμη, στάνη, τσοπάνηδες, γιδοπρόβατα, εργαλεία επεξεργασίας γάλακτος, όλα συνθέτουν ένα μουσείο μινιατούρα. Ο Γκέρος, γεννημένος το 1927-αν ζει σήμερα θα είναι 87 χρονών- αναζήτησε κρατικούς φορείς, δήμους και ιδρύματα για να παραδώσ ει αυτό το αριστουργηματικό εργόχειρο. Δυστυχώς, κανένας δεν είχε ενδιαφερθεί.Τότε, έλεγε ο Γκέρος , " τον γέλασαν".
Ο μικρόκοσμος του Μονόπυλου μου έδειξε δύο πράγματα: το πένθος του θεοχάρη Γκέρου για το κατεστραμμένο χωριό του έγινε η κινητήρια δύναμη δημιουργίας για το μουσείο μινιατούρα. Δεύτερον, κοντά στον μικρόκοσμο του Μονόπυλου υπάρχει και ο μικρόκοσμος των ανθρώπων που έχουν κανονικές διαστάσεις...

Σάββατο, Φεβρουαρίου 01, 2014

ΚΡΥΟ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΤΡΙΟ

Η τρόικα πήρε σβάρνα τα σπίτια των συμπατριωτών μας και χτυπάει τα θυροτηλέφωνά μας. Αν κάποιος ένοικος της πολυκατοικίας κάνει το λάθος να ανοίξει την πόρτα, τότε οι τροικανοί πλησιάζουν το διαμέρισμα και χτυπούν το κουδούνι για να τους ανοίξει ο ένοικος. Προς θεού, μην κάνετε το λάθος! Κοιτάξτε πρώτα από το ματάκι της πόρτας και βεβαιωθείτε ότι δεν είναι αυτοί. Προσοχή, προσοχή! Τώρα με την κακοκαιρία, έχουν μεταμφιεστεί σε τρίο-κρύο και έχουν σκοπό να σας πουντιάσουν! Βάλτε κανένα ρούχο πάνω σας και μην κυκλοφορείτε τσίτσιδοι! Ταμπουρωθείτε στα σπίτια σας και ανάψτε ξύλα για να δημιουργήσετε συνθήκες αιθαλομίχλης στα δωμάτια σας. Αν τούς ακούσετε να τραγουδούν ωσάν τα καλικαντζαράκια " δεν μας πιάνει η αγιαστούρα θα μας έχουν στην καμπούρα", τότε να ξέρετε ότι το τρίο-κρύο δεν πτοείται καθόλου από την αιθαλομίχλη. 
Συμφορά που μας βρήκε!!!