Κυριακή, Απριλίου 27, 2014

"ΘΑΝΑΣΗ ΣΦΙΞΕ ΚΙ ΑΛΛΟ ΤΟ ΖΩΝΑΡΙ"

Είναι μια τετραμελής οικογένεια που ζει  κάτω από τα όρια της φτώχειας. Στην ταινία "Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι" ο αξεπέραστος ηθοποιός, Θανάσης Βέγγος, υποδύεται έναν εφοριακό που συμπάσχει με τον χειμαζόμενο λαό. Στην κυβέρνηση βρίσκεται ο υπουργός της Ακρίβειας. Ο κόσμος δυσανασχετεί με την εφαρμοζόμενη πολιτική. Στα ρεπορτάζ της τηλεόρασης φαίνεται καθαρά αυτή η δυσαρέσκεια. Ωστόσο, όλα πρέπει να συγκαλυφθούν. Οι άνθρωποι που δουλεύουν στην τηλεόραση χρειάζεται να μιλάνε και να δείχνουν μια τελείως διαφορετική  πραγματικότητα. Αποφασίζουν αντί των ρεπορτάζ να προβάλλουν εικόνες της κατοχής με τους πολίτες να ψάχνουν για φαγητό στα σκουπίδια. Οι συγκρίσεις θα είναι αναπόφευκτες και το τηλεοπτικό κοινό θα αισθάνεται ανακούφιση που δεν βιώνει κάτι ανάλογο στο παρόν. 

Μεγάλο μέρος της ιστορίας εξελίσσεται στο χώρο εργασίας ενός εργοστασίου. Εκεί, ο Ξεζουμίδης είναι ο εργοδότης που διψάει για περισσότερα κέρδη και για μεγαλύτερη συρρίκνωση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Σαμποτάρει κάθε προσπάθεια οργάνωσης των εργαζομένων σε σωματείο και προσπαθεί να πάρει με το μέρος του κάποιους από αυτούς ώστε να επιβάλλει τον διχασμό. Ο Ξεζουμίδης ξέρει να εκβιάζει και να δωροδοκεί. Είναι φοροφυγάς και έχει διασυνδέσεις με τον υπουργό της Ακρίβειας. Μπορεί να στήνει απεργοσπαστικούς μηχανισμούς και απολύει κόσμο με πολύ μεγάλη άνεση. Οι συγκυρίες έρχονται έτσι που ο Βέγγος αναλαμβάνει να ελέγξει τα φορολογικά του στοιχεία. Ο Ξεζουμίδης αποτυγχάνει να πετάξει τα στοιχεία που τον ενοχοποιούν. Εντελώς τυχαία, ο Βέγγος τα ανακαλύπτει στις σακούλες των σκουπιδιών. Σίγουρος για την ενοχή του ελεγχόμενου, προστρέχει στον προϊστάμενό του για να το ανακοινώσει. Στο μεταξύ, ο Ξεζουμίδης έχει ειδοποιήσει τον υπουργό και αυτός με τη σειρά του τον προϊστάμενο της εφορίας. Ο Βέγγος πιστεύει ότι θα δεχτεί τα εύσημα και μια μικρή αύξηση στον πενιχρό μισθό του. Αντ' αυτού, του ανακοινώνεται δυσμενή μετάθεση στο Σουφλί. Κάνει απεργία πείνας έξω από την εφορία. Αντιστέκεται στην πιεστική  ανάγκη του φαγητού και προσδοκά δικαίωση του αγώνα του. Μια από τις μέρες της απεργίας, ο υπουργός επισκέπτεται την εφορία για να μιλήσει. Του στρώνεται κόκκινο χαλί να περάσει. Όταν συναντιούνται, ο υπουργός περιφρονεί επιδεικτικά τον απεργό Βέγγο. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας, ο υπουργός μιλάει για τον αγώνα που κάνει για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Τον ακούει ο Βέγγος που του επιτίθεται με έναν μπαλτά και του κόβει το καλώδιο του μικροφώνου.Έτσι, κόβεται η φωνή του υποκριτή και ψεύτη. 

Ο Βέγγος στην ταινία αποτελεί υπόδειγμα τίμιου και αδιάφθορου εφοριακού που δεν ανέχεται την κοροιδία και υποκρισία. Μπορεί να απολύεται αλλά παραμένει συνεπής στις αρχές του. Με ένα πλακάτ κάθεται στην πλατεία και αναμένει κάποιον που θα του προτείνει μεροκάματο. Χωρίς να το γνωρίζει, επιβιβάζεται σε ένα λεωφορείο που μεταφέρει απεργοσπάστες. Προορισμός το εργοστάσιο του Ξεζουμίδη στο οποίο ,παρεμπιπτόντως, δουλεύει και η γυναίκα του Βέγγου.Όταν ο Βέγγος αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και τάσσεται υπέρ των απεργών. Ο Ξεζουμίδης παθαίνει καρδιακό επεισόδιο, ο γιος και ο νομικός του σύμβουλος μαλώνουν και η ανέντιμη εργοδοσία δέχεται ένα ισχυρό πλήγμα. 

Η ταινία είναι παραγωγής του 1980. Οι κάπως μεγαλύτεροι μπορούν να αντιληφθούν τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες μέσα στις οποίες "γεννήθηκε" αυτή η ταινία.

Τρίτη, Απριλίου 22, 2014

ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Το παράστημά  του είναι ευθυτενές. Ο πλοίαρχος του μοιραίου πλοίου που ναυάγησε στην Ν.Κορέα, εμφανίζεται σε ένα βίντεο του 2010 να βρίσκεται στην γέφυρα του πλοίου και να δηλώνει απολύτως σίγουρος για την ασφάλεια που παρέχει το μέσο με το οποίο ταξιδεύει. Αν ο κόσμος υπακούει στις εντολές του πληρώματος, λέει, δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας. 

Το πρόσφατο ναυάγιο έμελλε να διαψεύσει σύντομα τα λεγόμενά του. Οι μαθητές και οι μαθήτριες φόρεσαν τα σωσίβια τους και περίμεναν ματαίως τον πλοίαρχο και το υπόλοιπο πλήρωμα να τους καθοδηγήσουν. Άνθρωποι με εμπειρία, γνώση και εκπαίδευση άφησαν τα παιδιά στην μοίρα τους. Ο πλοίαρχος συμπεριφέρθηκε σαν ένας τυπικός εκπρόσωπος της Εξουσίας. Στα απλά και εύκολα έθετε σε λειτουργία το αυτόματο σύστημα πλοήγησης και το πλοίο ταξίδευε σχεδόν από μόνο του. Ο πλοίαρχος σε μια τέτοια περίπτωση ήταν διακριτός από όλους τους άλλους-πλήρωμα και επιβάτες- επειδή κατείχε μια θέση εξουσίας! Στα δύσκολα και ζόρικα, ωστόσο, καθυστέρησε να εκπέμψει σήμα κινδύνου, εγκατέλειψε από τους πρώτους το βυθιζόμενο πλοίο και έγινε όμοιος και χωρίς διακριτό ρόλο από τους υπόλοιπους ναυαγούς. Η θέση εξουσίας, πια, μετατρεπόταν σε θέση ευθύνης και ο καπετάνιος έμοιαζε σαν να συγχωνευόταν με τους επιβάτες.

"Αν οι επιβάτες κάνουν αυτά που τους λέει το πλήρωμα, το ταξίδι είναι ασφαλές". Η Εξουσία, ακόμη και μετά απ' αυτήν την ασύλληπτη τραγωδία, θα συνεχίζει να ψεύδεται...

ΠΕΝΘΟΣ ΣΤΟΥΣ ΙΠΠΟΤΕΣ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Ο Γκέλντοφ υπήρξε ένας μουσικός και πολιτικός ακτιβιστής που η βασίλισσα Ελισάβετ είχε χρίσει ιππότη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1986. Για έναν άνθρωπο αληθινά ευαίσθητο και αξιοπρεπή, αυτός ο τίτλος θα ήταν μάλλον μια κατάρα που θα τον ακολουθούσε για όλη τη ζωή του. Ωστόσο, ο τίτλος του sir έκανε τον συγκεκριμένο άνθρωπο να κορδώνεται περήφανος ότι είχε πετύχει κάτι σημαντικό στη ζωή του. Διαβάζω στο "Κ" της Καθημερινής ότι ο Γκέλντοφ, η γυναίκα του Paula και οι τρεις κόρες τους αποτελούσαν την δεκαετία του '90 τη πιο διάσημη οικογένεια στην Βρετανία. Η οικογένεια για να παραμένει διάσημη θα έπρεπε να υιοθετήσει συμπεριφορές εξεζητημένες ώστε να διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης. Η πλούσια ζωή , τα ακριβά γούστα, η ενασχόληση με την μόδα της φιλανθρωπίας, η διείσδυση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης , όλα γίνονταν αντικείμενο σχολιασμού. Υπήρχε μια δημόσια υπερέκθεση της ιδιωτικής τους ζωής.

 Όλα κυλούσαν ιδανικά μέχρι που η γυναίκα του Γκέλντοφ ξεμυαλίζεται με τον  Αυστραλό ροκ σταρ, Michael Hutchens. Μαζί του προλαβαίνει να αποκτήσει μια κόρη. Ο εραστής της βρίσκεται νεκρός το 1997 σε δωμάτιο ξενοδοχείου. Η Paula κατηγορεί τον πρώην σύζυγό της ως ηθικό αυτουργό της αυτοκτονίας του εραστή της. Περνάει φάση μεγάλης κατάθλιψης. Κάνει μια σειρά από αποτυχημένες σχέσεις. Αρχίζει ψυχοθεραπεία. Σ αυτήν την κρίσιμη φάση της ζωής της μαθαίνει όλη την αλήθεια για την βιολογική ταυτότητα του πραγματικού της πατέρα, πράγμα που επιδεινώνει την ήδη καταρρακωμένη ψυχική της υγεία. Πεθαίνει από υπερβολική δόση ηρωίνης και σκορπάει την θλίψη στις τρεις κόρες της. Απ' αυτές, η Peaches φαίνεται να είναι η πιο ευαίσθητη. Κατόπιν προτροπής του πατέρα της, η Peaches πηγαίνει κανονικά στο σχολείο. Το πένθος σε μια διάσημη οικογένεια και στον sir είναι κάτι ανάρμοστο. Όλα πρέπει να συνεχίζονται χωρίς να συμβαίνει τίποτα. Μέσα σε ένα τέτοιο ψυχολογικό περιβάλλον η Peaches συνεχίζει τις τηλεοπτικές εμφανίσεις και δείχνει να απολαμβάνει τη δημοσιότητα. Παντρεύεται και κάνει δύο παιδιά. Ωστόσο, το πένθος της απώλειας δεν έχει βρει διέξοδο και διαβρώνει αργά αλλά σταθερά τον ψυχισμό της. Οι λογαριασμοί με το παρελθόν δείχνουν να είναι τακτοποιημένοι. Δείχνουν χωρίς, ωστόσο, να είναι. Η ίδια αυτοκτονεί και είναι σαν να ακολουθεί την πορεία της μητέρας της που είχε κάνει το ίδιο πριν από έντεκα χρόνια. 

Σάββατο, Απριλίου 19, 2014

ΞΑΝΑΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΛΛΗ ΖΩΗ...

Μια γυναίκα κλαίει σπαρακτικά για το παιδί της που αγνοείται στην ναυτική τραγωδία στην Ν.Κορέα. Εκμυστηρεύεται ότι το παιδί της δεν ήθελε να ταξιδέψει και κατόπιν δικών της παραινέσεων το κάνει. Οι τύψεις θα την συνοδεύουν για το υπόλοιπο της ζωής της. Μια άλλη γυναίκα επιτίθεται σε έναν αστυνομικό. Οι γονείς ουρλιάζουν και περιμένουν από τους δύτες και τους διασώστες να φέρουν τα παιδιά τους πίσω και ζωντανά. Ο πόνος και η αγωνία έχουν φτάσει στο κατακόρυφο. Οι λυγμοί και οι συγγνώμες του πλοιοκτήτη, η ανανδρία του καπετάνιου που εγκατέλειψε το πλοίο και άφησε αβοήθητα και στη τραγική τους μοίρα μαθητές και μαθήτριες, όλα οξύνουν το συλλογικό τραύμα από το οποίο θα αργήσει να συνέλθει η κοινή γνώμη. Ο υποδιευθυντής του Λυκείου ανήκει στους διασωθέντες. Διαμένει κοντά στους συγγενείς των μαθητών και ζει για κάποιες ώρες το δράμα τους. Αισθάνεται τρομερές τύψεις που αυτός ζει. Με την γραβάτα του απαγχονίζεται πάνω σ' ένα δέντρο. Πιστεύοντας ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν και μετά τον θάνατο, αφήνει ένα σημείωμα στο οποίο αναφέρει ότι στην άλλη ζωή θα ξαναγίνει ο δάσκαλος των παιδιών που έχουν χαθεί στα ρεύματα της θάλασσας.

Παρασκευή, Απριλίου 18, 2014

ΝΤΕΙΒΙΝΤ ΧΌΚΝΕΪ

Ο 77χρονος ομοφυλόφιλος καλλιτέχνης, Ντέιβιντ Χόκνεϊ, θα επέλεγε για βοηθό του στις δουλειές του σπιτιού κάποιον νεαρό που δεν θα ήταν" υπόμνηση φθοράς".Ο 23χρονος και σωματικά ακμαίος νεαρός, ωστόσο, καταναλώνει ναρκωτικές ουσίες και πεθαίνει καταπίνοντας οξύ. Για τον ήδη καταβεβλημένο από σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο καλλιτέχνηv, η αυτοκτονία δεν ανήκει σε εκείνα τα χαρμόσυνα γεγονότα που τον βοηθούν να αναρρώσει. Ωστόσο, μέσα σε όλα αυτά τα ζοφερά μιας δυσοίωνης προοπτικής, βρίσκει το κουράγιο να αναγεννηθεί. Οι ζωγραφιές και τα χαρακτικά του που παρουσιάζονται στις εκθέσεις, του υπενθυμίζουν το κέφι και την όρεξη για ζωή. Η βαρηκοΐα του μαζί με το πρόβλημα λόγου που του παρουσιάστηκε μετά το εγκεφαλικό, τον αναγκάζουν να περιορίσει τις κοινωνικές του σχέσεις. Έχει επηρεαστεί από το έργο του Πικάσο, από την ποίηση του Γουίτμαν και Καβάφη. Επιστήθιος φίλος του Λούσιαν Φρόιντ που τον χάνει το 2011.Ζωγραφίζει πολλές ώρες μέσα στην ημέρα. Λατρεύει τα ταξίδια και ενδιαφέρεται για την υστεροφημία του. Δεν μπορεί να ξέρει αν οι καλλιτέχνες διασώζονται στη μνήμη των ζωντανών. Δεν θέλει να παραδώσει όλα του τα έργα στους συλλέκτες. Ονομάζει τον θάνατο ως μια ακόμη περιπέτεια.
 (Απομόνωσα τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία από αυτά που διάβασα στο κείμενο της Τασούλας Επτακοίλη στο "Κ" της Καθημερινής -1, 2/3/2014)

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

Για όλη τη ζωή της θα φοράει τα μαύρα ρούχα. Έχει χάσει τα δυο της παιδιά και μπορεί να εξηγήσει με την λογική πώς συνέβησαν οι δυο απώλειες. Το ένα παιδί σκοτώθηκε σε δυστύχημα με μηχανάκι και το άλλο δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια συμπλοκής. Ο δολοφόνος του γιου της καταδικάστηκε σε θάνατο με απαγχονισμό. Στην μητέρα δόθηκε η ευκαιρία να κλωτσήσει την καρέκλα και ο δολοφόνος να χάσει τη ζωή του. Η μητέρα απλά χαστούκισε τον μελλοθάνατο και ματαίωσε την εκτέλεση. Γνωρίζοντας πολύ καλά από πόνο, δεν θέλησε να τον μεταδώσει στην αλλη μητέρα που συμπαραστεκόταν στις τελευταίες στιγμές του γιου της. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η μητέρα ονειρεύτηκε τον νεκρό γιο της να ζητάει να μην πραγματοποιηθεί η εκτέλεση. Η ύπαρξη ενός μεταφυσικού σχεδίου και η επιρροή των ονείρων στην βούληση των ανθρώπων αλλάζουν την Μοίρα προς το καλύτερο ή το χειρότερο.