Σάββατο, Ιουλίου 12, 2014

ΕΡΩΤΑΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ


Διαβάζω στην ταμπελίτσα ότι είναι μια μαρμάρινη σαρκοφάγος αττικού εργαστηρίου με διονυσιακή παράσταση. Είχε αγοραστεί από ένα ζευγάρι, την Αντία με το σύζυγό της. Ενδιαφέρον έχει η ποινή που θα επιβληθεί σε όλους αυτούς που θα τολμήσουν να την ανοίξουν ή να την μετακινήσουν. Για κάθε παραβάτη προβλέπεται πρόστιμο που καταβάλλεται στο ιερό ταμείο και την πόλη. Ακόμη, μού αρέσει αυτή η ταυτόχρονη συνύπαρξη μιας γλυπτής διακόσμησης διονυσιακού χαρακτήρα με την σαρκοφάγο και με ότι συμβολίζει αυτή. Η μαρμάρινη σαρκοφάγος βρίσκεται στον αύλειο χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.

Η ΑΛΙΚΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΙΑΣ-ΣΩΤΗ ΓΡΙΒΑ





Κάθε βιβλίο είναι ένα ταξίδι στη ζωή. Στις αποσκευές αυτού του ταξιδιού υπάρχει πάντα μια υπόμνηση φθοράς. Διαφορετικά, είμαστε άνθρωποι εγλωβισμένοι στην ακινησία. Ακούω την Σώτη Γρίβα, ψυχαναλύτρια της λακανικής παράδοσης, να μιλάει για το καινούριο βιβλίο της "Η Αλίκη στη χώρα της παράνοιας", στην 11η διεθνή έκθεση βιβλίου. Μου αρέσει η φράση της "άρση του ποδιού από το έδαφος"! Η παρότρυνσή της είναι ηχηρή: "Πήγαινε προς Εσένα και όχι έλα προς Εμένα".

Ο στοχασμός της Γρίβα αντιλαμβάνομαι πως έχει και μια φιλοσοφική διάσταση. Πώς ,εξάλλου, να ερμηνεύσει την πολυετή κλινική εμπειρία και την μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς αν απουσιάζει απ' αυτήν η φιλοσοφική διάθεση που ανοίγει καινούριους δρόμους σκέψης και ερμηνείας; Επιμένει πολύ στην ακινησία των ανθρώπων και στα εμπόδια που υπάρχουν για την έναρξη αυτής της κίνησης. Φόβος και  ενοχές καθηλώνουν τους ανθρώπους . Τα συμπτώματα για την κ.Γρίβα είναι απολιθώματα μέσα μας. Το πιο σπουδαίο ψυχικό γεγονός είναι να κινηθούμε μέσα από τον άλλον προς τον εαυτό μας. Η κ.Γρίβα μιλάει για το τρισδιάστατο βλέμμα. Για να κατακτήσει ο κάθε άνθρωπος την κίνηση θα πρέπει να υιοθετήσει αυτό το βλέμμα. Σε τι συνίσταται αυτό το βλέμμα; Στο βλέπω-βλέπομαι και βλέπω τον άλλον να με βλέπει. Για την ευελιξία και διαμόρφωση αυτού του τρισδιάστατου βλέμματος είναι απαραίτητο το λεγόμενο "στάδιο του καθρέφτη".

Μου αρέσει ο ορισμός που δίνει για το ασυνείδητο: "δεν γνωρίζω ότι δεν γνωρίζω κάτι".Τι είναι αγάπη; Είναι η "προσφορά αυτού που δεν έχεις σε αυτόν που δεν το θέλει".Πάντα, μάς λέει,  πρέπει να αναζητούμε την Έξοδο και διαρκώς να θέτουμε ερωτήματα και να είμαστε εξερευνητές. Οι ζωντανοί-νεκροί αυτής της ζωής δεν πεθαίνουν ποτέ επειδή ο νεκροζώντανος δεν κινδυνεύει να πεθάνει.Το μέλλον, λέει η κ.Γρίβα, έρχεται από πίσω μας. Να διαλύσουμε το πετρωμένο βλέμμα μας αναδρομικά. Αντέχουμε;

Υ.Γ. Ήδη ξεκίνησα την μελέτη του βιβλίου της Σώτης Γρίβα "Η Αλίκη στη χώρα της παράνοιας".


Πέμπτη, Ιουλίου 10, 2014

ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΤΟ ΤΕΛΟΣ...

Το μουντιάλ είναι γιορτή και συνάντηση λαών. Λίγο πριν την έναρξή του, καταφτάνουν οι αποστολές των ομάδων. Οι τουρίστες μπορεί να σχεδιάζουν από πολλούς μήνες πριν τα ξενοδοχεία στα οποία θα μείνουν, τις διαδρομές που θα κάνουν, τα λεφτά που θα τούς χρειαστούν, τις παρέες με τις οποίες θα ταξιδέψουν.Σε τέτοια ταξίδια ο προγραμματισμός είναι πάντα απαραίτητος.

Στη χώρα που φιλοξενεί τη διοργάνωση, επικρατεί αγωνία για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιτυχία της γιορτής του ποδοσφαίρου. Όλοι βρίσκονται σε αναβρασμό προκειμένου να προσφέρουν τις καλύτερες υπηρεσίες στους τουρίστες και στους παίκτες και συνοδούς των ομάδων.Οι καλές εντυπώσεις, ξέρουμε, είναι μια μορφή επένδυσης για το μέλλον του τουρισμού σ' αυτήν τη χώρα.

Στην αρχή, τα παιχνίδια είναι πολλά. Οι καλύτερες και πιο τυχερές ομάδες προκρίνονται. Οι αποστολές των ομάδων που αποκλείονται, ετοιμάζουν τις βαλίτσες για αναχώρηση και επιστροφή στις πατρίδες τους. Μαζί με αυτούς, αποχωρούν και οι τουρίστες που προέρχονται από αυτές τις χώρες. Οι πόλεις στις οποίες διεξήχθησαν αγώνες, επιστρέφουν στους παλιούς γνώριμους ρυθμούς.

Τα ματς γίνονται όλο και πιο λίγα. Από τα προημιτελικά στα ημιτελικά και από εκεί στον μεγάλο τελικό. Οι ποδοσφαιριστές που φτάνουν μέχρι αυτούς τους αγώνες δίνουν όλη τη δύναμή τους για να κερδίσουν χρήματα, δόξα και μεταγραφές σε καλύτερες ομάδες. Από δπλα τους οι εναπομείναντες τουρίστες που παρατείνουν την παραμονή τους για να βοηθήσουν την ομάδα τους.

Την Κυριακή θα είναι ο μεγάλος τελικός. Οι φιναλίστ θα διεκδικήσουν το τρόπαιο της καλύτερης ομάδας σε παγκόσμιο επίπεδο. Μια τέτοια τιμή θα τούς ακολουθεί για μια ολόκληρη τετραετία, μέχρι την διοργάνωση του επόμενου μουντιάλ.

Την Κυριακή όλα τελειώνουν. Μπορώ να καταλάβω την μελαγχολία που θα νιώσουν εκείνες τις ημέρες οι απανταχού ποδοσφαιρόφιλοι αλλά και αρκετοί από τους Βραζιλιάνους που είδαν τις προσδοκίες τους να διαψεύδονται με τόσο ταπεινωτικό τρόπο από τους Γερμανούς.




Παρασκευή, Ιουλίου 04, 2014

"ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΡΙΕΡΑ"


Η ανάληψη ενός τόσο σημαντικού έργου- η αναστήλωση της Ροτόντας- απαιτούσε τον καλύτερο δυνατό συντονισμό μεταξύ των αρχαιολόγων, αρχιτεκτόνων και πολιτικών μηχανικών. Η εμπλοκή αυτών των τριών επαγγελμάτων ήταν μια καλή ευκαιρία για να γίνουν σαφείς και διακριτές οι αρμοδιότητες αλλά και η ξεχωριστή τους αξία.Ακούω τον Πάνο Θεοδωρίδη- 11η διεθνή έκθεση βιβλίου-να λέει ότι τότε κατανόησε επακριβώς το σπουδαίο έργο που επιτελούσαν οι πολιτικοί μηχανικοί.

Το έργο αναστήλωσης της Ροτόντας πραγματοποιήθηκε σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Ο σεισμός το 1978 στη Θεσσαλονίκη και οι δεκάδες μικροσεισμοί που ακολουθούσαν, δυσχέραιναν όλη την εργασία. Αντιλαμβάνομαι πως εκατοντάδες εργατοώρες Θα μπορούσαν να πάνε υπέρ πίστεως και χωρίς κανένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Μπορώ να φανταστώ και τα μέσα της εποχής:Μια αρχαιολογική υπηρεσία που λειτουργεί υποτυπωδώς και μια πολιτεία που προστρέχει όταν μπορεί να αξιοποιήσει ένα έργο με καθαρά ωφελιμιστικά κριτήρια.

Η αρχαιολογική έρευνα και αναστήλωση της Ροτόντας δεν αφορούσε μόνο την πρακτική πλευρά της. Για την καλύτερη ανάδειξη του μνημείου χρειαζόταν ένα πλήθος ντοκουμέντων ,όπως σχέδια, φωτογραφικό υλικό, προσωπικές μαρτυρίες, βαθιά γνώση των ιστορικών πηγών, αναφορές σε προσωπικές διενέξεις και ανάδειξη του ρόλου της Πολιτείας στην διαφύλαξη αυτού που λέμε πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.

Όλη η ποικιλία των παραπάνω καταγραφών είναι απαραίτητη για την δημιουργία ενός μεγάλου αρχείου για μελλοντικές χρήσεις. Ακούγοντας τον Πάνο Θεοδωρίδη στην ψυχωμένη ομιλία του στις 10 Μαίου 2014, καταλαβαίνω καλά αυτό το "Όλα είναι καριέρα"! Είμαι βέβαιος ότι υπήρξε και εξακολουθεί να υπάρχει ένας σφετερισμός των δικαιωμάτων από την αξιοποίηση ενός πλούσιου υλικού προς όφελος ανθρώπων που ενδιαφέρονται περισσότερο για την επαγγελματική τους εξέλιξη και την επιστημονική τους καταξίωση.

Δυστυχώς, ακόμη πρέπει να μιλάμε για επαγγελματική συνείδηση και συνεισφορά στο κοινό καλό και την προκοπή της χώρας, μέσα από διαδικασίες που φαίνεται να μας ξεπερνούν.



Τετάρτη, Ιουλίου 02, 2014

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΡΟΤΟΝΤΑΣ-11η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ



( Παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα από την ομιλία του κ.Κατσαρού. Στα αριστερά ο κ. Μουτσόπουλος)

Ο ομότιμος καθηγητής της Αρχιτεκτονικής στο Α.Π.Θ., Νικόλαος Μουτσόπουλος, χρειάστηκε να συμβουλευτεί τα χαρτιά του μόνο όταν έπρεπε να μνημονεύσει τα ονόματα των ανθρώπων που εργάστηκαν στην αρχαιολογική έρευνα και αναστήλωση του μνημείου της Ροτόντας, εδώ στη Θεσσαλονίκη. Για όλους εμάς, προκαλεί θαυμασμό η διαύγεια της σκέψης, το πείσμα και το ερευνητικό πάθος ενός ανθρώπου που γεννήθηκε το 1927. Έτσι, στις 10 Μαίου 2014 ο κ.Μουτσόπουλος συμμετείχε στην παρουσίαση του βιβλίου "Η Ροτόντα του Αγίου Γεωργίου στη Θεσσαλονίκη.Αρχαιολογική έρευνα και αναστήλωση"(εκδ. Κυριακίδης). Συνομιλητές σε αυτήν την παρουσίαση ήταν ο Πάνος Θεοδωρίδης και ο καθηγητής του τμήματος Φιλολογίας στο Α.Π.Θ, Βασίλειος Κατσαρός. Σε κάποια στιγμή και ενώ είχε ολοκληρώσει την ομιλία του, ο κ.Μουτσόπουλος αισθάνθηκε μια μικρή αδιαθεσία και αποχώρησε. Ωστόσο, τίποτα δεν μπορούσε να τον κρατήσει μακριά. Επανήλθε και άκουσε τα λόγια του κ.Κατσαρού με το πάθος ενός ερευνητή που αναμένει με ενθουσιασμό να του φωτίσουν μια ακόμη αθέατη πλευρά της πολύπλευρης εργασίας του.

Τρίτη, Ιουλίου 01, 2014

ΙΓΝΑΤΗΣ ΧΟΥΒΑΡΔΑΣ-ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΥΡΕΑ-ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗ



 
( Στην φωτογραφία από τα αριστερά προς τα δεξιά: Γιώργος Χρονάς, Ιγνάτης Χουβαρδάς, η κ.Μαριάννα Τυρέα-Χριστοδουλίδη που, δυστυχώς, καλύπτεται από τον Παναγιώτη Γούτα)


Στις 9 Μαίου και στη διεθνή έκθεση βιβλίου εδώ στη Θεσσαλονίκη, ο Γιώργος Χρονάς συντόνισε τη συζήτηση ανάμεσα στους συγγραφείς Ιγνάτη Χουβαρδά και Μαριάννα Τυρέα-Χριστουδουλίδη. Την παρουσίαση των βιβλίων " Η ζωή μέσα της" και " Υπόκλιση στον πειρασμό" έκανε ο επίσης συγγραφέας Παναγιώτης Γούτας. Η γυναίκα συγγραφέας είπε ότι αισθάνεται τυχερή για τη συνεργασία της με τον Γιώργο Χρονά και μιλάει με πολύ θερμά λόγια για τη Θεσσαλονίκη. Αισθάνεται, όπως λέει, την ίδια έλξη που αισθάνονταν οι Γάλλοι περιηγητές του παρελθόντος για την πόλη.Αντιλαμβάνεται την Γραφή σαν ένα παιχνίδι συναρπαστικό που δίνει τόνο και διαφορετικό χρώμα σε μια ζωή γεμάτη συγκρούσεις και αντιθέσεις. Φαίνεται να την συγκινούν πολύ το πεζογραφικό έργο του Ιωάννου και τα ποιήματα των Χριστιανόπουλου και Ασλάνογλου.Αν κάτι την συγκινεί περισσότερο, αυτό είναι ο εξομολογητικός χαρακτήρας που έχουν οι παραπάνω συγγραφείς.

Με τον Ιγνάτη Χουβαρδά ήπιαμε καφέ στα τέλη της δεκαετίας του 1990(για την ακρίβεια το 1997) σε κεντρικά μαγαζιά της πόλης. Είχαμε γνωριστεί μέσω ενός κοινού φίλου, του γυμναστή Κώστα. Ο Κώστας έβλεπε πως ήμουν φανατικός βιβλιόφιλος και σκέφτηκε να μου γνωρίσει τον Ιγνάτη. Δεν ήταν τόσο οι φιλολογικές σπουδές που έκαναν ιδιαίτερη τη γραφή του όσο η μεγάλη του ανάγκη να κοινοποιήσει τα ερωτικά αδιέξοδα της εποχής του. θυμάμαι τότε ότι μου είχε χαρίσει ορισμένα ολιγοσέλιδα βιβλιαράκια. Tο κυνήγι της Ομορφιάς μέσα στο ερωτικό παιχνίδι υπήρξε το σταθερό λογοτεχνικό μοτίβο που ακολούθησε όλα αυτά τα χρόνια. Σ' αυτό, οι άντρες είναι πιο ευάλωτοι από τις γυναίκες που είναι πιο πονηρές και υποψιασμένες. Αυτό που είναι πάρα πολύ έντονο στη γραφή του Χουβαρδά είναι οι απρόσμενες συναντήσεις με όμορφες γυναίκες, η αδυναμία προσέγγισης τους, οι αναστολές μπροστά στο θαύμα της ομορφιάς και η αδιάκοπη περιπλάνηση μέχρι του σημείου της ερωτικής ματαίωσης. Ο Χουβαρδάς μιλάει με απόλυτη ειλικρίνεια για τις δαιδαλώδεις διαδρομές της σκέψης μας, για τους φόβους και τις αναστολές μας.

Χάρηκα για την παρουσίαση του καινούριου βιβλίου του. Τώρα, εξακολουθούμε και οι δυο να λατρεύουμε φανατικά το έργο του Ευγένιου Αρανίτση. Εξάλλου, στο μακρινό 1997 ήταν από τα πρώτα πράγματα που είχαμε μοιραστεί προκειμένου να γνωριστούμε. Παρεμπιπτόντως, ο Γιώργος Χρονάς έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους ποιητές Χάρη Μεγαλυνό και Ευγένιο Αρανίτση και στην εκτίμηση που τρέφουν στην γραφή του Ιγνάτη Χουβαρδά. Στον τόπο κατοικίας του, την Κομοτηνή, ο Ιγνάτης Χουβαρδάς θα συνεχίσει να γράφει...