Σάββατο, Ιανουαρίου 23, 2016

Ο "ΑΣΤΑΚΟΣ" (ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΝΘΙΜΟΣ)


(Πήγα χτες στον κινηματογράφο και παρακολούθησα την ταινία "Αστακός" του Γιώργου Λάνθιμου. Να ήμασταν μέσα στην αίθουσα καμιά δεκαπενταριά άτομα. Στην προηγούμενη προβολή, η ταινία του Παπακαλιάτη είχε προσελκύσει περισσότερο κόσμο.Κρίμα!)


Τα βιογραφικά των ανθρώπων που σκοπεύουν να μείνουν στο πολυτελές ξενοδοχείο τα αντιλαμβάνομαι ως ιστορίες ναρκισσιστικών τραυμάτων. Οι άνθρωποι που δίνουν τα στοιχεία τους θα διανύσουν μέσα στο ξενοδοχείο μια φάση εγκλεισμού που θα διαρκέσει 45 ολόκληρες ημέρες. Μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα θα πρέπει αυτά τα άτομα να βρουν το ταίρι τους. Ο απώτερος σκοπός τους είναι το ζευγάρωμα. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, τα άτομα θα μεταμορφωθούν σε ζώα της αρεσκείας τους. Το ξενοδοχείο είναι το τελευταίο στάδιο πριν την οριστική μεταμόρφωση των αποτυχημένων ανθρώπων σε ζώα.

Όλα μέσα στο  ξενοδοχείο είναι δομημένα με τέτοιο τρόπο που να μην επιτρέπουν την αναγνώριση και την αποδοχή όλων των λεπτών αποχρώσεων της ιδιοσυγκρασίας ή  των σεξουαλικών προτιμήσεων. Το ξενοδοχείο παρουσιάζει ένα άκαμπτο σύστημα κριτηρίων και μια εξίσου αυστηρή τήρηση των κανόνων λειτουργίας. Οι άνθρωποι διαβαθμίζονται και αναγκάζονται να υιοθετήσουν κοινούς κώδικες συμπεριφοράς και επικοινωνίας. Ακόμη και τα ρούχα που φοράνε είναι εγκεκριμένα από τη διεύθυνση του ξενοδοχείου. Όλα είναι με ανατριχιαστικό τρόπο προγραμματισμένα. Ο τρόπος διασκέδασης, οι ομαδικές συνανθροίσεις στον ελεγχόμενο χώρο του ξενοδοχείου αγγίζουν τα όρια της γελοιότητας. Η τυποποιημένη εμφάνιση, το "σιδερένιο βλέμμα πειθαρχίας" της διευθύντριας, η απουσία της χαράς από τη σεξουαλική συνεύρεση και τα επαναλαμβανόμενα ηχητικά μηνύματα με τα οποία οι "τρόφιμοι" του ξενοδοχείου λαμβάνουν γνώση του χρόνου που τους απομένει, συνιστούν ένα πνιγηρό και ανελεύθερο περιβάλλον. 

Αρκετοί από τους ανθρώπους στο ξενοδοχείο μοιάζουν να έχουν μια μοιρολατρική στάση. Ακόμη και στην εκπνοή του χρόνου δείχνουν να αποδέχονται την μοίρα τους να μεταμορφωθούν σε ζώα που προτιμούν. Ως ζώα, θα συγκατοικήσουν σε ένα δάσος  με τους μοναχικούς ανθρώπους που έχουν αποδράσει από το τυραννικό περιβάλλον του ξενοδοχείου. Οι μοναχικοί άνθρωποι, ωστόσο, χρειάζεται να υπακούουν στις οδηγίες μιας εξίσου αυστηρής αρχηγού. Κι εκεί , οι κανόνες είναι αδυσώπητοι! Οι μοναχικοί άνθρωποι ασκούνται στην κάλυψη, απόκρυψη και παραλλαγή μέσα στο δάσος , επειδή αποτελούν στόχο. Μπορούν να αυνανίζονται, να χορεύουν αλλά να μην συνάπτουν σεξουαλικές σχέσεις. Οι μοναχικοί άνθρωποι επιλέγουν οι ίδιοι το μέρος στο οποίο θα ταφούν. Σκάβουν τους τάφους μόνοι τους. Αποτελούν την λεία των ανθρώπων που αγωνίζονται να ζευγαρώσουν στο ξενοδοχείο. Η εξολόθρευσή τους παρατείνει τον χρόνο  παραμονής των ανθρώπων στο ξενοδοχείο. Οι διώκτες μετρούν τα πτώματά τους και εξασφαλίζουν τον χρόνο που αντιστοιχεί  στον αριθμό αυτών των πτωμάτων.

Επιστρέφοντας στο τυραννικό πλαίσιο διαβίωσης στο ξενοδοχείο, κάνει εντύπωση η ολοκάθαρα ναρκισσιστική επιλογή συντρόφου.Οι άνθρωποι αναζητούν τους όμοιους τους στο αντίθετο φύλο ως αντιστάθμισμα στο ανεπούλωτο ναρκισσιστικό τους τραύμα. Ο άλλος λειτουργεί ως προέκταση του εαυτού τους, ένας εαυτός εις διπλούν. Κάποιοι πετυχαίνουν και ζευγαρώνουν. Το ζευγάρι πρέπει να συμφωνεί και να ταιριάζει σε μερικά βασικά στοιχεία(για παράδειγμα, στην έλλειψη κάθε συναισθήματος). Στο ζευγάρωμα απαιτείται ειλικρίνεια. Άπαξ και δείξει κάποιος ότι προσποιείται, η τιμωρία του είναι βαριά και παραδειγματική.

Στο δάσος με τους μοναχικούς, ο ήρωας της ιστορίας ερωτεύεται μια γυναίκα. Κάτι τέτοιο είναι ανεπίτρεπτο και ηθικά επιλήψιμο για το σύστημα αξιών στην κοινότητα των μοναχικών. Στην ταινία αναδύεται και ένας τρίτος τόπος, αυτός της πόλης. Η πόλη είναι ο απόλυτος τόπος της ελευθερίας. Η γυναίκα που ερωτεύτηκε τιμωρείται με τύφλωση. Το ζεύγος δραπετεύει από το δάσος των μοναχικών και πορεύεται στην πόλη. Όπου και αν πάει, όμως, ο έρωτας θα είναι η έλξη ανάμεσα σε πολυτραυματίες που αναγνωρίζουν τα τραύματά τους και επιζητούν την θαλπωρή και την περίθαλψη σε ένα κοινό βίωμα.

Αυτό που κατάλαβα από την ταινία του Λάνθιμου "Αστακός" είναι ότι η διαφυγή από έναν ναρκισσιστικό τρόπο επιλογής του ερωτικού συντρόφου είναι μια πράξη αδύνατη. Η μόνη διαφορά που μπορώ να εντοπίσω είναι στις συνθήκες τέλεσης αυτής της πράξης: Άλλοι τις κάνουν σε ένα άκρως καταπιεστικό περιβάλλον, άλλοι σε έναν τόπο όπου βιώνεται ως ψευδαίσθηση η ελευθερία και άλλοι σε συνθήκες της μεγαλύτερης δυνατής ελευθερίας. Όπου και αν συμβαίνει, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο.

Όσοι δεν είδατε την ταινία, να το κάνετε!





0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα