Δευτέρα, Φεβρουαρίου 15, 2016

"ΜΕ ΤΟΝ ΣΑΡΤΡ", ΛΙΖΥ ΛΑΣΣΙΘΙΩΤΑΚΗ




"Ο Σαρτρ υπήρξε ο πιο καλόψυχος άνθρωπος που γνώρισα ποτέ".

                                                                                                               Λίζυ Λασσιθιωτάκη


Στα 17 της χρόνια περίμενε καρτερικά να εμφανιστεί ο κορυφαίος φιλόσοφος Ζαν Πολ Σαρτρ σε ξενοδοχείο στην Κρήτη.Θα ανέμενε κανείς, η νεαρή κοπέλα να δειλιάσει μπροστά στο πνευματικό ανάστημα ενός εκ των κορυφαίων στοχαστών του προηγούμενου αιώνα. Ωστόσο, όχι μόνο βρήκε το κουράγιο να τον συναντήσει αλλά διεκδίκησε με πολύ θάρρος μια συνομιλία μαζί του. Το περιστατικό αφηγείται η Λίζυ Λασσιθιωτάκη στο βιβλίο της "Με τον Σαρτρ" (δεύτερη έκδοση, Ιανός). Με τον κορυφαίο φιλόσοφο έμελλε να ξαναβρεθεί στην Γαλλία στα 23 της χρόνια.
Η Λίζυ Λασσιθιωτάκη υπήρξε διπλά τυχερή. Στις σπουδές στην Γαλλία συναντά έναν Σαρτρ που έχει σοβαρά προβλήματα υγείας. Την αποκαλώ διπλά τυχερή επειδή συναντά και γνωρίζει τον φιλόσοφο σε μια περίοδο όπου αυτός σταδιακά τυφλώνεται και έχει υποστεί μια σειρά μικρών εγκεφαλικών που του δυσκολεύουν την κίνηση. Ο άνθρωπος στον οποίο η Λασσιθιωτάκη έχει αποδώσει μυθικές διαστάσεις είναι ένας άνθρωπος που δεν δίνει με τίποτα την εικόνα ενός παντοδύναμου φιλοσόφου. Αντιθέτως, βλέπει με τα ίδια της τα μάτια έναν Σαρτρ να καταρρέει σε σωματικό επίπεδο αλλά να διατηρεί την πνευματική διαύγεια του στοχαστή. Η Λασσιθιωτάκη κυριολεκτικά ρουφάει τις στιγμές αυτού του ευάλωτου και τόσο ανθρώπινου Σαρτρ.Οι στιγμές που περνάει μαζί του είναι με "σάρκα και οστά" και ,ταυτόχρονα, ονειρικές και υπερπλήρεις βιωμάτων. Οι στιγμές ξεχειλίζουν από ενέργεια και πληρότητα .Σχεδόν, η Λασσιθιωτάκη τις νοσταλγεί προτού καν αυτές γίνουν παρελθόν. Η πραγματικότητα ζητάει από την νεαρή φοιτήτρια να συμβιβαστεί με όλα αυτά που βλέπει• να αποδεχθεί ότι ακόμη και ένας κορυφαίος και καταξιωμένος φιλόσοφος φτάνει να διανύσει την περίοδο της παρακμής.Η Λασσιθιωτάκη έχει το ύψιστο προνόμιο να δει την Αλήθεια του Σαρτρ.Εισχωρεί στην ουσία του και διαλύει την δημόσια εικόνα που επιμελώς φτιάχνουν οι άλλοι για τον φιλόσοφο.
Στον Σαρτρ υπάρχει μια απόλυτη συνέπεια πράξεων και λόγων. Η φιλοσοφική του σκέψη δοκιμάζεται στο πεδίο της πραγματικότητας. Ο Σαρτρ ενσαρκώνει το απόφθεγμα "μοναχικός και αλληλέγγυος".Η ζωή του είναι λιτή και χωρίς μεγάλες σπατάλες χρημάτων.Ζει σε ένα μικρό σπίτι. Είναι γενναιόδωρος και νιώθει στο κάθε του βήμα την αγάπη του κόσμου για το έργο του. Πίνει και καπνίζει πολύ. Είναι μόνιμος θαμώνας των μπαρ και των μπιστρό στο Παρίσι. Απεχθάνεται την εξοχή επειδή θεωρεί την μεγαλούπολη ως το κέντρο της ζωής και των συμβάντων.
Ο Σαρτρ αντιπαθεί να δίνει συμβουλές και αγαπάει τις συγκρούσεις των ιδεών που δημιουργούν καινούρια νοήματα και αποδίδουν έναν δυναμικό χαρακτήρα στην εξέλιξη αυτών των ιδεών.Αγαπάει με πάθος τις φινετσάτες γυναίκες.Για αυτόν, είχα διαβάσει παλιότερα, υπήρχαν οι αναγκαίοι και οι τυχαίοι έρωτες. Με αυτήν την πεποίθηση που έμοιαζε περισσότερο με ένα διανοητικό τέχνασμα, εξασφάλιζε την ελευθερία κινήσεων στο ερωτικό παιχνίδι.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η έντονη παρουσία της ιδέας του θανάτου σε όλο το βιβλίο. Ο Σαρτρ είναι κάποιος που έχει καταφέρει να περιφρονεί τον θάνατο. Μόνη σημασία έχει το παρόν που ζούμε.Ωστόσο, ο θάνατος είναι μια βεβαιότητα που συγκλονίζει την "μικρή" Λασσιθιωτάκη. Κοντά του, η νεαρή φοιτήτρια ευεργετείται. Μαθαίνει να παρατηρεί τον κόσμο, να μελετά σε συνθήκες παρατεταμένης μοναξιάς και να ξεπερνά τον φόβο του θανάτου. Ενώπιον αυτού του φόβου, όλοι οι άνθρωποι δείχνουν συνομήλικοι.
Ο σπουδαίος φιλόσοφος, εμβληματική φυσιογνωμία της παγκόσμιας διανόησης, ζει μια ζωή μέσα στην συντροφικότητα και τις συναναστροφές. Παραμένει μέχρι το τέλος αξιοπρεπής και χωρίς να παραπονιέται για την κακή σωματική του υγεία.Ο Σαρτρ είναι ένας ενεργητικός ακροατής που αναζητά ακόμη και την πιο ασήμαντη λεπτομέρεια που έχει τη δική της σημασία στην υποκειμενική ιστορία του ανθρώπου. Είμαστε καταδικασμένοι να είμαστε ελεύθεροι και η "ελευθερία είναι συνώνυμη της αγωνίας".Μέσα από τις ολονυχτίες και τις προσωπικές εξομολογήσεις του φιλοσόφου, η νεαρή φοιτήτρια θα αργούσε να συνειδητοποιήσει την εύνοια των συγκυριών.
Το βιβλίο είναι μια σύνθεση ημερολογιακών καταγραφών, περιγραφών της συγγραφέως και μιας, όσο γίνεται, πιστής αναπαράστασης των στιχομυθιών ανάμεσά τους.Διαβάζοντάς το , σχηματίζω για τον Σαρτρ την αίσθηση ενός ανθρώπου που αγωνίστηκε να κατανοήσει τον άνθρωπο, στάθηκε δίπλα στους κατατρεγμένους και , σχεδόν, προκάλεσε την φθορά του εαυτού του προκειμένου να μην νιώθει ενοχές για την μεγάλη του ανάγκη να ξοδευτεί ως το μεδούλι της ύπαρξής του .
Η Λίζυ Λασσιθιωτάκη δεν μετάνιωσε καθόλου για όλα αυτά που έζησε.Αντιθέτως, η παραμονή της κοντά στον Σαρτρ υπήρξε κάτι που θα την συνοδεύει για όλη της τη ζωή.

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα