Δευτέρα, Οκτωβρίου 09, 2017

ΚΟΥΛΟΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΛΙΤΣΑΣ ΜΠΗΤΙΟΥ


ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΛΙΤΣΑ ΜΠΗΤΙΟΥ

Η παρουσίαση της πολύχρονης δουλειάς της Λίτσας και Χριστίνας Μπήτιου θα έμοιαζε ανολοκλήρωτη εάν δεν γινόταν και η παρακάτω συνέντευξη. Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά και η ανάγκη για περισσότερη πληροφόρηση είναι ανεξάντλητη. Η συνέντευξη δόθηκε διαδικτυακά ώστε  να υπάρχει χρόνος και περίσκεψη  για τις απαντήσεις. Και εγώ και η Λίτσα, προτιμήσαμε να αφήσουμε τον χρόνο να κυλήσει χωρίς να εκβιάσουμε τίποτε!

1)Ονομάζεις την ενασχόληση με την τέχνη του κουκλοθεάτρου ως μια περιπέτεια μέσα από την οποία προσεγγίζεις διαφορετικούς κόσμους και ανθρώπινους χαρακτήρες. Νομίζεις ότι την περιπέτεια την αναζητούν όλοι οι άνθρωποι ή είναι , κατά κάποιο τρόπο, προνόμιο των δημιουργικών ανθρώπων;

Ολοι οι άνθρωποι συμμετέχουν στην περιπέτεια, άλλοτε συνειδητά και άλλοτε ασυνείδητα. Αυτό που κάνει πιο ενδιαφέρουσα την περιπέτεια  είναι οι αιφνίδιες συναντήσεις και ο τρόπος που τις ζει ο καθένας.

2) Ο Καμί λέει κάτι πολύ όμορφο:"Όταν δημιουργείς είναι σαν να ζεις δυο ζωές".Πόσο το συμμερίζεσαι κάτι τέτοιο; Αισθάνεσαι ότι μέσα από την άκρως δημιουργική πράξη με την οποία εμψυχώνεις τον κόσμο της κούκλας ζεις μια ζωή εις διπλούν;

Ζω ένα κομμάτι της ζωής μου που το διερευνώ. Κάθε φορά που παίζουμε κάτι καινούργιο αντιλαμβανόμαστε κάποια διαφορετική απόχρωση των πραγμάτων που βλέπουμε μπροστά μας. Η πολλαπλότητα είναι στοιχείο της μίας και μόνης πραγματικότητας.

3) Ακροθιγώς, είχαμε θίξει ορισμένα πράγματα την προηγούμενη φορά που βρεθήκαμε. Γιατί πιστεύεις ότι οι άνθρωποι επιλέγουν να εκφράζονται μέσα από τις καταστροφικές ή τις αυτοκαταστροφικές παρορμήσεις τους και όχι μέσα από τη δημιουργική δύναμη που υπάρχει μέσα τους; Τι μας εμποδίζει να στραφούμε σε κάτι πιο δημιουργικό και γιατί βρίσκουμε μεγαλύτερη ευχαρίστηση να καταστρέφουμε;

Η καταστροφή είναι πολύ πιο εύκολη από τη δημιουργία. Ο ναός της Αρτέμιδος χρειάστηκε χρόνια για να  ολοκληρωθεί αλλά ήταν αρκετός ένας πυρσός για να καταστραφεί. Η δημιουργία είναι μία πρόκληση που απαιτεί αντοχές και επιμονή • τα αποτελέσματα της αργούν να φανούν. Η καταστροφή έχει το πλεονέκτημα του στιγμιαίου αποτελέσματος και γίνεται αισθητή ως μια οριστική διέξοδος.

4) Αντιλαμβάνομαι ότι θέλετε να έχετε την αποκλειστική ευθύνη των παραστάσεων που δίνετε.Αυτό προϋποθέτει πέρα από τις τεχνικές λεπτομέρειες(φωτισμός, έλεγχος της ποιότητας του ήχου, στήσιμο των σκηνικών) και συντονισμό με την υπόλοιπη ομάδα. Θα ήθελα να μας πεις με ποιούς συνεργάζεσαι για το καλύτερο αποτέλεσμα της δουλειάς;

Ο πυρήνας του κουκλοθεάτρου είμαστε εμείς οι δυο. Ανάλογα με το έργο μοιραζόμαστε και την εμψύχωση των κουκλών ή των συμβόλων.
Ο κύριος Χατζάκης είναι σύμβουλος και μέντορας μας στα θεατρικά κείμενα, στην δραματουργία και σκηνοθεσία.
Η κινησιολογία της κούκλας είναι αποκλειστικά έμπνευση της Χριστίνας η οποία έχει σπουδάσει κλασσικό χορό. Κάτι τέτοιο, βοηθάει πολύ στην σκηνική παρουσία της κούκλας, στο ρυθμό και στη δραματουργία του ρυθμού.
Υπεύθυνη εργαστηρίου είμαι εγώ. Ο σχεδιασμός και η κατασκευή της κούκλας γίνεται πάντα με τη βοήθεια της Χριστίνας Τα σκηνικά ,επίσης, είναι δικά μας και φιλοτεχνημένα στην αυλή του σπιτιού μας με τη βοήθεια φίλων μας.

5) Οι κούκλες γεννιούνται μέσα από την χειροποίητη εργασία σας. Ποιές είναι οι δυσκολίες και τα εμπόδια που συναντάτε; Φαντάζομαι ότι υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση πριν οριστικοποιηθεί η μορφή και το ύφος μιας κούκλας. Ποιό είναι το πιο δύσκολο σημείο στην κατασκευή μιας κούκλας και τι νιώθετε όταν είστε έτοιμες να παρουσιάσετε στο κοινό την κούκλα στην οριστική της μορφή; Υπήρξαν στιγμές που αποσύρατε κούκλες που νιώθατε ότι δεν ήταν όπως επιθυμούσατε;

Το κείμενο το οποίο μας δεσμεύει, κατά δεύτερο λόγο παλαιότερες υλοποιήσεις του ίδιου θέματος από παλαιότερες εποχές, σύγχρονες αισθητικές αναζητήσεις, προβλήματα της επικαιρότητας τα οποία μορφοποιούνται μέσα στην κούκλα, δυνατότητες και δεσμεύσεις που σχετίζονται με τα υλικά της κατασκευής και την γενικότερη σκηνική οικονομία του έργου. Ακόμη, ιδέες που εξελίσσονται μέσα στο χρόνο και οριστικοποιούνται με τη μορφή μιας κούκλας. Ασφαλώς και αποσύραμε κούκλες που δεν ανταποκρίνονταν στους ρόλους. Κούκλες που από καθαρά τεχνική άποψη μπορεί να είναι άψογες, αν από την άποψη της εμψύχωσης παρουσιάζουν στέρηση, πρέπει να αποσυρθούν και αυτό το διαπιστώνουμε αργότερα, δηλαδή πάνω στη σκηνή. Αν υπάρχει περιθώριο βελτίωσης είναι εντάξει, αλλιώς τις αντικαθιστούμε.

6) Νομίζω ότι μια συνηθισμένη ερώτηση που σας γίνεται είναι τα κριτήρια επιλογής των ιστοριών. Ποιά είναι η θεματολογία σας; Τι είναι αυτό που θέλετε να μεταδώσετε στα παιδιά που σας παρακολουθούν; Τελικά, πίσω από μια ωραία κουκλοθεατρική παράσταση κρύβεται πάντα ένα δυνατό κείμενο από λέξεις;

Αντλούμε τη θεματολογία κυρίως από τα κλασσικά παραμύθια.Μας ενδιαφέρει η ελληνική  μυθολογία, καθώς και λαογραφικά θέματα που έχουν έναν ισχυρό διδακτικό πυρήνα. Ενα έργο χωρίς ισχυρό πυρήνα, χωρίς αρχή, μέση και τέλος γίνεται πιο δύσκολα αποδεκτό από τα μικρά παιδιά,  καθώς το ίδιο το έργο προκαλεί τη διάσπαση της προσοχής. Οι απαιτήσεις ,όσον  αφορά την επιλογή ενός έργου, είναι πολύ συγκεκριμένες και κάθε παρέκκλιση από αυτές μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα.
. Αντιθέτως, μέσα σε ένα έργο με στέρεη δομή και σαφείς χαρακτήρες μπορεί πιο εύκολα να παρεισφρήσει μια σκέψη αμφισβήτησης ή μια παρέκκλιση΄από τα καθιερωμένα. Αυτό μπορεί να γίνει με χιούμορ με  ελαφρότητα και χωρίς τους κινδύνους τους στείρου διδακτισμού.

7) Η εμψύχωση μιας κούκλας είναι σαν να εμψυχώνουμε ανθρώπους στην κανονική ζωή; Πιστεύεις ότι υπάρχουν άνθρωποι που μοιάζουν σαν τις κούκλες που θέλουν εμψύχωση για να αποδείξουν ότι ζουν;

Οι κούκλες είναι κούκλες και οι άνθρωποι είναι άνθρωποι. Παραλληλισμοί και αναλογίες είναι δυνατά και θεμιτά όχι όμως και οι ταυτίσεις. Η κούκλα δεν είναι αυθύπαρκτο πρόσωπο όπως ο άνθρωπος στην πραγματικότητα • είναι ένα μέσο, ένα προσωπείο. Η κούκλα μπορεί να πει τις απώτερες αλήθειες που κανείς ηθοποιός δεν θα ήταν αρεστός να τις ξεστομίσει.
Ότι δεν μπορούν να πούν οι άνθρωποι, η κούκλα εξ ορισμού διαφορετική από τους ανθρώπους, μπορεί να το εκφράζει από την απόσταση της απώτερης αλήθειας και γιαυτό δεν παρεξηγείται. Μέσα από αυτήν την ανατροπή βγαίνουν και οι αλήθειες για τη ζωή.

8) Σε μια συνέντευξή σου μιλάς για τα παράδοξα στην σημερινή κατάσταση του κουκλοθεάτρου. Θα ήθελες να μας δώσεις κάποιες παραπάνω διευκρινίσεις πάνω σε αυτό το ζήτημα;

Η επαγγελματοποίηση που παρατηρείται σήμερα έχει στερήσει από το κουκλοθέατρο μέρος της παλιάς του μαγείας. Η εκπληκτική εκείνη συνενοχή μεταξύ κούκλας κουκλοπαίκτη και θεατή τείνει να χαθεί ανάμεσα στα εύκολα κλισέ και στην αυτοϋποτίμηση ακόμη και στην απαξίωση από τους ίδιους τους θεράποντες του.

9) Ποιές είναι οι εμπειρίες σας από την επικοινωνία με το κοινό των παιδιών; Τι ενισχύει την πίστη σας σε αυτό που κάνετε και τι νιώθετε να σας απογοητεύει;

Τα παιδιά ξαναζωντανεύουν την παιδικότητα που έχουμε όλοι μας μέσα μας και εμείς νοιώθουμε τυχερές που μας συμβαίνει ενώ είναι το κύριο επάγγελμα μας. Η επικοινωνία μαζί τους έχει αμεσότητα, ειλικρίνεια και εντιμότητα  που λείπουν σε μεγάλο βαθμό από επικοινωνία μεταξύ ενηλίκων. Το κακό στην εποχή μας είναι ότι τα ίδια τα παιδιά πιέζονται από πολύ νωρίς συνειδητά ή ασυνείδητα να αποβάλουν από νωρίς την παιδικότητα τους.

10) Ποιό είναι το μέλλον του κουκλοθεάτρου; Πιστεύεις ότι υπάρχει μια δυναμική στην πόλη της Θεσσαλονίκης που θα δώσει μεγαλύτερη ώθηση στην ανάπτυξη μιας κουλτούρας κουκλοθεάτρου; Έχουμε κατανοήσει την αξία και τη συμβολή της κούκλας στην ψυχαγωγία, τη συναισθηματική παιδεία και την γνωστική ανάπτυξη των παιδιών;

Το μέλλον του κουκλοθέατρου δεν μπορεί να διαφέρει ριζικά από το μέλλον των καλών τεχνών στο σύνολο τους αλλά και της ίδιας της παιδείας σε μια Ελλάδα που γίνεται ολοένα πιο κυνική και υλιστική. Σε επιστημονικό επίπεδο έχει γίνει κατανοητή η αξία της συμβολής της κούκλας αλλά σε επίπεδο εφαρμογής είμαστε πολύ πίσω.Ας μην ξεχνάμε ότι το κουκλοθέατρο έχει ισχυρή θεραπευτική επίδραση.Η νέα αυτή αντίληψη στην Ελλάδα (γιατί στο εξωτερικά εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει σαν μέσο παιδοψυχολόγων, ιατρών ειδικών παθήσεων κτλ) έχει σαν στόχο να φέρει σε επικοινωνία τους καλλιτέχνες του κουκλοθεάτρου με τους ειδικούς θεραπευτές που χρησιμοποιούν στην εργασία τους την κούκλα, σε μια προσπάθεια να σκιαγραφηθεί η αξία της ως θεραπευτικό μέσο.

Λίτσα, σε ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη.

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα